Phó Thủ tướng đề xuất 4 định hướng lớn cho hợp tác đô thị ASEAN

Phát biểu tại Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN 2026 diễn ra ở Hà Nội ngày 8/6, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cho rằng các đô thị ASEAN cần tăng cường kết nối, chia sẻ kinh nghiệm, huy động nguồn lực và thúc đẩy hợp tác thực chất để cùng ứng phó những thách thức chung, hướng tới xây dựng một Cộng đồng ASEAN tự cường, bền vững và lấy người dân làm trung tâm.

Theo Phó Thủ tướng, ASEAN đang bước vào giai đoạn bản lề để hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 trong bối cảnh thế giới biến đổi sâu sắc, từ cạnh tranh chiến lược gia tăng, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới đến những thách thức an ninh phi truyền thống. Trong bối cảnh đó, các thành phố ASEAN - nơi tập trung dân cư, nguồn lực, công nghệ, đổi mới sáng tạo và các động lực tăng trưởng mới - chính là lực lượng quan trọng hàng đầu, bởi năng lực tự cường của đô thị là nền tảng cho năng lực tự cường quốc gia và của cả ASEAN.

Tuy nhiên, cùng với cơ hội phát triển, các đô thị trong khu vực cũng đang đối mặt với nhiều thách thức ngày càng phức tạp như biến đổi khí hậu, áp lực lên hạ tầng và dịch vụ công, yêu cầu chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và tác động sâu rộng của công nghệ mới. Vì vậy, Phó Thủ tướng nhấn mạnh các thành phố ASEAN không thể hành động đơn lẻ mà cần "kề vai sát cánh", tăng cường kết nối và hợp tác thực chất để cùng phát triển.

Trên cơ sở đó, Phó Thủ tướng đề xuất 4 định hướng lớn để các thành phố ASEAN cùng thúc đẩy hợp tác trong thời gian tới.

Thứ nhất, kiến tạo các đô thị tự cường và lấy người dân làm trung tâm. Theo đó, các thành phố cần chuyển từ tư duy ứng phó sang chủ động chuẩn bị cho tương lai, xây dựng các hệ sinh thái có khả năng chống chịu cao trước những thách thức phát triển.

Thứ hai, tăng cường huy động và kết nối các nguồn lực cho phát triển đô thị. Các địa phương cần chủ động xây dựng các dự án chất lượng, đẩy mạnh hợp tác để tiếp cận nguồn tài chính, công nghệ, tri thức và kinh nghiệm quản trị từ các đối tác.

Thứ ba, xây dựng mạng lưới tri thức và đổi mới sáng tạo giữa các thành phố ASEAN. Phó Thủ tướng cho rằng sự đa dạng về mô hình phát triển đô thị trong ASEAN cần được chuyển hóa thành nguồn lực chung thông qua chia sẻ kinh nghiệm, đào tạo nguồn nhân lực, hợp tác thí điểm và triển khai các dự án cụ thể.

Thứ tư, biến các cam kết thành hành động và kết quả thực chất. Những sáng kiến được thảo luận tại hội nghị cần tiếp tục được cụ thể hóa thành các chương trình hợp tác có mục tiêu rõ ràng, khả thi và mang lại lợi ích thiết thực cho người dân.

Phó Thủ tướng cho biết Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030, trong đó phát triển đô thị xanh, bền vững, lấy người dân làm trung tâm là định hướng chiến lược nhất quán. Theo ông, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và liên kết khu vực là những trụ cột bổ trợ lẫn nhau nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và tăng cường khả năng chống chịu trước các thách thức tương lai.

Cũng tại phiên khai mạc, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết với chủ đề "Thúc đẩy tương lai từ các thành phố thông minh, bền vững và liên kết", hội nghị là diễn đàn để các đô thị ASEAN chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi sáng kiến và xây dựng các mô hình hợp tác mới nhằm giải quyết những thách thức chung của khu vực.

Ông Vũ Đại Thắng khẳng định Hà Nội đang đẩy mạnh xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số; ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công nghệ tiên tiến trong quản trị đô thị. Tuy nhiên, công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi phục vụ con người, người dân phải là trung tâm, là chủ thể và là đối tượng thụ hưởng của mọi chính sách phát triển đô thị.

Trong khi đó, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường cho biết đây là lần đầu tiên lãnh đạo các thành phố ASEAN có một diễn đàn đối thoại riêng trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN. Theo ông, hợp tác giữa các thành phố đang trở thành một hình thức "ngoại giao đô thị" ngày càng quan trọng, bổ trợ hiệu quả cho hợp tác giữa các quốc gia và đóng góp thiết thực cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.