Luật sư phân tích hành vi quay trẻ bị đánh ở chùa Bầu mà không ngăn chặn

Chiều 11/8, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Nguyễn Thế Duy (SN 2001, trú tại xã Vạn Thắng, tỉnh Khánh Hòa) về tội “Cố ý gây thương tích” theo Điều 134 Bộ luật Hình sự. Duy được xác định là người đánh 5 chú tiểu tại chùa Bầu Phật Quang Tự gây thương tích.

Công an cũng đang xác minh trách nhiệm của người trực tiếp quay video lại vụ việc nhưng không có hành động can ngăn.

Không nên chỉ đứng quay video khi trẻ bị đánh

Từ vụ việc này, luật sư Hoàng Hà, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho rằng khi chứng kiến trẻ bị bạo hành, người dân cần đặt việc bảo vệ nạn nhân lên trước việc ghi hình.

Theo luật sư Hoàng Hà, khi phát hiện trẻ đang bị bạo lực, việc đầu tiên người chứng kiến cần làm là tìm cách bảo vệ nạn nhân, sau đó báo cho cơ quan có thẩm quyền và bảo toàn những thông tin, tài liệu liên quan.

“Trong tình huống trẻ đang bị bạo lực, ưu tiên đầu tiên phải là bảo vệ nạn nhân. Không nên vì cố quay cho đủ một đoạn clip mà để hành vi bạo lực tiếp tục lâu hơn”, luật sư Hoàng Hà nói.

Nếu việc can thiệp trực tiếp không gây nguy hiểm đáng kể, người chứng kiến có thể yêu cầu người đang thực hiện hành vi dừng lại, gọi thêm người hỗ trợ hoặc tìm cách đưa trẻ ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Tuy nhiên, luật sư Hoàng Hà lưu ý: “Nếu người có hành vi bạo lực đang hung hãn, có hung khí hoặc việc tiếp cận trực tiếp có thể làm tình hình nghiêm trọng hơn thì người chứng kiến không nên một mình lao vào giằng co”.

Trong trường hợp này, người dân cần nhanh chóng báo công an, chính quyền địa phương hoặc Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, đồng thời kêu gọi những người xung quanh hỗ trợ.

Điều quan trọng là phải đánh giá tình huống thực tế để lựa chọn cách can thiệp phù hợp, tránh việc người muốn cứu trẻ lại trở thành người bị tấn công hoặc khiến trẻ tiếp tục gặp nguy hiểm.

Người chứng kiến cần phải làm gì?

Việc ghi hình vẫn có giá trị trong quá trình xác minh, điều tra nếu được thực hiện an toàn. Người chứng kiến có thể ghi lại người thực hiện hành vi, diễn biến vụ việc, địa điểm, thời gian tương đối, những người có mặt và hậu quả có thể quan sát được.

Trong tình huống trẻ đang bị bạo lực, ưu tiên đầu tiên phải là bảo vệ nạn nhân

Luật sư Hoàng Hà

Theo Bộ luật Tố tụng hình sự, dữ liệu điện tử là một trong những nguồn chứng cứ. Tuy nhiên, một video được ghi bằng điện thoại không mặc nhiên trở thành chứng cứ có giá trị pháp lý. Cơ quan tiến hành tố tụng sẽ kiểm tra, đánh giá tính xác thực, tính liên quan và việc thu thập dữ liệu theo quy định.

Do đó, người chứng kiến nên giữ nguyên file gốc sau khi ghi hình. Người quay clip không nên cắt ghép, chèn nhạc, chỉnh sửa hình ảnh hoặc chỉ giữ lại phiên bản đã đăng trên mạng xã hội.

Nếu có điều kiện, người quay clip cần bảo quản thiết bị chứa file gốc và sao lưu thêm một bản. Khi trình báo, người dân có thể cung cấp video, hình ảnh và các thông tin liên quan cho cơ quan có thẩm quyền để phục vụ việc xác minh.

Bộ luật Tố tụng hình sự cũng quy định cá nhân có thể tố giác tội phạm bằng lời hoặc bằng văn bản. Các nguồn tin về tội phạm phải được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận và giải quyết theo quy định.

Theo luật sư Hoàng Hà, người chứng kiến không nên lập tức đưa toàn bộ clip lên Facebook, TikTok hoặc các nền tảng khác mạng xã hội, đặc biệt khi hình ảnh nhận diện của trẻ xuất hiện rõ.

“Mục đích quan trọng nhất của việc ghi hình trong trường hợp này là bảo vệ trẻ và bảo toàn chứng cứ, không phải đưa nạn nhân ra trước công chúng”, luật sư Hoàng Hà nhấn mạnh.

Pháp luật về trẻ em đặt ra yêu cầu bảo vệ thông tin thuộc đời sống riêng tư của trẻ. Nghị định 56/2017/NĐ-CP quy định thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của trẻ em được bảo vệ, trong đó có hình ảnh cá nhân, thông tin về sức khỏe, nơi ở và các đặc điểm nhận dạng.

Vì vậy, việc công khai hình ảnh trẻ bị bạo hành cần được cân nhắc kỹ, nhất là khi các cháu có thể bị nhận diện và tiếp tục trở thành tâm điểm của sự chú ý trên mạng xã hội.

Trong trường hợp cần cung cấp chứng cứ, phương án phù hợp là giữ bản gốc và chuyển cho cơ quan công an hoặc cơ quan có thẩm quyền thay vì phát tán rộng rãi.

Luật sư Hoàng Hà cho rằng đối với vụ việc tại chùa Bầu, người chứng kiến cần xử lý theo thứ tự từ việc bảo vệ trẻ trong khả năng an toàn của mình, báo ngay cho cơ quan có thẩm quyền, sau đó bảo toàn và cung cấp chứng cứ.

“Việc ghi hình có thể giúp làm rõ vụ việc, nhưng không nên để mục tiêu có được một đoạn video khiến hành vi bạo lực tiếp tục hoặc làm tổn hại thêm đến quyền riêng tư của trẻ”, luật sư Hoàng Hà lưu ý.