Thủ tướng: Kiểm soát giá thuốc từ gốc, cắt giảm khâu trung gian phân phối

Định hướng trên được Thủ tướng Lê Minh Hưng đặt ra khi phát biểu kết luận cuộc làm việc với Bộ Y tế và các bộ, ngành về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số luật trong lĩnh vực y tế trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10), chiều 8/9.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng nhìn nhận năng lực sản xuất thiết bị y tế trong nước còn hạn chế, phụ thuộc lớn vào hàng nhập khẩu; giá cao; nguồn nhân lực chất lượng cao còn hạn chế, một bộ phận sợ trách nhiệm, vi phạm trong đấu thầu, mua sắm; công tác quản lý vòng đời thiết bị, bảo trì tại cơ sở y tế còn chưa chặt chẽ...

Về lĩnh vực dược, theo Thủ tướng, năng lực sản xuất nội địa còn hạn chế; phải nhập khẩu lượng lớn biệt dược gốc; phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu; bất cập trong quản lý và phân phối, còn nhiều khâu trung gian, thủ tục hành chính về gia hạn số đăng ký lưu hành thuốc, quy trình cấp phép còn phức tạp.

Bên cạnh đó, tiêu chí đấu thầu đặt nặng yếu tố “giá thấp nhất” thay vì tối ưu giữa chất lượng và giá cả; áp lực cạnh tranh trong khi doanh nghiệp nội địa tiềm lực tài chính hạn chế, phải chịu sức ép từ các nhà cung cấp nước ngoài.

Về giải pháp thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu kiểm soát chặt chẽ giá thành từ gốc; quản lý giá từ nhà sản xuất, nhà cung cấp, cửa khẩu đến các doanh nghiệp, bệnh viện và đến tay người bệnh thông qua cơ chế liên thông dữ liệu; công khai giá của từng chủng loại thiết bị, chủng loại thuốc; có cơ chế khống chế, kiểm soát biên độ lợi nhuận hợp lý, đặc biệt là quy định về niêm yết giá.

“Cắt giảm các khâu trung gian phân phối, số hóa toàn bộ chuỗi cung ứng, thúc đẩy các chuỗi bán lẻ hiện đại ký kết trực tiếp với các tập đoàn dược phẩm hoặc các doanh nghiệp. Cải cách cơ chế đấu thầu và đàm phán thông qua đấu thầu tập trung cấp quốc gia hoặc đàm phán giá trực tiếp với các hãng sản xuất, cương quyết loại bỏ mọi chi phí trung gian môi giới quốc tế và nội địa”, Thủ tướng nêu rõ.

Thủ tướng yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, liên thông dữ liệu và số hóa toàn bộ chuỗi cung ứng, từ nhà máy sản xuất, kho nhập khẩu, công ty phân phối đến từng nhà thuốc bán lẻ thông qua hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về dược, trang thiết bị y tế.

Giải pháp khác được Thủ tướng nêu là nâng cao năng lực, hướng dẫn công tác mua sắm, đấu thầu, chủ động kiến nghị quy định đặc thù với thuốc, thiết bị y tế trong sửa đổi Luật Đấu thầu. Về sản xuất trong nước, cần đề xuất chính sách khuyến khích các tập đoàn đa quốc gia liên doanh với doanh nghiệp Việt Nam, tham gia chuỗi cung ứng trong quá trình sửa đổi Luật Đầu tư.

“Đây là vấn đề lớn, rất cấp thiết, xã hội quan tâm và lần này lãnh đạo Chính phủ rất quyết tâm, đề nghị Bộ Y tế phải tháo gỡ, giải quyết triệt để những vướng mắc, bất cập, điểm nghẽn, có cơ chế thông thoáng, minh bạch nhưng kiểm soát được, để bảo đảm giảm khâu trung gian, giảm giá bán và không để tiếp tục xảy ra các hành vi trục lợi, vi phạm pháp luật”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Mục tiêu quan trọng nhất người đứng đầu Chính phủ quán triệt là người dân tiếp cận được với thuốc chữa bệnh và trang thiết bị y tế phục vụ khám chữa bệnh với chất lượng cao nhất, giá thành hợp lý nhất.

“Tinh thần đặt ra là phải đặt tính mạng, sức khỏe người bệnh, lợi ích của nhân dân lên trên hết, trước hết. Không để cơ sở y tế thiếu trang thiết bị y tế, người dân thiếu thuốc vì vướng cơ chế nhưng cũng không để cán bộ sợ trách nhiệm mà không dám quyết; không để lợi dụng cơ chế để trục lợi”, Thủ tướng nói.

Bộ Y tế được giao khẩn trương hoàn thành hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số luật trong lĩnh vực y tế, trình Chính phủ xem xét trước ngày 15/9 để trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2. Đồng thời, phải rà soát, trình cấp có thẩm quyền sửa đổi, ban hành các nghị định, thông tư liên quan, bảo đảm có hiệu lực đồng thời với luật.

Thống nhất một đầu mối quản lý an toàn thực phẩm

Chỉ đạo hoàn thiện dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), Thủ tướng yêu cầu quy định rõ quyền, trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước; cơ chế kiểm soát rủi ro và biện pháp can thiệp khi phát sinh nguy cơ mất an toàn thực phẩm; quyền, nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân liên quan.

Cho rằng trách nhiệm của Bộ Y tế trong lĩnh vực này, Thủ tướng yêu cầu chuyển trọng tâm từ tiền kiểm sang hậu kiểm; giảm cấp phép, kiểm tra trước và thiết lập đầy đủ các điều kiện bảo đảm về hậu kiểm, nhất là hệ thống truy xuất nguồn gốc, cơ chế giám sát, cảnh báo sớm, cơ chế phối hợp liên ngành.

Thủ tướng nêu rõ việc quản lý an toàn thực phẩm phải theo mô hình quản trị rủi ro theo chuỗi, gắn với toàn bộ chuỗi cung ứng, xây dựng cơ sở dữ liệu, truy xuất nguồn gốc và công tác kiểm tra Nhà nước.

Thủ tướng cũng yêu cầu tăng cường quản lý thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể, cơ sở cung cấp suất ăn tập thể và suất ăn trường học.

“Thống nhất một đầu mối cơ quan quản lý an toàn thực phẩm từ Trung ương đến địa phương; xác định cụ thể các quy định pháp luật chuyên ngành liên quan như thú y, chăn nuôi, thuỷ sản, bảo vệ và kiểm dịch thực vật… và phân công trách nhiệm cụ thể trong triển khai thực hiện”, Thủ tướng quán triệt.