Giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số phải ưu tiên vấn đề thiết thực

Tại Hội nghị phổ biến, giáo dục pháp luật và tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Lâm Đồng vừa qua, bà Cil Bri cho biết trước những thách thức mang tính đặc thù tại khu vực miền núi như nạn tảo hôn, nguy cơ vi phạm lâm nghiệp hay các cạm bẫy trên không gian mạng, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số đang đóng vai trò then chốt.

Bà cho rằng muốn phát triển bền vững, bên cạnh đầu tư hạ tầng và kinh tế, việc nâng cao ý thức công dân, trang bị năng lực tự bảo vệ cho thế hệ trẻ buôn làng, con em đồng bào dân tộc thiểu số là nhiệm vụ mang tính chiến lược, lâu dài.

Đặc biệt, bà Cil Bri đánh giá giáo dục pháp luật phải tập trung vào những vấn đề thiết thực, tác động trực tiếp đến cuộc sống, sức khỏe, việc học tập và tương lai của học sinh, sinh viên. Trong đó, cần ưu tiên ba nhóm nội dung trọng tâm:

Thứ nhất, phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống: Cần giúp các em hiểu rõ quy định pháp luật về hôn nhân và gia đình, quyền trẻ em, bình đẳng giới; đồng thời, phân tích những hệ lụy đối với sức khỏe, việc học tập, cơ hội nghề nghiệp và chất lượng cuộc sống. Việc tuyên truyền phải đi đôi với vận động cha mẹ, gia đình và người có uy tín, bởi thay đổi nhận thức của cộng đồng là điều kiện quan trọng để tạo chuyển biến bền vững.

Thực tế tại Lâm Đồng cho thấy đây vẫn là vấn đề cần quan tâm. Theo số liệu từ Sở Dân tộc và Tôn giáo, giai đoạn 2015-2020, tỉnh ghi nhận hơn 1.100 trường hợp tảo hôn và gần 30 cặp hôn nhân cận huyết thống. Đến giai đoạn 2021-2025, số trường hợp tảo hôn giảm còn khoảng 700 (giảm hơn 40% so với giai đoạn trước). Kết quả này là tín hiệu tích cực, nhưng cũng cho thấy cần tiếp tục duy trì tuyên truyền, vận động, nhất là đối với thanh thiếu niên và gia đình ở những địa bàn còn khó khăn.

Thứ hai, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về lâm nghiệp và bảo vệ môi trường: Với đặc thù của Lâm Đồng, rừng có ý nghĩa quan trọng đối với môi trường sinh thái, sinh kế và đời sống của đồng bào. Cơ quan kiểm lâm tỉnh đã lưu ý nguy cơ vi phạm pháp luật lâm nghiệp tại một số khu vực giáp ranh, vùng sâu, vùng xa, đồng thời chú trọng tuyên truyền trách nhiệm quản lý, bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng. Vì vậy, cần giáo dục học sinh tình yêu thiên nhiên, trách nhiệm bảo vệ rừng, nguồn nước và tài nguyên; giúp các em nhận diện hành vi xâm hại rừng, khai thác lâm sản trái phép và biết thông báo cho cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện vi phạm.

Thứ ba, trang bị kỹ năng an toàn trên không gian mạng và phòng, chống tội phạm: Các em cần biết bảo vệ thông tin cá nhân, nhận diện tin giả, lừa đảo trực tuyến, cảnh giác với lời mời gọi “việc nhẹ, lương cao”, những thủ đoạn dụ dỗ lao động bất hợp pháp và mua bán người. Hoạt động tuyên truyền tại Trường THPT Dân tộc nội trú N’Trang Lơng ngày 7/9/2026 với 526 cán bộ, giáo viên và học sinh tham dự vừa qua là một ví dụ cụ thể cho hướng giáo dục này.

“Để những nội dung trên đi vào thực chất, tôi đề nghị nhà trường phối hợp với cơ quan tư pháp, công an, cơ quan quản lý về dân tộc, tổ chức Đoàn và chính quyền địa phương tổ chức các câu lạc bộ pháp luật tuổi trẻ, phiên tòa giả định, diễn đàn đối thoại và hoạt động trải nghiệm phù hợp với từng lứa tuổi.

Mục tiêu cuối cùng không phải làm cho các em sợ pháp luật, mà là giúp các em hiểu pháp luật để biết tự bảo vệ mình, tôn trọng người khác và có trách nhiệm với cộng đồng. Khi một học sinh biết từ chối lời dụ dỗ nguy hiểm, biết lên tiếng trước hành vi xâm hại hoặc chủ động vận động gia đình bảo vệ rừng, đó chính là kết quả thiết thực nhất của công tác giáo dục pháp luật”, bà Cil Bri chia sẻ.