Nghiên cứu sinh Trung Quốc bị cáo buộc đầu độc đồng nghiệp từ Việt Nam

Aili Wang, 32 tuổi, bị bắt ngày 6/10 tại sân bay quốc tế Los Angeles, Mỹ. Theo công tố viên, cô ta đang tìm cách trở về Trung Quốc. Khi bị bắt, Wang mang theo nhiều máy tính xách tay, thiết bị lưu trữ dữ liệu và tài liệu giấy, hiện đã bị cảnh sát thu giữ.

Nhà chức trách cáo buộc Wang dùng trà pha bằng nước nhiễm acrylamide - một hóa chất có thể gây độc ở liều lượng cao - để đầu độc đồng nghiệp. Nạn nhân được xác định trong hồ sơ tòa án bằng tên viết tắt K.T., là nghiên cứu sinh từ Việt Nam, chuyên nghiên cứu công nghệ điều trị bệnh và đang có các bằng sáng chế chờ cấp.

Theo lời khai của cảnh sát, camera giám sát ghi lại cảnh Wang lục bàn làm việc của nạn nhân vào ngày 27/9. Đến ngày 1/10, cô ta bị cho là đã chụp ảnh, xem xét các cuốn sổ ghi chép trên bàn và tráng chiếc cốc của nạn nhân bằng chất lỏng lấy từ cốc của mình.

Cuộc điều tra bắt đầu sau khi K.T. xuất hiện nhiều triệu chứng bất thường. Vợ nạn nhân cùng những người khác kiểm tra nước trong máy pha cà phê mà anh dùng để pha trà và phát hiện acrylamide. Mẫu nước sau đó được chuyển cho nhân viên an ninh.

Giáo sư vi sinh vật học Mark Gomelsky, người hướng dẫn cả hai nghiên cứu sinh, cho biết Wang và K.T. không có quan hệ tốt dù không cùng lĩnh vực nghiên cứu. Theo giáo sư, Wang từng trượt lần bảo vệ luận án đầu tiên và có thể ghen tị với thành công của đồng nghiệp trong nghiên cứu cách đưa RNA vào tế bào người bằng vi khuẩn.

K.T. bắt đầu xuất hiện tình trạng mệt mỏi nghiêm trọng, mất ngủ và các triệu chứng khó giải thích sau khi tham dự một hội nghị khoa học lớn hồi tháng 8. Anh cũng nhận thấy trà có vị lạ. Khi vệ sinh máy pha cà phê, vị bất thường tạm thời biến mất.

Nạn nhân đến phòng khám của trường trong tháng 8 vì tình trạng tê, mất cảm giác ở các ngón tay và yếu chân ngày càng nặng. Theo hồ sơ điều tra, vợ anh cùng những người khác đun cạn nước trong máy pha cà phê, thu được 63mg bột trắng và xác định mẫu có chứa acrylamide.

Giáo sư Gomelsky cho biết nạn nhân hiện vẫn gặp khó khăn trong việc tập trung, nhanh mệt và mất cảm giác ở bàn tay trái. Ông nói chưa rõ liệu người này có thể hồi phục hoàn toàn hay không.

Nghi phạm từng mua hóa chất qua eBay

Cảnh sát cáo buộc Wang mua acrylamide hai lần qua eBay vào mùa hè năm ngoái và sau đó yêu cầu nền tảng này xóa tài khoản của mình. Trong cuộc thẩm vấn ngày 5/10, Wang được cho là nói rằng cô ta không sử dụng acrylamide trong nhiều năm.

Theo bản khai của cảnh sát, nghiên cứu do K.T. thực hiện được tài trợ bằng ngân sách liên bang, hướng tới phát triển công nghệ mới trong điều trị ung thư và các bệnh thần kinh, bệnh di truyền. Wang bị cáo buộc không có lý do chính đáng để lục bàn làm việc của đồng nghiệp. Hồ sơ cũng cho rằng cô ta từng thực hiện nghiên cứu tương tự tại Trung Quốc trước khi sang Mỹ.

Tak Sumaya, một trợ lý giáo sư tham gia xác định hóa chất trong nước máy pha cà phê, cho biết lượng acrylamide được phát hiện là bất thường, không phải mức có thể dễ dàng tìm thấy trong môi trường như vậy. Ông cũng nói K.T. đang nghiên cứu một phương pháp điều trị ung thư có nhiều triển vọng và Wang từng chụp ảnh từng trang trong cuốn sổ ghi chép mà nạn nhân để trên bàn.

Wang hiện đối mặt với cáo buộc hình sự về hành vi gây thương tích nghiêm trọng tại bang Wyoming. Nếu bị kết án, Wang có thể phải ngồi tù tới 10 năm và nộp phạt 10.000 USD.

Thẩm phán Tòa án cấp hạt Albany, Robert Sanford, chấp thuận đề nghị của công tố viên, tăng mức tiền bảo lãnh của Wang từ 200.000 USD lên 1,5 triệu USD, chỉ chấp nhận tiền mặt. Hiện chưa rõ thời điểm cô ta sẽ bị dẫn độ về Wyoming để đối mặt với các cáo buộc.

Acrylamide được biết đến là chất có khả năng gây ung thư, thường hình thành khi nấu thực phẩm giàu tinh bột ở nhiệt độ cao hoặc khi đốt thuốc lá. Hóa chất này cũng được sử dụng trong nghiên cứu vi sinh học liên quan đến protein và DNA nhưng có thể gây ngộ độc cấp tính nếu tiếp xúc với liều lượng lớn.