Đưa quy định mới về điện mặt trời mái nhà đến từng phường, xã

Sáng 9/9, Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) phối hợp Sở Công Thương TP.HCM tổ chức Hội nghị trực tuyến hướng dẫn triển khai Nghị định 243/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026 của Chính phủ. Hội nghị được kết nối đến 15 công ty điện lực trực thuộc, với sự tham dự của đại diện lãnh đạo 168 phường, xã và các đơn vị điện lực trên địa bàn.

Nhu cầu điện mặt trời mái nhà tiếp tục tăng

Phát biểu tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Kim Ngọc, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP.HCM, cho biết điện mặt trời mái nhà (ĐMTMN) tự sản xuất, tự tiêu thụ trên địa bàn thành phố vẫn còn nhiều dư địa phát triển.

Theo Sở Công Thương, đến nay TP.HCM có hơn 22.000 hệ thống ĐMTMN, trong đó khoảng 6.300 hệ thống thuộc loại hình tự sản xuất, tự tiêu thụ. Đây là một trong những cơ sở cho thấy nhu cầu đầu tư, khai thác nguồn điện tại chỗ của người dân, doanh nghiệp vẫn còn lớn.

Ngay sau khi Nghị định 243/2026/NĐ-CP được ban hành, Sở Công Thương đã triển khai các quy định mới đến UBND các phường, xã và đặc khu. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, một số địa phương vẫn còn lúng túng trước những quy định mới liên quan đến thủ tục thông báo, đăng ký phát triển nguồn điện và việc mua bán sản lượng điện dư.

Theo bà Nguyễn Thị Kim Ngọc, chính quyền cơ sở là nơi trực tiếp tiếp nhận, xử lý nhiều thủ tục hành chính liên quan đến việc phát triển ĐMTMN. Vì vậy, việc hướng dẫn thống nhất ngay từ cấp phường, xã có ý nghĩa quan trọng, giúp người dân và doanh nghiệp hiểu đúng quy định, đồng thời hạn chế phát sinh thủ tục hoặc cách hiểu khác nhau trong quá trình thực hiện.

Lãnh đạo Sở Công Thương đề nghị đại diện UBND các phường, xã, đặc khu tập trung trao đổi những vấn đề còn vướng mắc, nêu cụ thể các tình huống phát sinh trong thực tế để cơ quan chuyên môn hướng dẫn, thống nhất cách thực hiện.

Ngành điện chuẩn bị cho nhu cầu phát triển nguồn điện tại chỗ

Cùng với cơ quan quản lý Nhà nước, ngành điện TP.HCM đang chủ động chuẩn bị các giải pháp phục vụ nhu cầu phát triển ĐMTMN.

Ông Bùi Trung Kiên, Phó Tổng giám đốc EVNHCMC, cho biết chỉ trong khoảng ba tháng, số hệ thống ĐMTMN mà ngành điện tiếp nhận thông báo từ người dân đã tăng gần 3.000 hệ thống. Diễn biến này cho thấy xu hướng đầu tư, sử dụng nguồn điện mặt trời tại chỗ đang gia tăng.

Để tạo thuận lợi cho khách hàng, EVNHCMC đã triển khai trên website và ứng dụng chăm sóc khách hàng chức năng “Đăng ký bán sản lượng điện dư từ nguồn ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ”. Qua đó, khách hàng có thể thực hiện đăng ký trực tuyến và gửi hồ sơ liên quan đến việc bán điện dư.

EVNHCMC cũng duy trì việc nghiệm thu kết nối hệ thống ĐMTMN với hệ thống giám sát, điều khiển EVN-RMCS đối với các hệ thống đấu nối ở cấp trung áp. Song song đó, các công ty điện lực trực thuộc chủ động phối hợp với UBND phường, xã để triển khai những nội dung thuộc trách nhiệm của ngành điện theo quy định mới.

Theo lãnh đạo EVNHCMC, việc đưa chính sách đến tận cơ sở không chỉ nhằm giải đáp thủ tục mà còn giúp cơ quan quản lý và ngành điện kịp thời nhận diện những vấn đề phát sinh khi chính sách đi vào thực tế.

Các vướng mắc của địa phương sẽ được trao đổi trực tiếp tại hội nghị với đại diện Cục Điện lực hoặc được các công ty điện lực tổng hợp, chuyển đến cơ quan chuyên môn có thẩm quyền để được hướng dẫn.

Làm rõ các quy định mới về điện mặt trời mái nhà

Tại hội nghị, ông Nguyễn Quang Long, đại diện Cục Điện lực (Bộ Công Thương), giới thiệu những điểm mới và nội dung sửa đổi, bổ sung của Nghị định 243/2026/NĐ-CP.

Một điểm đáng chú ý là quy định về sản lượng điện dư của hệ thống ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ được mua bán. Theo quy định mới, sản lượng điện dư được mua bán lên đến 50% sản lượng điện phát tại đầu ra theo cường độ bức xạ.

Giá mua bán sản lượng điện dư được xác định theo giá điện năng thị trường điện bình quân của năm trước liền kề do đơn vị điều hành giao dịch thị trường điện công bố. Trường hợp mức giá này cao hơn giá tối đa của khung giá phát điện mặt trời mặt đất không có pin lưu trữ tương ứng theo miền thì áp dụng mức giá tối đa của khung giá này, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng.

Nghị định cũng phân nhóm rõ hơn về trình tự thông báo, đăng ký phát triển nguồn điện tự sản xuất, tự tiêu thụ. Theo đó, đối với nguồn có công suất từ 100 kW trở lên nhưng không đấu nối với hệ thống điện quốc gia, việc thông báo được thực hiện với UBND cấp xã.

Các nguồn đấu nối vào lưới điện hạ áp cũng thực hiện thông báo với UBND cấp xã. Trong khi đó, nguồn đấu nối từ cấp trung áp trở lên và không đăng ký bán điện dư thực hiện thông báo với UBND cấp tỉnh. Việc gửi thông báo phải được thực hiện trước ít nhất 10 ngày làm việc kể từ ngày bắt đầu lắp đặt.

Một nội dung khác được quy định cụ thể là các trường hợp phải đăng ký phát triển ĐMTMN. Đối tượng thuộc diện đăng ký gồm tổ chức, cá nhân phát triển ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ có đấu nối với hệ thống điện quốc gia từ cấp trung áp trở lên và có đăng ký bán sản lượng điện dư.

Đối với các trường hợp đấu nối với hệ thống điện quốc gia khác có nhu cầu được cấp Giấy chứng nhận, việc đăng ký cũng được thực hiện theo quy định. Nghị định đồng thời xác định rõ thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận thuộc UBND cấp tỉnh.

Việc hướng dẫn trực tuyến với sự tham gia của cơ quan quản lý chuyên ngành, ngành điện và chính quyền cơ sở được kỳ vọng giúp các quy định mới nhanh chóng được thống nhất trong thực hiện.

Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng nguồn năng lượng tại chỗ ngày càng tăng, việc phát triển ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ không chỉ góp phần khai thác hiệu quả nguồn năng lượng tái tạo mà còn đặt ra yêu cầu quản lý đồng bộ về kỹ thuật, an toàn, đấu nối và mua bán điện dư.

Vì vậy, việc chính sách được hướng dẫn cụ thể đến từng phường, xã sẽ là bước quan trọng để đưa quy định mới vào cuộc sống, đồng thời tạo nền tảng cho TP.HCM tiếp tục phát triển nguồn năng lượng sạch theo hướng an toàn, hiệu quả và bền vững.