Thủ tướng: Tại sao bệnh viện tư mua được thuốc giá hợp lý, Nhà nước lại không?

Sáng 21/10, sau khi nghe các tờ trình, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em; Luật Người khuyết tật; Luật Khám bệnh, chữa bệnh; Luật Dược; Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.

Nêu ý kiến tại phiên thảo luận tổ, Thủ tướng Lê Minh Hưng đặt vấn đề: “Tại sao các bệnh viện tư nhân có thể mua được thuốc và thiết bị y tế ở mức giá rất phù hợp mà các bệnh viện công và Nhà nước lại không mua được giá đó? Đây là câu hỏi rất lớn, cần được xem xét một cách có trách nhiệm”.

Người đứng đầu Chính phủ cho biết đã trao đổi với Bộ Y tế về việc nghiên cứu kinh nghiệm mua sắm, đấu thầu của các bệnh viện tư nhân, làm rõ vì sao những cơ sở này có thể mua được thuốc và trang thiết bị y tế với mức giá hợp lý, trong khi Nhà nước không làm được.

Theo Thủ tướng, các bệnh viện đều có thể thực hiện việc mua sắm với mức giá hợp lý, vấn đề quan trọng là có đủ quyết tâm để thay đổi cơ chế, cắt giảm các khâu trung gian hay không. Tương tự những giải pháp đang và sẽ triển khai đối với lĩnh vực xăng dầu, điện, việc quản lý giá thuốc và trang thiết bị y tế cũng phải được thực hiện quyết liệt.

Liên quan đến việc sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Luật Khám bệnh, chữa bệnh và Luật Dược, Thủ tướng cho biết, mục tiêu đặt ra theo chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị và Chính phủ là phải sửa đổi bằng được.

“Một số nội dung cần thêm thời gian nghiên cứu tiếp như trình Quốc hội ban hành luật về trang thiết bị y tế. Nhưng trước mắt cần sửa ngay các nội dung này nhằm cắt giảm khâu trung gian để người bệnh và các bệnh viện tiếp cận thuốc, trang thiết bị y tế ở mức giá hợp lý”, Thủ tướng nói.

Lý giải sự cấp thiết phải sửa đổi luật, Thủ tướng cho biết, qua công tác thanh tra, kiểm tra và điều tra của các cơ quan chức năng thuộc Bộ Công an, Thanh tra Chính phủ đã phát hiện nhiều lỗ hổng trong quy định pháp luật, văn bản hướng dẫn, thông tư của Bộ Y tế cũng như quá trình tổ chức thực hiện.

Những lỗ hổng này khiến thuốc và trang thiết bị y tế phải qua nhiều khâu trung gian, làm chi phí tăng cao, có một số nhóm đặc biệt cao.

Người đứng đầu chỉ ra thực tế các hãng dược không được tiếp cận trực tiếp thị trường mà phải thông qua doanh nghiệp trung gian, tạo ra những kẽ hở trong hoạt động mua bán.

Trong khi đó, phần lớn trang thiết bị y tế và nhiều loại thuốc, nhất là thuốc biệt dược, vẫn phải nhập khẩu. Ngay cả hoạt động sản xuất thuốc trong nước cũng phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu, trong khi khả năng đáp ứng nhu cầu còn hạn chế.

Dẫn chứng vụ án liên quan đến Công ty Việt Mỹ mới được điều tra, Thủ tướng cho biết, doanh nghiệp lập nhiều công ty ở nước ngoài, thực hiện các giao dịch mua bán lòng vòng, khiến giá sản phẩm bị đẩy lên rất cao trước khi đến doanh nghiệp nhập khẩu tại Việt Nam.

“Không chỉ có hành vi trốn thuế, việc mua bán qua nhiều khâu trung gian còn khiến giá thuốc, thiết bị y tế tăng bất hợp lý, kéo theo chi phí khám, chữa bệnh tăng cao”, Thủ tướng phân tích.

Theo Thủ tướng, tình trạng này gây thiệt hại lớn trên hai phương diện. Trước hết, người bệnh phải bỏ ra nhiều tiền hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận thuốc và dịch vụ y tế. Đồng thời, ngân sách Nhà nước và quỹ bảo hiểm y tế phải thanh toán các khoản chi phí khám, chữa bệnh cao hơn mức cần thiết, rất phi lý.

Không thể để cơ chế thị trường tự quyết định giá thuốc, thiết bị y tế

Đề cập quan điểm cho rằng giá thuốc và trang thiết bị y tế phải vận hành theo cơ chế thị trường, Thủ tướng nhấn mạnh không thể áp dụng hoàn toàn cách tiếp cận này đối với lĩnh vực khám, chữa bệnh.

Theo người đứng đầu Chính phủ, thuốc và trang thiết bị y tế phục vụ trực tiếp nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân, trong khi điều kiện kinh tế đất nước còn khó khăn, nhiều người bệnh có khả năng chi trả hạn chế.

“Đồng ý là các doanh nghiệp phải có lợi nhuận nhưng phải ở mức hợp lý. Nhà nước phải có cơ chế bảo đảm người bệnh được sử dụng thuốc và trang thiết bị y tế với mức giá phù hợp khả năng chi trả”, Thủ tướng nói và cho hay qua các đánh giá, khảo sát về thanh toán chi phí khám, chữa bệnh, số tiền người bệnh phải trực tiếp chi trả từ túi tiền của mình vẫn ở mức cao.

Từ thực tế trên, Thủ tướng cho biết, Chính phủ quyết tâm phối hợp với các cơ quan của Quốc hội sửa đổi Luật Khám bệnh, chữa bệnh và Luật Dược, trong đó các quy định liên quan đến trang thiết bị y tế phải bảo đảm công khai, minh bạch.

Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh cần xây dựng cơ chế mua sắm phù hợp với từng nhóm thuốc, trang thiết bị y tế. Trong đó, phải xác định rõ những mặt hàng cần tổ chức đấu thầu tập trung, những mặt hàng có thể cho phép bệnh viện trực tiếp đàm phán và mua sắm trong khuôn khổ pháp luật.

Đồng thời, Nhà nước phải quản lý chặt chẽ giá thuốc và trang thiết bị y tế, không thể để giá cả hoàn toàn do cơ chế thị trường điều tiết.

Theo Thủ tướng, dù phải bảo đảm lợi nhuận hợp lý cho doanh nghiệp, lĩnh vực dược phẩm và trang thiết bị y tế có tính chất đặc thù, đòi hỏi Nhà nước phải kiểm soát giá. Việc hoàn thiện luật, nghị định và thông tư hướng dẫn phải hướng tới giải quyết triệt để những bất cập trong cung ứng, mua sắm trang thiết bị y tế.

“Chúng ta quyết tâm có khuôn khổ pháp lý để tạo điều kiện thực hiện mục tiêu quản lý, đưa giá thuốc và trang thiết bị y tế về vùng giá hợp lý”, Thủ tướng khẳng định.

Chia sẻ thêm về giải pháp, Thủ tướng cho biết đã đề nghị Bộ Y tế nghiên cứu cơ chế đàm phán trực tiếp với các hãng dược, doanh nghiệp sản xuất thuốc và trang thiết bị y tế.

Theo đó, Bộ Y tế hoặc các chuyên gia của Bộ Y tế có thể mời trực tiếp các hãng sản xuất đến đàm phán. Đối với những mặt hàng đại trà, có thể tổ chức đấu thầu; còn với những mặt hàng chuyên biệt, có thể áp dụng hình thức đàm phán giá.