Tưởng nhớ cố nghệ sỹ Thu An: Những vai diễn nhân ái

(VTC News) - Dành cả cuộc đời gắn bó với nghệ thuật, cho đến tận cuối đời, khi nằm trên giường bệnh, bà vẫn nói về niềm đam mê đóng phim chưa bao giờ tắt.

NSƯT Thu An là một trong số ít nghệ sĩ góp mặt vào bộ phim truyện đầu tiên của nền điện ảnh cách mạng Việt Nam Chung một dòng sông vào năm 1959, để lại dấu ấn trong lòng khán giả yêu thích điện ảnh thứ bảy bằng hàng loạt những vai diễn để đời như trong Mẹ chồng tôi, Sao tháng Tám, Tướng về hưu...

Bà từng tâm sự rằng nhiều người quan niệm làm diễn viên phải vào vai chính nhưng với bà, vai nào cũng được, miễn là được sống với nghề, do đó, bà luôn được các đạo diễn thay nhau mời vào các vai phụ, thậm chí phụ đến mức chỉ xuất hiện trên màn hình mấy chục giây. Có lẽ đây là một trong những điều làm nên ấn tượng đẹp về một người nghệ sĩ cống hiến cả cuộc đời cho nghệ thuật.

Vốn là một cô gái xinh đẹp nhưng tính tình nghịch ngợm, NSƯT Thu An khi còn trẻ hay được giao đóng những vai đàn ông với tóc ngắn với cá tính mạnh mẽ, nhưng bộ phim Chung một dòng sông đã thay đổi số phận người diễn viên trẻ, đưa bà trở thành một diễn viên chuyên nghiệp với những vai diễn phụ nữ đằm thắm hơn.

NSƯT Thu An từng chia sẻ: "50 năm đã qua, tôi vẫn không quên được mối tình đầu với điện ảnh đó. Ngày ấy không thi tuyển diễn viên như bây giờ, mà nhìn mặt bắt hình dong, thấy giống nhân vật là được gọi vào đóng. Đóng cứ như không vậy!". Chung một dòng sông là câu chuyện của vợ chồng anh Vận, chị Hoài ở hai bờ Nam - Bắc sông Bến Hải sau Hiệp định Giơnevơ 1954, cách nhau có mấy cây số mà không được gặp nhau.

Rồi NSƯT Thu An chính thức bước vào nghiệp diễn chuyên nghiệp với hàng loạt vai diễn nhiều sức nặng trong Sao tháng Tám, Tướng về hưu, Mẹ chồng tôi..., và mỗi vai diễn đều để lại những ấn tượng sâu sắc.

NSƯT Thu An từng tâm sự, vai vợ tướng Thuấn trong phim Tướng về hưu là vai diễn nhiều ám ảnh nhất với bà về hình ảnh một nhân vật đầy bi thương, sống cuộc sống nửa tỉnh nửa điên vật vờ như một cái bóng, nhưng lại phải chứng kiến những bi kịch gia đình chua xót, khi đồng tiền làm đảo lộn mọi giá trị và cả nhân cách sống của con người. Ngay cả khi xem lại phim, bà cũng thấy lòng mình đớn đau bởi những ám ảnh đó.

Còn với đa số khán giả, có lẽ vai diễn ghi đậm dấu ấn nhất trong cuộc đời làm nghệ thuật của bà mà mỗi khi nhắc tới NSƯT Thu An là người ta nhớ ngay tới đó chính là vai người mẹ chồng trong phim Mẹ chồng tôi của đạo diễn Khải Hưng. Có lẽ vẻ về ngoài phúc hậu, hiền từ cùng mái tóc bạc trắng của bà hình ảnh đẹp nhất về một người mẹ chồng hết mực yêu thương con dâu trong thời kì cả dân tộc đói nghèo trong rơm rạ. Sự hóa thân tài tình vào vai diễn của bà đã khiến nhiều thế hệ người xem phải rơi nước mắt theo nhân vật người mẹ chồng có tấm lòng bao dung và nhân hậu.

Nhiều khán giả đến giờ vẫn còn nhớ lời tâm sự của nhân vật bà mẹ với cô con dâu khi cô lỡ có thai với người đàn ông khác: “Con ơi, con hãy đứng dậy mà đi, cứ để mọi việc mẹ lo, đời người ai cũng có những sai lầm”. Không nhiều người biết rằng lời tâm sự rất tình cảm này không có trong kịch bản, Thu An đã lấy những suy nghĩ thực của lòng mình sáng tạo thành lời thoại của nhân vật. Và tấm lòng bao dung của một người nghệ sĩ thực ở ngoài đời hóa thân vào vai diễn đã tạo nên một hình tượng đẹp về người mẹ chồng thời chiến.

Ít ai biết rằng NSƯT Thu An là con gái Hà Nội gốc, cả đời chưa bao giờ biết đến cái cày, cái cuốc, nhưng sự hóa thân rất “ngọt” của bà vào những vai diễn nông dân chất phác và nhân hậu đã khiến nhiều người nhớ tới bà là người nghệ sĩ của nông dân. Và bây giờ mỗi khi nhắc tới NSƯT Thu An người ta vẫn nhớ mãi nụ cười phúc hậu của bà lão dắt trâu trên cánh đồng trong một vai diễn.

Cả cuộc đời miệt mài với những vai diễn, vậy mà khi đến tuổi xum vầy bên con cháu, NSƯT Thu An vẫn đau đáu với nghề. Có một cửa hàng nhỏ bán trà đá và cây cảnh trên phố Hoàng Hoa Thám nhưng bất cứ khi nào sức khỏe cho phép và được các đạo diễn mời, bà lại sẵn sàng cùng đoàn đi theo những vai diễn, miễn sao được sống với nghề. Dường như niềm đam mê đóng phim dường như chưa bao giờ tắt trong bà...

Những năm cuối đời, mặc dù đã ở cái tuổi xưa nay hiếm, người ta vẫn thường xuyên gặp bà trong các chuyến từ thiện cùng sinh viên, những chuyến đi như cho bà thêm sức mạnh, ý nghĩa và tình yêu cuộc đời của một người nghệ sĩ ở cái tuổi gần đất xa trời.

NSƯT Thu An đi rồi, nhưng người ta vẫn còn nhớ mãi những hình ảnh về bà, những hình ảnh đẹp về một người nghệ sĩ bình dị, đôn hậu và dành cả cuộc đời cho nghệ thuật.

Thùy Linh(tổng hợp)