Đầu tư

Tây Ninh và khát vọng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương

Thứ Sáu, 13/11/2026 09:36:00 +07:00

(VTC News) - Từ nền tảng tăng trưởng hai con số đến quy hoạch các cực đô thị mới, Tây Ninh đang từng bước chuẩn bị những điều kiện để hướng tới thành phố trực thuộc Trung ương.

Ngày 11/11, Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn chủ trì cuộc họp nghe báo cáo tiến độ xây dựng Đề án thành lập thành phố Tây Ninh trực thuộc Trung ương. Đây là bước đi đáng chú ý trong chiến lược phát triển dài hạn của địa phương sau khi hợp nhất hai tỉnh Tây Ninh và Long An.

Mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không đơn thuần là thay đổi mô hình đơn vị hành chính, mà còn đặt ra yêu cầu xây dựng không gian đô thị hiện đại, hệ thống hạ tầng đồng bộ, nền kinh tế có sức cạnh tranh và chất lượng sống ngày càng được nâng cao.

Định hình không gian đô thị sau hợp nhất

Sau hợp nhất với Long An, Tây Ninh có diện tích hơn 8.500 km², dân số khoảng 3,3 triệu người, giữ vị trí kết nối giữa Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời có đường biên giới với Campuchia.

Không gian phát triển mới mở ra nhiều lợi thế bổ trợ: các khu vực giáp TP.HCM có tiềm năng công nghiệp, đô thị và dịch vụ; địa bàn biên giới thuận lợi phát triển thương mại, logistics; trong khi khu vực phía Nam kết nối với hệ thống cảng biển và các trung tâm sản xuất.

Tây Ninh và khát vọng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương - 1

Tuy nhiên, để phát huy những lợi thế này, Tây Ninh cần tổ chức lại không gian đô thị theo một chiến lược thống nhất, thay vì đơn thuần ghép nối các quy hoạch trước đây.

Theo Báo cáo số 181-BC/ĐU ngày 30/9/2026 của Đảng ủy UBND tỉnh, Tây Ninh đã phê duyệt 52 nhiệm vụ quy hoạch chung, gồm 19 nhiệm vụ quy hoạch đô thị và 33 nhiệm vụ quy hoạch xã.

Các nhiệm vụ được triển khai trên cơ sở rà soát, xử lý chuyển tiếp những quy hoạch đang thực hiện, bảo đảm phù hợp với không gian phát triển mới.

Đáng chú ý, trong điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Tây Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, được phê duyệt tại Quyết định số 2968/QĐ-UBND, Trung tâm Chính trị - Hành chính tỉnh được định hướng hình thành tại khu vực đô thị Đức Hòa - Hậu Nghĩa.

Đây là định hướng có ý nghĩa đối với việc tổ chức không gian đô thị dài hạn, từ phân bố dân cư, hệ thống giao thông đến các dịch vụ công. Tuy nhiên, định hướng quy hoạch chưa đồng nghĩa với quyết định đầu tư xây dựng hoặc di dời trung tâm hành chính.

Song song với quy hoạch, Tây Ninh đang chuẩn bị nhiều dự án hạ tầng giao thông chiến lược như Vành đai 4 TP.HCM, hành lang công nghiệp - đô thị Mộc Bài - Xuyên Á, tuyến ĐT.827E kết nối TP.HCM - Tây Ninh - Đồng Tháp và đường động lực Đức Hòa.

Những công trình này được kỳ vọng mở rộng khả năng liên kết vùng, hình thành các hành lang kinh tế và tạo điều kiện phát triển những cực đô thị mới.

Tuy nhiên, một đô thị hiện đại không chỉ được đánh giá bằng đường sá, khu công nghiệp hay quy mô xây dựng. Hệ thống y tế, giáo dục, môi trường, nhà ở và chất lượng dịch vụ công cũng là những yếu tố quyết định khả năng phát triển bền vững.

Đây là yêu cầu quan trọng đối với Tây Ninh khi địa phương có những khu vực công nghiệp phát triển nhanh, đồng thời sở hữu vùng nông nghiệp và địa bàn biên giới rộng lớn.

Hiện thực hóa khát vọng thành phố trực thuộc Trung ương

Cùng với quá trình tổ chức lại không gian phát triển, tăng trưởng kinh tế đang tạo thêm nền tảng cho mục tiêu nâng tầm đô thị của Tây Ninh.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, GRDP của tỉnh tăng 10,3%, xếp thứ 10 trong số 34 tỉnh, thành phố và dẫn đầu khu vực phía Nam.

Tây Ninh và khát vọng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương - 2

Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 15,02%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 19%. Kim ngạch xuất nhập khẩu đạt hơn 27 tỷ USD, tăng 17,5% so với cùng kỳ.

Đến ngày 29/10, tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn đạt hơn 56.950 tỷ đồng, vượt dự toán cả năm được Trung ương và HĐND tỉnh giao.

Những kết quả này tạo thêm dư địa huy động nguồn lực đầu tư, song mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương còn đòi hỏi địa phương đáp ứng các điều kiện, tiêu chuẩn về đơn vị hành chính và trình độ phát triển đô thị theo quy định.

Ngày 14/10/2026, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 4707/KH-UBND về xây dựng Đề án tổng quát thành lập thành phố Tây Ninh trực thuộc Trung ương để trình xin chủ trương của Bộ Chính trị.

Theo kế hoạch, Sở Nội vụ chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan tổng hợp số liệu, xây dựng dự thảo đề án và tổ chức lấy ý kiến trước khi báo cáo cấp có thẩm quyền.

Tại cuộc họp ngày 11/11, Sở Nội vụ cho biết đã xây dựng dự thảo và gửi lấy ý kiến các đơn vị. Đến ngày 10/11, cơ quan này nhận được ý kiến góp ý của 7 cơ quan, đơn vị.

Trên cơ sở đó, Sở Nội vụ tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ, phấn đấu trình UBND tỉnh trước ngày 15/11. Theo kế hoạch, chậm nhất ngày 28/11, tỉnh dự kiến báo cáo Thường trực Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về đề án tổng quát để thực hiện bước xin chủ trương.

Như vậy, việc xây dựng đề án hiện vẫn trong giai đoạn chuẩn bị hồ sơ, chưa phải quyết định thành lập thành phố trực thuộc Trung ương.

Trước đó, tại cuộc làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Tây Ninh ngày 15/10, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc bày tỏ sự ủng hộ đối với chủ trương phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương của tỉnh.

Tây Ninh và khát vọng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương - 3

Cảng quốc tế Long An (Tây Ninh).

Phó Thủ tướng đề nghị địa phương xây dựng đề án bài bản, có lộ trình cụ thể, chủ động hoàn thiện các tiêu chí, điều kiện cần thiết.

Mục tiêu phấn đấu được đề cập là hướng tới thành phố trực thuộc Trung ương trong giai đoạn 2028-2029. Đây là định hướng phát triển, còn việc hiện thực hóa phụ thuộc vào quá trình chuẩn bị và quyết định của các cơ quan có thẩm quyền.

Để tạo nền tảng cho mục tiêu dài hạn, Tây Ninh đặt ra những chỉ tiêu phát triển đầy tham vọng.

Theo Kế hoạch số 3598/KH-UBND ngày 29/7/2026, tỉnh phấn đấu tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 10-10,5%/năm trở lên, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh và phát huy vai trò kết nối giữa Đông Nam Bộ với Đồng bằng sông Cửu Long.

Địa phương cũng xác định ba nhóm nhiệm vụ đột phá về kết cấu hạ tầng; cải cách hành chính, phát triển nguồn nhân lực; khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Những nhiệm vụ này có mối liên hệ chặt chẽ với quá trình nâng cao chất lượng đô thị. Hạ tầng tạo khả năng kết nối, cải cách hành chính nâng cao hiệu quả quản trị, trong khi khoa học - công nghệ và nguồn nhân lực quyết định năng suất, chất lượng tăng trưởng.

Tuy nhiên, thách thức đặt ra là bảo đảm phát triển hài hòa giữa các khu vực trong không gian rộng hơn 8.500 km².

Nếu đô thị hóa chỉ tập trung vào một số trung tâm, khoảng cách về hạ tầng và khả năng tiếp cận dịch vụ giữa các địa bàn có nguy cơ gia tăng. Vì vậy, phát triển đô thị phải đi đôi với nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, môi trường sống và cơ hội việc làm cho người dân.

Trong báo cáo kinh tế - xã hội 9 tháng, Tây Ninh ghi nhận 708/1.025 trường học đạt chuẩn quốc gia, tương đương 69,07%; tỷ lệ hồ sơ sức khỏe điện tử đạt 96,94%.

Đây là những kết quả bước đầu trong cải thiện chất lượng dịch vụ công, đồng thời cho thấy yêu cầu tiếp tục đầu tư để đáp ứng nhu cầu của người dân trong giai đoạn phát triển mới.

Hành trình hướng tới thành phố trực thuộc Trung ương của Tây Ninh còn nhiều công việc phải thực hiện, từ hoàn thiện quy hoạch, đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định đến huy động nguồn lực và nâng cao chất lượng đô thị.

Song, khát vọng này đang tạo động lực để địa phương chuyển hóa lợi thế sau hợp nhất thành sức mạnh phát triển dài hạn.

Đích đến không chỉ là một vị thế hành chính mới, mà là xây dựng Tây Ninh trở thành địa phương có nền kinh tế năng động, hệ thống đô thị hiện đại, chất lượng sống ngày càng cao và vai trò ngày càng lớn trong cấu trúc kinh tế phía Nam.

Bình luận
paper plane
vtcnews.vn