Cách thể thao Thái Lan đứng đầu Đông Nam Á tại ASIAD 2026

Tính đến tối 3/10, Thái Lan giành 18 huy chương vàng, 13 huy chương bạc và 21 huy chương đồng tại ASIAD 2026. Với 52 huy chương, họ đứng thứ 7 trên bảng tổng sắp, bỏ xa các nước khác ở Đông Nam Á. Đây cũng là kỳ ASIAD trên sân khách thành công nhất trong lịch sử thể thao Thái Lan, vượt mốc 14 huy chương vàng tại Busan 2002.

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở con số 18 huy chương vàng. Nhìn vào nguồn gốc của những tấm huy chương, thành công của Thái Lan trải rộng từ những môn như cầu mây đến teqball, điền kinh, cầu lông, esports, boxing, jujitsu, taekwondo, sailing (đua thuyền buồm), cưỡi ngựa hay bóng chuyền bãi biển.

Lên kế hoạch khai thác “mỏ vàng” huy chương

Ba huy chương vàng đầu tiên của Thái Lan tại ASIAD 2026 đều đến từ teqball, ở các nội dung đôi nam, đôi nữ và đôi nam nữ. Teqball lần đầu xuất hiện tại ASIAD, nhưng người Thái đã chuẩn bị một đội hình ở trình độ thế giới.

Jutatip Kuntatong bước vào ASIAD 2026 với tư cách đương kim vô địch thế giới ở cả đơn nữ và đôi nữ, đồng thời đứng số một thế giới ở hai nội dung này. Ở đôi nam, Sorrasak Thaosiri và Jirati Chanliang cũng là nhà vô địch thế giới năm 2024. Sức mạnh của teqball Thái Lan đã được thể hiện từ trước đại hội khi họ giành trọn 3 huy chương vàng tại Asian Beach Games hồi tháng 4.

Trước ASIAD, Thái Lan đặt mục tiêu 14 HCV, trong đó riêng cầu mây được giao chỉ tiêu 4 HCV và teqball 3 HCV. Hai môn này chiếm một nửa mục tiêu HCV của cả đoàn. Cuối cùng, họ thu về 5 HCV từ teqball và cầu mây.

Nếu teqball thể hiện khả năng tận dụng một môn mới, cầu mây lại là “mỏ vàng” truyền thống của thể thao Thái Lan. Tại ASIAD 2026, đội nữ giành HCV team regu, trong khi đội nam đánh bại Malaysia 2-0 để bảo vệ chức vô địch regu. Đây đã là lần thứ bảy Thái Lan giành HCV regu nam tại ASIAD.

Tuy nhiên, điểm khác biệt tại ASIAD 2026 là Thái Lan không chỉ giành huy chương vàng nhờ những môn có lợi thế đặc thù của Đông Nam Á.

Thế hệ VĐV vươn tầm châu Á

Ba HCV điền kinh là một trong những dấu ấn nổi bật nhất của thể thao Thái Lan tại kỳ đại hội này. Puripol Boonson giành HCV 100 m với thành tích 9,90 giây, phá kỷ lục ASIAD 9,92 giây của Su Bingtian (Trung Quốc) và trở thành vận động viên chạy 100 m nhanh thứ hai trong lịch sử châu Á.

Sau đó, anh tiếp tục vô địch nội dung 200 m với thời gian 19,88 giây, vừa lập kỷ lục đại hội, vừa cân bằng kỷ lục châu Á do Xie Zhenye (Trung Quốc) thiết lập năm 2019.

Tấm HCV còn lại đến từ Joshua Robert Atkinson ở nội dung 400 m nam. VĐV mang hai dòng máu Thái Lan - Australia cán đích đầu tiên sau 44,90 giây, trở thành VĐV Thái Lan đầu tiên vô địch nội dung này tại ASIAD.

Thành công ở điền kinh mang ý nghĩa khác so với những tấm HCV ở teqball hay cầu mây. Các nội dung 100 m, 200 m và 400 m đều thuộc chương trình Olympic, quy tụ nhiều VĐV hàng đầu châu lục. Kết quả này cho thấy thể thao Thái Lan không còn chỉ tạo dấu ấn ở Đông Nam Á mà đã có những VĐV đủ sức cạnh tranh ở tầm châu Á.

Đáng chú ý, những VĐV với thành tích nổi bật này không xuất hiện một cách đột ngột. Anh bắt đầu làm quen với điền kinh từ tiểu học, dưới sự hướng dẫn của HLV Tanakit Sriwattana. Lên trung học, tài năng của Puripol tiếp tục được HLV Wattana Suwannaraksa phát triển.

Sau đó, anh chuyển sang tập luyện nhiều hơn tại trung tâm quốc gia ở Pathum Thani Từ năm 16 tuổi, anh đã gây chú ý ở đấu trường thế giới, sau đó giành HCB 100 m giải U20 thế giới năm 2024 và liên tục nâng các kỷ lục quốc gia.

Joshua Robert Atkinson cũng là tài năng được Thái Lan phát hiện từ sớm. VĐV sinh tại Australia, mang hai dòng máu Thái Lan - Australia đã giành 4 HCV SEA Games ngay từ năm 18 tuổi. Hai trường hợp cho thấy thành công của điền kinh Thái Lan tại ASIAD 2026 là kết quả của quá trình phát hiện, bồi dưỡng tài năng trẻ kéo dài nhiều năm, đồng thời tận dụng nguồn VĐV có gốc Thái Lan trưởng thành ở nước ngoài.

Hệ thống đầu tư phía sau 18 HCV

Ông Kongsak Yodmanee, Thống đốc Cơ quan Thể thao Thái Lan (SAT), ngày 27/9 đánh giá thành tích chung của đoàn là rất đáng hài lòng. Không chỉ về số HCV đã vượt được, thành tích chuyên môn của các VĐV cũng có sự cải thiện rõ rệt.

Ông lấy đội tuyển bơi làm ví dụ. Dù chưa giành được huy chương, các VĐV bơi Thái Lan đã có gần 20 lần phá kỷ lục quốc gia hoặc vượt thành tích cá nhân. Theo ông Kongsak, điều này cho thấy những tín hiệu tích cực và tạo tiền đề để các VĐV hướng tới huy chương trong tương lai.

Tiến sĩ Kongsak cho biết thêm, tại kỳ đại hội lần này, một số môn đã làm nên lịch sử khi giành huy chương sau nhiều năm chờ đợi. Trong số đó có cưỡi ngựa, võ thuật tổng hợp và điền kinh.

Theo ông Kongsak, một trong những yếu tố quan trọng giúp thành tích và thể lực của các VĐV Thái Lan được cải thiện rõ rệt là việc ứng dụng toàn diện khoa học thể thao vào quá trình chuẩn bị. Phương pháp này hiện ngày càng được các liên đoàn thể thao của Thái Lan công nhận và áp dụng rộng rãi.

Trước thềm ASIAD 2026, Bộ trưởng Du lịch và Thể thao Surasak Phancharoenworakul cho biết Quỹ Phát triển Thể thao Quốc gia đã phê duyệt khoản ngân sách 137 triệu baht (khoảng 106 tỷ đồng), dành cho hơn 690 vận động viên thuộc 43 môn thể thao

Ông Surasak cũng khẳng định việc chi tiền thưởng cho các vận động viên giành huy chương sẽ được thực hiện theo quy định của Quỹ Phát triển Thể thao Quốc gia.

Theo quy định, mức thưởng dành cho các VĐV giành huy chương tại ASIAD là 2 triệu baht (khoảng 1,5 tỷ đồng) cho mỗi HCV, 1 triệu baht (khoảng 773 triệu đồng) cho HCB và 500.000 baht (khoảng 387 triệu đồng) cho HCĐ.

Chính phủ Thái Lan cũng yêu cầu tiền thưởng được chi trả trong vòng 7 ngày sau khi đại hội kết thúc, nhằm kịp thời động viên các VĐV đạt thành tích và mang lại danh tiếng cho thể thao nước này.