Cùng trò chuyện với ông Nguyễn Hùng Cương, Phó Giám đốc VTC Intecom (Tổng Công ty truyền thông đa phương tiện VTC) về vấn đề này.
- Từ thực tiễn hoạt động của VTC Intecom, ông đánh giá như thế nào về tình trạng vi phạm bản quyền trong lĩnh vực game tại Việt Nam hiện nay?
Tôi vẫn cho rằng vi phạm bản quyền là một trong những rào cản lớn nhất với doanh nghiệp game chính thống.
Nhiều tựa game có cộng đồng lớn của chúng tôi đã bị nhắm tới, trong đó có Con Đường Tơ Lụa (Silkroad Origin VTC), Phi Đội từng bị sao chép và vận hành trái phép. Điều đáng lo là vi phạm ngày càng phân tán, ẩn danh và có thể phát sinh nhanh trên môi trường mạng. Chỉ một cá nhân cũng có thể sao chép dữ liệu, đổi tên game, dựng website thu tiền rồi quảng bá trên mạng xã hội trong thời gian ngắn.
Năm 2026, công tác thực thi đã có chuyển biến rõ, từ việc gỡ bỏ hàng loạt game vi phạm trên kho ứng dụng đến các vụ khởi tố hình sự. Riêng với game của chúng tôi, theo thông tin từ Công an tỉnh Bắc Ninh và Công an tỉnh Phú Thọ, một số đối tượng vận hành bản sao Con Đường Tơ Lụa đã bị khởi tố. Dù vậy, theo tôi, vi phạm vẫn còn diễn biến phức tạp, cần tiếp tục được xử lý quyết liệt, đồng bộ.

Ông Nguyễn Hùng Cương, Phó Giám đốc VTC Intecom.
- Những hình thức vi phạm bản quyền game phổ biến hiện nay là gì?
Từ các vụ việc chúng tôi trực tiếp xử lý, tôi chia thành bốn nhóm.
Thứ nhất là máy chủ lậu. Đối tượng lấy dữ liệu game, chỉnh sửa, đổi tên rồi tự vận hành và thu tiền người chơi. Với game trực tuyến, đây là hình thức gây thiệt hại trực tiếp nhất.
Thứ hai là game nhái, giữ gần như nguyên hình thức, nội dung, cốt truyện, hình ảnh của game gốc, chỉ thay tên và sửa một số chi tiết để tạo vẻ khác biệt.
Thứ ba là game phát hành không phép, phần lớn từ nước ngoài, đưa thẳng lên kho ứng dụng hoặc qua tệp cài đặt trôi nổi, không được cấp phép, phê duyệt nội dung kịch bản và không chịu trách nhiệm với người chơi Việt Nam.
Thứ tư là giả mạo thương hiệu, tức website, trang mạng xã hội dùng tên và hình ảnh của game chính thức để kéo người chơi sang bản lậu, bán vật phẩm hoặc chiếm đoạt tài khoản.
Đi kèm các nhóm này là phần mềm gian lận, bản cài đặt bị can thiệp và việc dùng trái phép hình ảnh, nhân vật, âm nhạc trong quảng cáo.
- Trong môi trường số, các hành vi vi phạm bản quyền game thường được thực hiện thông qua những phương thức nào?
Máy chủ lậu hiện nay được tổ chức khá bài bản. Trong vụ game lậu SRO Thổ Quỷ do Công an tỉnh Bắc Ninh công bố, nhóm đối tượng tổ chức nạp tiền, quản lý nguồn thu và vận hành game kết hợp qua nhiều kênh như website, diễn đàn, mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin cùng nhiều nền tảng trực tuyến. Cơ quan công an phát hiện vụ việc từ chính tài khoản Facebook quản trị game.
Với doanh nghiệp, thách thức nằm ở ba điểm. Một là xác định chủ thể vi phạm còn khó do đối tượng dễ dàng ẩn danh thông qua máy chủ, tên miền thường thuê ở nước ngoài, thông tin chủ sở hữu bị che giấu.
Hai là vi phạm dễ tái diễn qua các kênh mới trong thời gian ngắn: website bị chặn thì trang gương (mirror site) với tên miền mới xuất hiện ngay, nhóm cộng đồng chuyển sang nền tảng khác.
Ba là phụ thuộc chính sách của nền tảng xuyên biên giới. Mỗi nền tảng có quy trình chứng minh quyền riêng; với game nhập khẩu, chủ sở hữu quyền lại ở nước ngoài nên hồ sơ cần thêm giấy tờ từ đối tác.
- Theo ông, đâu là nguyên nhân khiến tình trạng vi phạm bản quyền game vẫn tồn tại dai dẳng?
Theo tôi có ba nhóm nguyên nhân.
Thứ nhất là lợi nhuận. Người vận hành máy chủ lậu không trả tiền bản quyền, không đầu tư phát triển, không gánh chi phí chống gian lận hay chăm sóc khách hàng, nên chi phí thấp mà vẫn thu được tiền. Trong vụ VinSro Silkroad ở Phú Thọ, cơ quan điều tra xác định một cá nhân thu lợi bất chính hơn 97 triệu đồng chỉ từ một website trong thời gian ngắn.
Thứ hai là tâm lý người chơi. Máy chủ lậu thường thu hút bằng cách chơi miễn phí, tỷ lệ rơi vật phẩm cao, lên cấp nhanh, và nhu cầu trải nghiệm thuận tiện, chi phí thấp nên nhiều người tham gia là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, không phải người chơi nào cũng nhận ra những ưu đãi đó là đang tiếp tay cho hành vi vi phạm và đồng thời đi kèm rủi ro về tài khoản, dữ liệu và quyền lợi của chính mình.
Thứ ba là khâu thực thi. Khung pháp lý những năm gần đây đã được hoàn thiện đáng kể và cơ quan chức năng đang vào cuộc quyết liệt, song việc xác minh, giám định và xác định đối tượng, đặc biệt là liên quan đến môi trường mạng và yếu tố xuyên biên giới, vẫn thường mất nhiều thời gian lên tới hàng tháng, trong khi vi phạm có thể tái diễn dưới tên miền khác ngay hôm sau.
- Việc xuất hiện các game lậu, game nhái và những nền tảng phân phối trái phép gây ra những thiệt hại cụ thể nào cho doanh nghiệp sở hữu hoặc khai thác bản quyền?
Thiệt hại trước mắt là doanh thu, khi một phần người chơi bị thu hút sang các máy chủ lậu có nhiều ưu đãi. Trong khi đó, doanh nghiệp chính thống vẫn phải duy trì đầy đủ các khoản chi phí như bản quyền, máy chủ, vận hành, chống gian lận và truyền thông. Điều này tạo ra sự cạnh tranh thiếu công bằng, khiến doanh nghiệp vừa giảm nguồn thu vừa phải gánh chi phí cố định.
Về lâu dài, thiệt hại còn nghiêm trọng hơn. Về thương hiệu, không ít người chơi gặp sự cố trên website giả mạo hoặc mất tài khoản trên máy chủ lậu lại tìm đến đơn vị chính thức để khiếu nại, làm ảnh hưởng uy tín sản phẩm chính thống dù doanh nghiệp không liên quan.
Về hợp tác, một thị trường bảo vệ bản quyền tốt sẽ giúp doanh nghiệp Việt thuận lợi hơn khi làm việc với đối tác quốc tế; thị trường vi phạm nhiều thì vị thế đàm phán của doanh nghiệp Việt yếu đi.
Về đầu tư, nguồn thu bị chia sẻ làm giảm khả năng tái đầu tư cho Việt hóa, sự kiện, thể thao điện tử và sản phẩm mới. Với studio trong nước, game vừa ra mắt đã bị sao chép thì rất khó giữ động lực sáng tạo.

Arcane Hunter: Soul Survivor, game do VTC Intecom nắm giữ bản quyền, đưa yếu tố văn hóa Việt vào thiết kế nhân vật.
- Không chỉ doanh nghiệp, người chơi cũng có thể trở thành đối tượng chịu ảnh hưởng từ game lậu. Theo ông, những rủi ro mà người dùng có thể gặp phải khi tham gia các trò chơi không rõ nguồn gốc là gì?
Người chơi game lậu chịu nhiều rủi ro hơn họ nghĩ.
Thứ nhất là mất tiền mà không có nơi khiếu nại. Máy chủ lậu có thể đóng bất cứ lúc nào, toàn bộ tiền nạp và tài sản trong game mất theo.
Thứ hai là rủi ro về dữ liệu. Bản cài đặt trôi nổi và website giả mạo dễ trở thành kênh phát tán mã độc, đánh cắp tài khoản game, thông tin cá nhân, thậm chí tài khoản ngân hàng, ví điện tử.
Thứ ba là trẻ em không được bảo vệ, vì game lậu không áp dụng xác thực tài khoản, quản lý thời gian chơi hay phân loại độ tuổi như game được cấp phép.
Thứ tư là rủi ro pháp lý. Trong vụ game lậu Sro Thổ Quỷ, theo thông tin từ cơ quan công an, một số người tham gia trò chơi có dấu hiệu đánh bạc và có 2 bị can đã bị khởi tố thêm về tội đánh bạc. Bên cạnh đó, quy định mới từ ngày 01/7/2026, theo Nghị định 174/2026/NĐ-CP, người chơi mua, bán vật phẩm ảo, đơn vị ảo hoặc điểm thưởng cũng có thể bị phạt từ 2 đến 3 triệu đồng nên người chơi cần thận trọng khi tham gia các hệ thống không được cấp phép.
- Xin cảm ơn ông!







