Xuất bản ngày 29/12/2011 06:00 AM

Đề tài xã hội: Lối đi mới của nhạc Việt?

(VTC News) – Ít gây chú ý như chủ đề tình yêu đôi lứa trong thị trường nhạc Việt đang bão hòa nhưng tại giải thưởng VMVC, âm nhạc xã hội đã đang khẳng định mình

(VTC News) – Ít gây chú ý như chủ đề tình yêu đôi lứa trong thị trường nhạc Việt đang bão hòa nhưng tại giải thưởng VMVC, âm nhạc với các đề tài xã hội đã liên tục khẳng định mình ở các vị trí đầu bảng.

Nhìn ra nền âm nhạc thế giới có thể thấy âm nhạc Việt Nam hiện nay đang rất khô khan về đề tài, hiếm có các bài hát thoát ra được chủ đề tình yêu đôi lứa để đưa ra những góc nhìn, chủ đề khác vốn rất phong phú, như nhìn từ cái tôi cá nhân với sự khẳng định bản thân (tiêu biểu như It’s My Life, Born This Way, Me Myself & I…) hay nhìn rộng ra xã hội với các vấn đề thời sự như bảo vệ môi trường, nạn đói nghèo, phản chiến như: Heal the world, Do they know it’s Christmas?, Give peace a chance…

Đã có những dấu hiệu đầu tiên cho thấy một trào lưu mới trong âm nhạc Việt đương đại, khi trong hai năm trở lại đây xuất hiện nhiều bài hát vượt ra ngoài chủ đề tình yêu lãng mạn để đến với những vấn đề xã hội như: Đứa bé, Góc tối, Xinh tươi Việt Nam, Màu xanh…

Tại giải thưởng Video Âm nhạc Việt (VMVC) của kênh MTV Việt hóa mới được thực hiện lần đầu tiên, đã có rất nhiều MV của các ca sỹ nổi tiếng góp phần tô đậm cho trào lưu âm nhạc đề tài xã hội như: Vòng tròn (Hồng Nhung), Đánh thức bình minh (Mỹ Tâm), Rắc rối (Karik), Triệu phú (Linh Phi)…

Vòng tròn của Hồng Nhung câu từ sâu sắc và nhiều tính triết lý cao siêu

Vòng tròn theo tác giả Võ Thiện Thanh là ca khúc nói về vòng quay của cuộc sống, luân hồi trong vòng quay đó là đau khổ và hạnh phúc, giàu và nghèo, thiện và ác, mà ở đó con người phải loay hoay tìm cách dung hòa các thái cực và tìm ra hạnh phúc cho mình. Vòng tròn hàm chứa nhiều hình ảnh ẩn dụ và chiều sâu về ca từ, đòi hỏi người nghe cần phải có những trải nghiệm cuộc sống dày dặn để thẩm thấu.

Đánh thức bình minh của Mỹ Tâm là lời độc thoại đầy hoang mang của một cô gái nhận ra thế giới xung quanh mình đều là xấu xa và giả dối, nói lên nỗi khát khao được thoát ra và thấy được những ánh sáng tươi đẹp.

MV Rắc rối của Karik có ca từ gây nhiều tranh cãi

Rắc rối của Karik, dù bản thân ca từ gây nhiều tranh cãi nhưng không thể phủ nhận đây là một bài hát dám nói thẳng nói thật đến những mặt trái của showbiz Việt, khi “mổ xẻ” hàng loạt những xì căng đan ồn ào của V-Pop.

Ngược với cái tên của mình, MV Triệu phú của Linh Phi xoáy vào tâm sự của những số phận ở dưới đáy bị bỏ quên khi xã hội ngày càng phát triển, với ý tưởng chủ đạo là dù ngày càng có nhiều triệu phú xuất hiện nhưng tình cảm giữa con người với con người thì ngày càng mờ nhòa, nhợt nhạt.

Linh Phi giải thích lý do theo đuổi dòng nhạc vốn kén người nghe này: "Đa số khán giả thường nghe và chấp nhận những bài hát về tình yêu, nhưng bên cạnh đó âm nhạc cũng cần phải có những mảng về đề tài xã hội, vì xã hội của chúng ta còn rất nhiều đề tài cần phải viết. Bên cạnh báo chí, ta có thể dùng âm nhạc để đưa những vấn đề đó đến gần hơn với khán giả, cho khán giả thấy được những mặt bị bỏ quên của xã hội”.

Đây cũng là định hướng sáng tác gần đây của nhạc sỹ Nguyễn Hải Phong với các ca khúc gợi nhiều suy tư như “Lột xác”, “Góc tối”, “Cậu ấm”… lần lượt ra đời trước Triệu phú.

Tuy nhiên, dù được giới nghệ thuật đánh giá cao nhưng trào lưu âm nhạc xã hội dường như chưa chạm được đến đại bộ phận khán giả vốn vẫn quen và đang “say” với tình ca. Ở bảng xếp hạng VMVC, dù Mỹ Tâm và Karik đều liên tục trụ vững trong top 5 và tuần vừa qua đã cùng nắm tay nhau làm “thủ lĩnh” ở bảng 1 và bảng 2 VMVC.

Tuy nhiên, Đánh thức bình minh giữ hạng cao phần lớn là nhờ đội ngũ fan hùng hậu vốn có từ trước của “họa mi tóc nâu”, còn Rắc rối bên cạnh sự ủng hộ của các fan hâm mộ thì vẫn nhận lãnh rất nhiều “búa rìu dư luận” vì sự bình dân của ca từ.

Đánh thức bình minh của Mỹ Tâm giữ hạng cao phần lớn là nhờ đội ngũ fan hùng hậu

Vòng tròn với câu từ sâu sắc và nhiều tính triết lý lại trở nên cao siêu, không còn dung dị, dễ hiểu đối với phần lớn người nghe, nên chưa giúp Hồng Nhung thăng hạng và Triệu phú với tạo hình khá u tối và nặng nề vẫn mãi nằm ngoài vùng phủ sóng của top 5 VMVC.

Bên cạnh đó, phần hình ảnh của các MV này đang có sự trùng lặp về cách thể hiện, không khó để nhận ra múa đương đại cùng được sử dụng trong Triệu phú, Vòng tròn và Đánh thức bình minh, các mảng màu tương phản đen – trắng dùng trong dàn dựng ánh sáng và tạo hình trang phục nhân vật ma quái, thoát tục.

Còn quá sớm để kết luận vì trào lưu này mới manh nha xuất hiện, nhưng âm nhạc đề tài xã hội ở Việt Nam có vẻ đang xa rời thực tế và có thiên hướng vị nghệ thuật hơn là vị nhân sinh, đề cao ẩn ý hơn là nói về những điều dung dị, gần gũi nên còn khá khó khăn trong việc làm lay động cảm xúc của khán giả hâm mộ và người yêu nhạc.

Vì vậy, trào lưu này có thể trở thành một dòng chảy trong đời sống âm nhạc Việt, được khán giả đón nhận hay không còn cần rất nhiều thời gian và công sức của các nhạc sĩ cũng như ca sĩ để dung hòa hai yếu tố thị trường và nghệ thuật để đến gần với công chúng hơn.

Hoàng Anh