EVNHCMC làm chủ công nghệ, phát triển lưới điện thông minh

Theo định hướng này, EVNHCMC triển khai đồng bộ việc số hóa dữ liệu, hiện đại hóa trung tâm điều khiển, tự động hóa trạm biến áp, lắp đặt thiết bị điều khiển từ xa và tích hợp các hệ thống quản lý.

Tự động hóa, rút ngắn thời gian xử lý sự cố

Một trong những thành quả tiêu biểu của EVNHCMC là từng bước nghiên cứu, phát triển và làm chủ hệ thống tự động hóa lưới điện phân phối. Khi xảy ra sự cố, hệ thống có khả năng xác định vị trí, cô lập khu vực bị ảnh hưởng và chuyển tải để khôi phục cấp điện cho những khu vực còn lại. Tại các khu vực đáp ứng đầy đủ điều kiện tự động hóa, thời gian xử lý có thể rút ngắn từ hàng giờ xuống dưới một phút.

Kết quả này cho thấy hiệu quả thiết thực của việc ứng dụng công nghệ vào quản lý, vận hành lưới điện. Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào thao tác thủ công và quá trình kiểm tra hiện trường, hệ thống tự động hóa hỗ trợ phát hiện, khoanh vùng sự cố và tái lập phương thức cấp điện nhanh hơn, góp phần hạn chế phạm vi và thời gian mất điện của khách hàng.

Đằng sau những giải pháp đó là quá trình tích lũy năng lực công nghệ của đội ngũ kỹ sư EVNHCMC. Không chỉ tiếp nhận và vận hành thiết bị, cán bộ kỹ thuật còn trực tiếp nghiên cứu, cải tiến và tích hợp các hệ thống dựa trên yêu cầu thực tế.

Nhiều sản phẩm, giải pháp được hoàn thiện từ thực tiễn sản xuất như hệ thống quản lý mất điện OMS, bản đồ mất điện, ứng dụng dữ liệu đo xa, phân tích phụ tải, giám sát an toàn tại công trường và các phương thức thi công sửa chữa điện đang mang điện.

Từ năm 2012 đến năm 2025, EVNHCMC có 1.853 sáng kiến được công nhận và triển khai 36 nhiệm vụ khoa học công nghệ gắn với hoạt động sản xuất, kinh doanh. Riêng giai đoạn 2020-2025, Tổng công ty thực hiện 17 đề tài, dự án nghiên cứu khoa học, trong đó có 5 đề tài cấp Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Năm 2025, EVNHCMC thành lập Câu lạc bộ Đổi mới sáng tạo (Innovation Hub), hướng đến kết nối hơn 8.400 cán bộ, công nhân viên với các trường đại học, chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ và nhà cung cấp giải pháp. Đây là nền tảng thúc đẩy chia sẻ tri thức, phát huy sáng kiến và đưa các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn vận hành.

Mở rộng mô hình lưới điện thông minh

Sau khi hoàn thành tự động hóa tại khu vực trung tâm, EVNHCMC tiếp tục mở rộng các tiêu chuẩn, nền tảng và mô hình quản trị hiện đại đến những địa bàn mới sau sáp nhập. Dự án xây dựng lưới điện thông minh tại đặc khu Côn Đảo là một ví dụ đáng chú ý.

Dự án được triển khai theo bảy phân hệ, gồm giám sát và điều khiển; phân tích dữ liệu; nâng cao độ tin cậy cung cấp điện; tích hợp nguồn năng lượng phân tán; năng lượng xanh; an ninh, bảo mật; trao quyền và nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

Cách tiếp cận này hướng đến xây dựng một mô hình quản lý, vận hành điện đồng bộ, thay vì chỉ đầu tư riêng lẻ các thiết bị. Hạ tầng được phát triển theo hướng sẵn sàng tích hợp điện mặt trời, điện gió, hệ thống lưu trữ năng lượng và trạm sạc xe điện, tạo điều kiện nâng cao hiệu quả khai thác nguồn điện tại chỗ và đáp ứng nhu cầu sử dụng điện trong tương lai.

Đối với địa bàn có những đặc thù về địa lý và nguồn cung như Côn Đảo, việc ứng dụng công nghệ thông minh có ý nghĩa quan trọng trong giám sát, điều khiển và tối ưu vận hành. Đồng thời, dự án cũng là cơ hội để EVNHCMC mở rộng kinh nghiệm triển khai các giải pháp quản lý lưới điện trong những điều kiện vận hành khác nhau.

Số hóa tạo nền tảng cho chuyển dịch năng lượng xanh

Lưới điện thông minh, chuyển đổi số và chuyển dịch năng lượng xanh có mối quan hệ chặt chẽ. Hệ thống dữ liệu và công cụ giám sát hiện đại không chỉ giúp ngành Điện vận hành hiệu quả hơn mà còn tạo điều kiện tiếp nhận các nguồn năng lượng tái tạo, vốn có đặc điểm biến động theo thời tiết và thời điểm phát điện.

Thông qua công tơ điện tử và dữ liệu đo xa, khách hàng có thể theo dõi lượng điện tiêu thụ theo ngày, theo khung giờ, nhận biết những thay đổi bất thường và chủ động điều chỉnh nhu cầu sử dụng. Với ngành Điện, dữ liệu giúp nâng cao khả năng dự báo phụ tải, xây dựng phương thức vận hành phù hợp, giảm tổn thất điện năng và sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực đầu tư.

Trên địa bàn EVNHCMC quản lý, hơn 22.700 hệ thống điện mặt trời mái nhà đã được lắp đặt, với tổng công suất khoảng 1.838,8MWp. Quy mô nguồn điện này đặt ra yêu cầu ngày càng cao về giám sát điện áp, công suất, chất lượng điện năng và khả năng cân bằng hệ thống.

Lưới điện thông minh cùng các công cụ phân tích dữ liệu là cơ sở quan trọng để quản lý hiệu quả nguồn điện phân tán, bảo đảm vận hành an toàn và ổn định.

Cùng với đó, công nghệ số đang thay đổi phương thức quản lý tài sản điện. Việc ứng dụng giám sát trực tuyến, camera nhiệt, thiết bị bay không người lái, trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu giúp phát hiện sớm dấu hiệu bất thường, hỗ trợ chuyển từ sửa chữa khi thiết bị hư hỏng sang bảo dưỡng theo tình trạng và dự báo nguy cơ sự cố. Cách làm này góp phần nâng cao độ tin cậy, kéo dài tuổi thọ thiết bị và tối ưu chi phí vận hành.

Trong thời gian tới, EVNHCMC tiếp tục nghiên cứu các giải pháp lưu trữ năng lượng, phát triển hạ tầng sạc xe điện, quản lý phụ tải linh hoạt và tích hợp nguồn năng lượng phân tán. Song song đó là tăng cường an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và nâng cao khả năng phục hồi của hệ thống trước những rủi ro ngày càng phức tạp.