Những quốc gia nào đón Tết Nguyên đán trên thế giới?

Nhiều quốc gia tại châu Á và các cộng đồng người gốc Á trên toàn thế giới đón năm mới theo lịch âm, dựa trên chu kỳ vận động của Mặt Trăng. Năm nay, ngày đầu tiên của năm mới rơi vào thứ Ba, mở màn cho chuỗi lễ hội kéo dài khoảng hai tuần.

Theo chu kỳ 12 con giáp, mỗi năm gắn với một linh vật và kết hợp cùng một trong năm yếu tố: kim, mộc, thủy, hỏa, thổ. Năm 2026 là năm Bính Ngọ, mệnh Thủy, cụ thể là Thiên Hà Thủy, nghĩa là “nước trên trời”, hay nước mưa.

Bắt nguồn từ nền văn hóa Á Đông, Tết Nguyên đán ngày nay được tổ chức rộng rãi tại nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, mỗi nơi mang một sắc thái riêng nhưng cùng chung tinh thần đoàn viên, tri ân tổ tiên và cầu chúc năm mới an lành.

Trung Quốc: Dọn dẹp, lì xì và múa lân

Những ngày trước Tết, các gia đình tổng vệ sinh nhà cửa để “quét sạch” vận rủi của năm cũ và đón may mắn cho năm mới. Nhà cửa được trang trí bằng lồng đèn, tranh cắt giấy và sơn sửa mới, chủ đạo là màu đỏ – biểu tượng của may mắn.

Đêm giao thừa là dịp sum họp gia đình. Sang ngày mùng Một, người thân và bạn bè đến chúc Tết, mang theo quýt và phong bao đỏ (hongbao hoặc ang pao) đựng tiền mừng tuổi cho trẻ nhỏ.

Những lời chúc phổ biến như “Gong Xi Fa Cai” hay “Xin Nian Kuai Le” được trao gửi, với ý nghĩa cầu chúc hạnh phúc, bình an và thịnh vượng.

Nhiều người kiêng quét nhà hoặc cắt tóc, cắt móng tay trong những ngày đầu năm để tránh “quét” mất vận may. Múa lân là hoạt động không thể thiếu, với niềm tin xua đuổi điều không may và mang lại tài lộc cho gia đình, doanh nghiệp.

Hàn Quốc và Việt Nam: Seollal và Tết

Tại Hàn Quốc, năm mới âm lịch gọi là Seollal, kéo dài ba ngày với trọng tâm là đoàn tụ gia đình, ẩm thực truyền thống và nghi lễ tưởng nhớ tổ tiên.

Một nghi thức quan trọng là sebae – động tác cúi lạy sâu của con cháu trước người lớn tuổi để chúc Tết. Đáp lại, người lớn mừng tuổi bằng tiền trong phong bao gọi là sebaetdon. Nghi lễ cúng tổ tiên (charye) cũng được thực hiện trang trọng.

Món canh bánh gạo tteokguk được dùng trong dịp này, theo quan niệm ăn một bát canh sẽ “thêm” một tuổi mới.

Tại Việt Nam, Tết Nguyên đán (Tết) là dịp lễ quan trọng nhất trong năm, thường kéo dài ba ngày chính thức, song các cơ quan, doanh nghiệp có thể nghỉ từ 7-9 ngày.

Trước Tết, người dân cúng ông Công ông Táo, dọn dẹp bàn thờ tổ tiên, gói bánh chưng, trang trí nhà cửa bằng quất, hoa đào hoặc hoa mai. Mâm ngũ quả được bày trên bàn thờ, và nhiều gia đình đi tảo mộ trước Tết.

Theo truyền thống, mùng Một dành cho họ nội, mùng Hai cho họ ngoại, mùng Ba để tri ân thầy cô.

Tây Tạng và Mông Cổ: Losar và Tsagaan Sar

Tại Tây Tạng và một số khu vực của Ấn Độ có cộng đồng Phật giáo Tây Tạng, năm mới Losar được tổ chức theo lịch âm dương Tây Tạng, thường gần thời điểm Tết Nguyên đán. Năm nay, Losar bắt đầu từ ngày 18/2 và kéo dài 15 ngày, với các nghi lễ tôn giáo tại chùa chiền và hoạt động văn hóa cộng đồng.

Tại Mông Cổ, năm mới Tsagaan Sar diễn ra ngày 18/2 theo lịch âm dương Mông Cổ. Trước đó, người dân dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị thực phẩm và thăm hỏi người thân, hàng xóm. Ngày đầu năm, họ thực hiện nghi thức đi theo hướng cụ thể dựa trên con giáp để cầu may mắn.