FBI điều tra nguyên nhân sự cố khiến hàng không Mỹ tê liệt

Theo Bloomberg, FBI hiện không cho rằng một cuộc tấn công mạng hay hoạt động phạm pháp là nguyên nhân gây ra sự cố, nhưng đang điều tra khả năng một bản cập nhật phần mềm có thể đã khiến hệ thống bị gián đoạn.

Đến nay, nguyên nhân chính xác vẫn chưa được xác định. Các cơ quan chức năng đang tiếp tục thu thập thông tin, phân tích dữ liệu và làm rõ những yếu tố dẫn đến sự cố ảnh hưởng đến hoạt động hàng không trên phạm vi toàn nước Mỹ.

Một trong những vấn đề được chú ý là khả năng sự cố có liên quan đến quá trình cập nhật phần mềm trong hệ thống kiểm soát không lưu. Đây là giả thuyết đang được các nhà điều tra xem xét, trong bối cảnh hệ thống hàng không Mỹ đang trải qua quá trình hiện đại hóa và tích hợp nhiều công nghệ mới.

Bên cạnh đó, việc triển khai các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ kiểm soát viên không lưu cũng thu hút sự quan tâm. Trả lời câu hỏi về khả năng một công cụ AI mới có liên quan đến sự cố, Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Markwayne Mullin cho biết giới chức chưa loại trừ bất kỳ giả thuyết nào và vẫn đang tiếp tục điều tra.

Tuy nhiên, Công ty Air Space Intelligence (ASI), đơn vị phát triển hệ thống quản lý không lưu ứng dụng AI có tên SMART, khẳng định công nghệ của họ không liên quan đến sự cố. Theo ASI, tình trạng gián đoạn không bắt nguồn từ hệ thống SMART, bất kỳ sản phẩm nào của công ty hay quá trình tích hợp công nghệ với FAA và các đơn vị kiểm soát không lưu.

Tháng 6, FAA trao cho ASI hợp đồng trị giá 875 triệu USD để phát triển và triển khai hệ thống SMART, sử dụng AI hỗ trợ quản lý hoạt động hàng không. Đáng chú ý, ngày 10/11, FAA thông báo mở rộng triển khai hệ thống này tại toàn bộ 22 trung tâm kiểm soát không lưu trên cả nước, chỉ vài ngày trước khi sự cố xảy ra.

Trong khi đó, Bộ trưởng Mullin cho biết Tổng thống Donald Trump đang theo dõi sát tình hình, thường xuyên liên lạc với các quan chức cấp cao và được cập nhật diễn biến trong suốt quá trình xử lý. Ông cũng bảo vệ cách tiếp cận của chính quyền, nhấn mạnh Tổng thống đã thúc đẩy kế hoạch hiện đại hóa hệ thống kiểm soát không lưu vốn tồn tại nhiều hạn chế.

Sự cố cũng làm dấy lên yêu cầu về một cuộc điều tra toàn diện đối với hoạt động của FAA. Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Tammy Duckworth cho rằng an toàn hàng không phụ thuộc rất lớn vào các hệ thống dự phòng. Bà tuyên bố sẽ yêu cầu FAA giải trình với tư cách thành viên cấp cao của Tiểu ban Hàng không thuộc Thượng viện, đồng thời nhấn mạnh cần làm rõ vì sao một sự cố liên lạc lại có thể dẫn đến việc đình chỉ hoạt động bay trên toàn quốc.

Thực tế, hệ thống kiểm soát không lưu Mỹ từ lâu đã đối mặt với nhiều khó khăn, bao gồm thiết bị xuống cấp, trục trặc liên lạc và tình trạng thiếu hụt nhân viên kiểm soát viên. Quốc hội Mỹ năm ngoái phê duyệt 12,5 tỷ USD cho kế hoạch nâng cấp hệ thống, trong khi Bộ Giao thông và Nhà Trắng ngày 13/11 đề nghị các nhà lập pháp bổ sung 30,1 tỷ USD để đẩy nhanh quá trình hiện đại hóa.

Theo Kyle Bailey, phi công và cựu đại diện nhóm an toàn của FAA, hiện vẫn còn quá sớm để đưa ra kết luận về nguyên nhân sự cố. Các cơ quan chức năng cần thời gian để tổng hợp dữ kiện, xác định chính xác diễn biến và tìm ra những yếu tố dẫn đến tình trạng gián đoạn.

Ông Bailey cho rằng quyết định yêu cầu máy bay tạm dừng cất cánh là biện pháp an toàn cần thiết khi giới chức chưa xác định được vấn đề. Ưu tiên hàng đầu của FAA phải là bảo đảm an toàn cho hành khách và các chuyến bay trong không phận Mỹ.

Đây là lần đầu tiên kể từ tháng 1/2023, Mỹ phải ban hành lệnh đình chỉ bay trên toàn quốc. Khi đó, một hệ thống máy tính quan trọng của FAA gặp trục trặc. Trước sự cố năm 2023, lần gần nhất hoạt động bay trên toàn nước Mỹ bị đình chỉ là sau các vụ tấn công ngày 11/9/2001.

Hiện FBI và các cơ quan chức năng vẫn chưa xác định được nguyên nhân cuối cùng. Khả năng lỗi cập nhật phần mềm, những hạn chế của hạ tầng cũ và các yếu tố liên quan đến quá trình hiện đại hóa hệ thống tiếp tục là những vấn đề cần được làm rõ. Kết quả điều tra sẽ giúp xác định lỗ hổng trong hệ thống kiểm soát không lưu, qua đó tìm ra giải pháp ngăn chặn những sự cố tương tự tái diễn.