Cung ứng sách giáo khoa như mặt hàng thiết yếu, không đặt nặng lợi nhuận

Quan điểm trên được Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đưa ra tại cuộc họp về tình hình in, phát hành và cung ứng sách giáo khoa năm học 2026-2027, chiều 9/9.

Phó Thủ tướng cho rằng, việc để xảy ra tình trạng chưa đủ sách giáo khoa cho thấy còn bất cập trong công tác dự báo, đặt hàng, sản xuất, dự trữ, điều phối và phân phối.

“Vấn đề quản lý, cung ứng sách giáo khoa phải được quản lý như đối với mặt hàng thiết yếu, đặc thù không đặt nặng yếu tố lợi nhuận mà quan trọng nhất là cung cấp kịp thời, đầy đủ, với giá cả do Nhà nước quản lý chặt chẽ”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu làm rõ quy trình cung ứng sách giáo khoa ra thị trường; khả năng đưa sách đến vùng sâu, vùng xa của hệ thống đại lý, nhà sách; trách nhiệm của các đại lý; cơ cấu giá sách giáo khoa cũng như cơ chế mua sắm, đấu thầu tài sản công đối với mặt hàng này.

Phó Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các địa phương, chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam rà soát, xác định cụ thể địa bàn, số lượng sách còn thiếu và nơi đang tồn dư. Trên cơ sở đó, tổ chức in bổ sung, điều chuyển, cung ứng kịp thời, bảo đảm mọi học sinh có đủ sách giáo khoa, tuyệt đối không để ảnh hưởng đến việc dạy và học.

“Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo, phối hợp nhà cung cấp, đại lý phải công khai điểm bán có hàng, số điện thoại/hotline, kênh đặt hàng trực tuyến; đồng thời cung cấp địa chỉ khai thác sách giáo khoa, tài liệu điện tử… để phụ huynh và học sinh biết”, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nêu rõ.

Đáng chú ý, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu thành lập Tổ công tác phản ứng nhanh, bố trí bộ phận thường trực 24/7 để tiếp nhận phản ánh, điều phối sách đến từng điểm nóng và công khai số điện thoại để người dân liên hệ.

Bộ Giáo dục và Đào tạo phải rà soát toàn diện công tác quản lý Nhà nước đối với sách giáo khoa, từ xác định nhu cầu, tổ chức sản xuất, dự trữ, phát hành, phân phối đến kiểm tra, giám sát; đánh giá mạng lưới, phương thức phát hành và cơ chế điều chuyển sách giữa các địa phương.

Cơ quan này đồng thời phải xây dựng phương án dự phòng hợp lý, không để việc sản xuất, cung ứng sách giáo khoa phụ thuộc hoàn toàn vào số lượng đặt mua của các đơn vị trung gian.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam khẩn trương rà soát toàn bộ hệ thống đại lý, đơn vị phát hành trung gian; phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan đề xuất hoàn thiện cơ chế quản lý sản xuất, dự trữ và phát hành sách giáo khoa.

Cùng với đó, các cơ quan phải rà soát cơ chế quản lý giá và các yếu tố hình thành giá, bảo đảm giá sách giáo khoa được xác định công khai, minh bạch, hợp lý, tiết giảm tối đa các chi phí trung gian không cần thiết.

Bộ Công Thương được giao chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra hoạt động kinh doanh sách giáo khoa tại các đại lý, kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng. Đồng thời rà soát vấn đề cạnh tranh trong hệ thống phân phối, xử lý theo thẩm quyền nếu phát hiện dấu hiệu hạn chế cạnh tranh hoặc hành vi vi phạm pháp luật.

UBND các tỉnh, thành phố phải kiểm tra đến từng cơ sở giáo dục, không để học sinh thiếu sách; phối hợp với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và các đơn vị phát hành để vận chuyển, điều chuyển, cung ứng kịp thời. Các địa phương chịu trách nhiệm rà soát, tổng hợp chính xác nhu cầu sách giáo khoa trên địa bàn, gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Những ngày qua, dư luận đặc biệt quan tâm và phản ánh tình trạng thiếu sách giáo khoa cục bộ tại một số nơi, phụ huynh và học sinh gặp khó khăn trong việc tìm mua sách để phục vụ học tập.

Theo báo cáo của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, đến ngày 9/9, Nhà xuất bản đã phát hành 235,6 triệu bản sách giáo khoa và 84 triệu bản sách bài tập, sách tham khảo. Nguyên nhân xảy ra tình trạng thiếu sách giáo khoa cục bộ hiện nay là do gián đoạn kênh đăng ký mua bán sách tại các cơ sở giáo dục; vướng mắc về lộ trình và vận hành...