Khủng hoảng sàn giao dịch vàng Trung Quốc: Rút 2 triệu đồng phải chờ 82 năm

Theo các nguồn tin, một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng đang diễn ra tại Jie Wo Rui (JWR) – cửa hàng và nền tảng giao dịch vàng trực tuyến đặt trụ sở tại khu Shuibei, quận La Hồ, thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc. Hàng trăm nhà đầu tư cá nhân không thể rút tiền hoặc nhận vàng vật chất, với tổng số tiền bị ảnh hưởng được ước tính hơn 10–13,4 tỷ nhân dân tệ (tương đương khoảng 1,4–1,9 tỷ USD).

Nhiều người mất trắng

Một người dùng Jie Wo Rui mất toàn bộ tiền lương một năm với mức thu nhập 5.000 nhân dân tệ mỗi tháng, buộc phải nghỉ việc và cắm trại tại chỗ. Có trường hợp người dùng nộp đơn rút 500 nhân dân tệ (khoảng gần 2 triệu đồng) nhưng được thông báo phải chờ tới 82 năm.

Dưới tòa nhà Tefa Bonded, nơi Jie Wo Rui đặt trụ sở, nhóm 20 đến 30 người dùng không thể rút được số tiền lớn hoặc nhận vàng, đã ở lại qua đêm, kiên quyết không rời đi. Có thời điểm đến 100 người tập trung tại đây. Nhiều người tham gia đã đi từ các địa phương xa xôi cùng gia đình sau khi biết nền tảng có thể đang gặp vấn đề nghiêm trọng về dòng tiền.

Theo tập đoàn truyền thông Trung Quốc Yicai, Jie Wo Rui cho phép người dùng khóa giá vàng cho việc giao hàng trong tương lai bằng cách đặt cọc một khoản ký quỹ chỉ bằng một phần bốn mươi giá giao ngay, tương đương với mức đòn bẩy 40 lần.

Mức đòn bẩy này đòi hỏi công ty vận hành phải có năng lực phòng ngừa rủi ro biến động giá rất cao, duy trì dòng tiền ổn định và đảm bảo đủ lượng vàng vật chất để giao hàng. Khi giá vàng liên tục lập đỉnh mới, yêu cầu này trở nên đặc biệt khó khăn.

Đại diện vận hành nền tảng không đưa ra bình luận. Jie Wo Rui chưa được cấp phép, là một trong nhiều nền tảng giao dịch vàng quy mô nhỏ và vừa tại Trung Quốc, tận dụng mạng xã hội để thu hút các nhà đầu tư cá nhân mong muốn kiếm lợi nhuận nhanh từ đợt tăng giá mạnh của vàng, vốn đã vượt trội so với cổ phiếu và tiền điện tử.

Trong bối cảnh giá vàng toàn cầu tăng mạnh, các nhà đầu tư cá nhân Trung Quốc đổ lượng lớn vốn vào nền tảng giao dịch kim loại trực tuyến này. Tuy nhiên, khi giá vàng tiếp tục leo thang trong những tuần gần đây, nhiều người dùng đồng loạt tìm cách chốt lời và rút tiền, khiến thanh khoản của nền tảng bị căng thẳng nghiêm trọng và không thể đáp ứng làn sóng yêu cầu quy đổi.

Các vấn đề bắt đầu xuất hiện từ giữa tháng 1/2026, dẫn đến các cuộc biểu tình trực tiếp tại trụ sở công ty và các hành động bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư.

Ngày 28/1, chính quyền quận La Hồ thông báo đã thành lập một tổ công tác đặc biệt sau khi phát hiện các dấu hiệu hoạt động bất thường tại công ty. Thông báo cho biết người chịu trách nhiệm chính và ban quản lý cốt lõi của Jie Wo Rui vẫn đang làm việc, đồng thời tiến hành trao đổi với các bên liên quan, rà soát tài sản và xây dựng phương án hoàn trả.

Nhiều quỹ tạm ngừng giao dịch

Theo phân tích của Bloomberg, các nhà đầu tư Trung Quốc đổ xô tham gia vào đợt tăng giá kỷ lục của kim loại quý đang ngày càng phải đối mặt với rủi ro lớn, khi nhu cầu đầu cơ đẩy giá trong nước lên cao hơn đáng kể so với chuẩn mực quốc tế.

Trong khi đó, quỹ đầu tư bạc thuần túy duy nhất của Trung Quốc đã phải tạm ngừng giao dịch trong thời gian ngắn và từ chối nhận thêm nhà đầu tư mới.

Bối cảnh của cuộc khủng hoảng là đợt tăng giá với tốc độ chóng mặt trên thị trường toàn cầu. Giá vàng đã tăng vọt lên mức kỷ lục trên 5.300 USD mỗi ounce vào ngày 28/1 và tăng hơn 20% kể từ đầu năm, được thúc đẩy bởi sự suy yếu của đồng USD và làn sóng nhà đầu tư rời bỏ trái phiếu chính phủ. Đà tăng của bạc còn dữ dội hơn, với mức tăng khoảng 60% chỉ trong bốn tuần và biến động hàng ngày rất mạnh.

Giá kim loại quý trong nước tại Trung Quốc còn cao hơn nữa, ngay cả khi đã tính đến thuế giá trị gia tăng 13% mà các nhà nhập khẩu phải chịu. Nhu cầu đầu tư vào vàng và bạc trong vài tháng qua dường như không có dấu hiệu hạ nhiệt. Những diễn biến mới nhất cho thấy rõ tính chất cuồng nhiệt của việc đầu tư vào vàng thỏi và mức độ phức tạp, rủi ro của thị trường này.

Nền tảng này chỉ là một trong rất nhiều nhà giao dịch vàng quy mô nhỏ và vừa hoạt động tại Thâm Quyến, nơi đặt thị trường vàng vật chất lớn nhất Trung Quốc. Hiệp hội ngành địa phương đã phát đi cảnh báo trên toàn ngành từ tháng 10 năm ngoái, nhắc đến việc điều chỉnh ba công ty. Tương tự, một nhà bán bạc lớn tại chợ Shuibei của thành phố cũng vỡ nợ giao hàng vào tháng 1, khiến hơn 350 người phải chờ được bồi thường, theo National Business Daily.

Trước rủi ro đối với nhà đầu tư, một số quỹ đầu tư đã phải tạm ngừng nhận vốn mới sau khi nhu cầu quá lớn khiến mức chênh lệch giá vượt xa giá trị tài sản cơ sở. Quỹ UBS SDIC Silver Futures Fund LOF đã thực hiện biện pháp này từ ngày 28/1, sau khi liên tục phát đi cảnh báo rủi ro gần như mỗi ngày và nhiều lần tạm dừng giao dịch kể từ đầu tháng 12/2025. Mức chênh lệch giá của quỹ này so với hợp đồng bạc trên Sàn giao dịch kỳ hạn Thượng Hải vẫn ở mức cao 36%, theo dữ liệu của Bloomberg.

UBS SDIC Fund Management cho biết mức chênh lệch này là không bền vững và nhà đầu tư có thể phải đối mặt với khoản lỗ đáng kể nếu thị trường đảo chiều đột ngột. Giao dịch của quỹ đã bị tạm ngừng trong thời gian ngắn. Trong khi đó, Quỹ E Fund Gold Theme Fund cũng đã can thiệp để hạ nhiệt tâm lý thị trường bằng cách tạm ngừng nhận đăng ký mới từ cùng ngày.

Cuộc khủng hoảng diễn ra đồng thời với làn sóng dòng tiền kỷ lục đổ vào các sản phẩm đầu tư liên kết với vàng tại Trung Quốc. Chỉ trong một ngày 30/1, hơn 6 tỷ nhân dân tệ đã chảy vào bốn quỹ ETF vàng lớn nhất nước này, đánh dấu mức dòng tiền vào trong một ngày cao nhất từ trước đến nay, khi giá vàng tăng gần 30% kể từ đầu năm.

Giá vàng và bạc trong nước đã vượt xa chuẩn mực quốc tế trước khi sụt giảm mạnh, trong khi giá bạc và đồng chạm mức cao nhất mọi thời đại.

Các chuyên gia pháp lý cảnh báo rằng những nền tảng tương tự gần đây đã liên tiếp gặp sự cố, với tổng thiệt hại vượt quá 10 tỷ nhân dân tệ, cho thấy rủi ro mang tính hệ thống trong thị trường giao dịch kim loại quý tại Trung Quốc hiện nay.