Từ vụ hành hung ở quán cà phê, ĐBQH đề xuất bảo vệ người nhắc không hút thuốc

Tại phiên thảo luận tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, ngày 21/10, đại biểu Nguyễn Văn Ngọc (Đoàn Lâm Đồng) đề nghị bổ sung quy định bảo vệ người nhắc nhở, phản ánh hành vi hút thuốc tại địa điểm cấm.

Dẫn lại vụ nhân viên quán cà phê tại khu đô thị Times City bị hành hung vì nhắc khách không hút thuốc hồi tháng 9/2025, đại biểu Nguyễn Văn Ngọc cho rằng vụ việc đã được xử lý nghiêm, song cũng bộc lộ hai khoảng trống trong quy định pháp luật hiện hành.

Theo đó, pháp luật quy định người đứng đầu, người quản lý địa điểm cấm hút thuốc lá có trách nhiệm xử phạt vi phạm hành chính theo quy định. Tuy nhiên, đại biểu dẫn thực tế, chủ quán, người quản lý nhà hàng, bảo vệ bệnh viện hay hiệu trưởng nhà trường không thuộc nhóm người có thẩm quyền xử phạt.

Theo đại biểu, báo cáo tổng kết thi hành luật cũng ghi nhận lực lượng giám sát tại bến tàu, nhà ga không có thẩm quyền xử phạt. Trong khi đó, người quản lý địa điểm có thể bị phạt từ 3-5 triệu đồng nếu không tổ chức kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện quy định cấm hút thuốc. Như vậy, người quản lý địa điểm phải chịu trách nhiệm nhưng lại thiếu công cụ để thực hiện trách nhiệm đó.

Khoảng trống thứ hai, theo đại biểu Nguyễn Văn Ngọc, là pháp luật trao cho công dân quyền yêu cầu người khác không hút thuốc tại địa điểm cấm, nhưng chưa có quy định bảo vệ người thực hiện quyền này.

“Không ít người lựa chọn im lặng khi chứng kiến hành vi hút thuốc sai quy định, dù chính họ cũng phải chịu ảnh hưởng từ khói thuốc thụ động”, đại biểu nói.

Từ những bất cập trên, đại biểu đề nghị bổ sung quy định nghiêm cấm hành vi đe dọa, cản trở, trả thù, xúc phạm hoặc xâm hại người yêu cầu, nhắc nhở, phản ánh, tố giác hành vi hút thuốc lá tại địa điểm cấm. Quy định này sẽ là căn cứ để Chính phủ ban hành chế tài và để cơ quan tố tụng xem xét các tình tiết liên quan khi giải quyết vụ việc.

Bên cạnh đó, đại biểu đề xuất cho phép người quản lý địa điểm yêu cầu người vi phạm chấm dứt hành vi hút thuốc, ghi nhận hình ảnh, lập biên bản sự việc và đề nghị công an cấp xã hoặc người có thẩm quyền xử lý theo quy định.

Đồng thời, cần quy định rõ trách nhiệm của công an cấp xã trong việc tiếp nhận, xử lý kịp thời các đề nghị liên quan đến hành vi hút thuốc tại địa điểm cấm.

Nâng diện tích cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lên ít nhất 85%

Nêu ý kiến thảo luận, đại biểu Vũ Văn Tiến (Đoàn Hải Phòng) dẫn báo cáo tổng kết 13 năm thi hành Luật của Bộ Y tế, nhấn mạnh mỗi năm thuốc lá liên quan tới hơn 100.000 trường hợp tử vong tại Việt Nam.

Việt Nam vẫn thuộc nhóm 15 quốc gia có tỷ lệ nam giới trưởng thành hút thuốc cao nhất thế giới. Chi phí y tế và thiệt hại kinh tế do sử dụng thuốc lá ước tính 108 nghìn tỷ đồng, tương đương 1,14% GDP năm 2022.

“Những con số đó cho thấy việc sửa đổi luật lần này không chỉ là bổ sung một số quy định, mà cần tạo ra những công cụ đủ mạnh để giảm tiêu dùng thuốc lá và giảm những chi phí mà gia đình, xã hội đang phải chi trả”, ông Tiến nói.

Vấn đề đại biểu Vũ Văn Tiến đặc biệt lưu ý là cảnh báo sức khỏe trên bao thuốc. Dự thảo lần này chưa sửa đổi các quy định về cảnh báo sức khỏe, trong khi bộ 6 mẫu cảnh báo đã được sử dụng 13 năm mà chưa thay đổi về hình ảnh và nội dung, hiệu quả cảnh báo đã giảm.

Theo đại biểu, tại Lào, Brunei và Myanmar, diện tích cảnh báo đã là 75%. Thái Lan và Singapore áp dụng bao bì thuốc lá trơn với diện tích cảnh báo khoảng 85-90% mặt trước và sau. Vì vậy, đại biểu đề nghị nâng diện tích cảnh báo lên ít nhất 85%, đồng thời thường xuyên đổi mới cả hình ảnh và nội dung cảnh báo.

Dẫn chứng bao thuốc lá mang về từ Pháp, đại biểu cho biết, cảnh báo ở đây kết hợp chữ với hình ảnh rất lớn ở cả hai mặt, diễn đạt trực diện, gắn với hậu quả cụ thể như tăng nguy cơ bị mù, gây đột quỵ, gây 9 trong 10 ca ung thư phổi.