Bộ Công an chỉ ra chiêu lừa đảo mới từ mô hình 'hợp đồng kỳ nghỉ'

Nội dung trên được Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, Chánh Văn phòng, người phát ngôn Bộ Công an, đưa ra tại hội nghị thông báo kết quả phiên họp thứ 30 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (Ban Chỉ đạo) do Ban Nội chính Trung ương tổ chức chiều 18/6.

Sử dụng doanh nghiệp trung gian che giấu dòng tiền tham nhũng

Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản cho biết, trong 6 tháng đầu năm, các cơ quan công an xử lý 1.985 vụ án với 4.671 bị can về các tội tham nhũng, kinh tế, chức vụ.

Theo người phát ngôn Bộ Công an, trong quá trình đấu tranh nổi lên 2 vấn đề lớn.

Một là tham nhũng, lãng phí, tiêu cực xảy ra ở nhiều lĩnh vực, nhất là trong triển khai các dự án trọng điểm quốc gia, thực hiện chính sách an sinh xã hội, giải quyết thủ tục hành chính công và các loại dịch vụ khác.

"Đây cũng là vấn đề mà Ban Chỉ đạo rất quan tâm, nhất là trong việc triển khai dự án trọng điểm quốc gia, thực hiện chính sách an sinh xã hội và giải quyết thủ tục hành chính công. Việc này gắn liền với tinh thần xây dựng bộ máy kỷ luật, kỷ cương, liêm chính", Thiếu tướng Toản nói.

Hai là tình trạng tham nhũng xảy ra tại các doanh nghiệp cổ phần, doanh nghiệp tư nhân có xu hướng gia tăng, gây thất thoát tài sản Nhà nước và các tổ chức, doanh nghiệp.

Các hành vi phổ biến, theo Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, là nhận hối lộ, lợi dụng chức vụ quyền hạn khi thi hành công vụ, tham ô tài sản, vi phạm quy định về quản lý sử dụng tài sản Nhà nước, vi phạm về đầu tư công và các quy định về đấu thầu…

Về phương thức, thủ đoạn, đại diện Bộ Công an cho rằng có 5 vấn đề nổi lên với nhóm tội phạm này.

Thứ nhất là có sự cấu kết, móc nối giữa đối tượng trong cơ quan Nhà nước và đối tượng ngoài xã hội, hình thành xuyên suốt chuỗi hoạt động từ đầu tư, đấu thầu, nghiệm thu đến thanh, quyết toán.

"Tội phạm đi vào từng khâu của quá trình thực hiện dự án, hình thành các lợi ích nhóm, cài cắm tiêu chí kỹ thuật, nâng khống dự toán công trình, lợi dụng chức vụ can thiệp cho nhà thầu trúng thầu và sử dụng doanh nghiệp trung gian, 'hệ sinh thái' để che giấu dòng tiền tham nhũng", ông Toản nói.

Thứ hai là lợi dụng nhiệm vụ được giao trong cấp các loại giấy phép và giải quyết thủ tục hành chính để thu thêm phí ngoài, liên quan tình trạng tham nhũng vặt.

Thứ ba là lợi dụng nhiệm vụ được giao về quản lý tài sản, quá trình cổ phần hóa, tái cơ cấu doanh nghiệp, xử lý tài sản công để định giá thấp tài sản Nhà nước, chuyển quyền sử dụng đất công, bán tài sản không qua định giá, đấu giá, gây thất thoát.

Thứ tư là lợi dụng chuyển đổi số để che giấu tội phạm khi các đối tượng lợi dụng sử dụng tin nhắn mã hóa, tài sản ảo, hồ sơ điện tử và giao dịch tài chính trực tuyến.

Thứ năm là lợi dụng các mô hình kinh doanh mới, tài sản mới để chiếm đoạt và trục lợi.

"Vừa qua nổi lên mô hình bất động sản nghỉ dưỡng, sở hữu hợp đồng kỳ nghỉ, huy động vốn dự án. Công an Hà Nội vừa khởi tố 21 vụ án liên quan đến 23 công ty và 187 đối tượng về hành vi này", Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản nói.

Về giải pháp đối với các loại tội phạm này, theo Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, cần xác định phải nhận diện sớm, đi trước tội phạm trên cơ sở bám sát các dấu hiệu hoạt động. Đồng thời, cần tăng cường công tác phòng ngừa, xây dựng mô hình quản trị quốc gia liêm chính, kỷ luật công vụ gắn với kiểm soát quyền lực.

Bên cạnh đó, cần tập trung giải pháp mạnh mẽ với thủ đoạn mới trên không gian số, sớm hoàn thiện xây dựng cơ sở dữ liệu và kết nối dữ liệu để phục vụ phòng ngừa, đấu tranh; đẩy mạnh tuyên truyền, phối hợp xây dựng văn hóa công vụ, văn hóa liêm chính trong hệ thống chính trị và Nhân dân.

Tẩu tán, chuyển hóa tài sản tham nhũng ngày càng tinh vi

Về thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, ông Toản nhấn mạnh đây là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên trong xử lý tội phạm.

Theo thống kê, từ tháng 12/2023 đến tháng 5/2026, công an các cấp đã khởi tố, điều tra hơn 6.600 vụ án tham nhũng, chức vụ, kinh tế; thu hồi khoảng 37.500 tỷ đồng. Trong đó, án tham nhũng, chức vụ thu hồi 9.500 tỷ đồng (đạt trên 85%); án kinh tế thu hồi 28.023 tỷ đồng (đạt 52%).

Bên cạnh kết quả đạt được, ông Nguyễn Quốc Toản cho biết công tác thu hồi tài sản còn nhiều khó khăn.

Theo Thiếu tướng Toản, thực tế nhiều tài sản do phạm tội mà có đã được chuyển dịch, hợp thức hóa đứng tên người thân, pháp nhân trung gian hoặc bên thứ ba. Điều này gây khó khăn trong quá trình thu hồi, xác định tài sản nào là tài sản do phạm tội và tạo khoảng trống thời gian cho đối tượng tẩu tán tài sản.

Đánh giá việc tẩu tán, chuyển hóa tài sản cũng ngày càng tinh vi, đại diện Bộ Công an dẫn ví dụ đối tượng chuyển tiền qua nhiều tài khoản trung gian, ví điện tử, đầu tư cổ phiếu, bất động sản hoặc chuyển tài sản ra nước ngoài, đầu tư vào tài sản số, tài sản mã hóa… Việc này đòi hỏi xác minh điều tra rất công phu.

Một khó khăn khác, theo ông Toản, nhiều vụ án kinh tế đặc biệt lớn nhưng người vi phạm lại không trực tiếp chiếm hưởng hoặc không còn tài sản tương xứng để khắc phục.

"Đây là lý do thu hồi tài sản trong các vụ án kinh tế thấp hơn so với các vụ án tham nhũng, chức vụ", người phát ngôn Bộ Công an nêu rõ.

Vướng mắc nữa là trong công tác giám định, định giá, xác định thiệt hại trong một số vụ án còn kéo dài; cơ sở dữ liệu ngân hàng, đất đai, thuế chưa liên thông...

Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản khẳng định Bộ Công an sẽ chỉ đạo các cơ quan điều tra tập trung cao độ thu hồi tài sản nhằm thu hồi nguồn lực Nhà nước và phục vụ cho phát triển; tập trung vào truy vết dòng tiền, chuyển mạnh sang việc bảo toàn, phong tỏa, xử lý tài sản ngay từ đầu.

Bộ Công an cũng sẽ tiếp tục thực hiện hiệu quả Nghị quyết 164 của Quốc hội về thí điểm xử lý vật chứng, tài sản và đang nghiên cứu hoàn thiện cơ chế thu hồi, nhất là đối với tài sản không giải trình được nguồn gốc hợp pháp hoặc tài sản đứng tên người thứ ba nhưng có căn cứ xác định có liên quan đến hành vi phạm tội.