Nằm trên dải băng Tây Nam Cực, sông băng Thwaites Có diện tích khoảng 192.000 km2, tương đương diện tích Vương quốc Anh, là một trong những khu vực đóng băng quan trọng nhưng dễ tổn thương nhất trên Trái đất. Sông băng này đang tan chảy với tốc độ chưa từng có do tác động của biến đổi khí hậu.
Hiện khoảng 4% mức tăng mực nước biển toàn cầu mỗi năm đến từ lượng băng mất đi tại Thwaites. Nếu sông băng này sụp đổ hoàn toàn, mực nước biển có thể tăng thêm tới 65 cm.
Ước tính, cứ mỗi 1 cm mực nước biển dâng sẽ khiến khoảng 6 triệu người trên thế giới đối mặt nguy cơ ngập lụt ven biển.
Một dải băng trên khu vực sông băng Thwaites. (Ảnh: Science)
Rào chắn khổng lồ dưới đáy biển
Các nhà khoa học và kỹ sư đến từ nhiều tổ chức, gồm Đại học Cambridge, Đại học Chicago, Viện Alfred Wegener, Đại học New York, Đại học Dartmouth, NIVA, Aker Solutions và Trung tâm Bắc Cực thuộc Đại học Lapland, đang phối hợp xây dựng hệ thống rào chắn cao khoảng 152 m và dài 80 km, nhằm bảo vệ khối băng khỏi dòng nước biển ấm chảy bên dưới các thềm băng.
Dự án có tên Seabed Anchored Curtain được công bố đầu tháng 2 năm nay. Theo đó, nhóm nghiên cứu xây dựng lộ trình triển khai kéo dài ba năm, bao gồm thiết kế hệ thống rào chắn và neo giữ, lựa chọn vật liệu phù hợp, cũng như xây dựng và thử nghiệm công nghệ nhằm đảm bảo có thể ngăn dòng nước ấm.
Hiện dữ liệu neo giữ đã được thu thập tại khu vực sông băng Thwaites, trong khi chiến dịch gây quỹ đang đặt mục tiêu huy động 10 triệu USD.
“Trong chương trình ba năm hiện tại, chúng tôi sẽ tập trung vào phát triển công nghệ, kỹ thuật và thử nghiệm khoa học các nguyên mẫu được triển khai tại một vịnh hẹp ở Na Uy”, đại diện dự án Seabed Curtain cho biết. “Đồng thời, chúng tôi sẽ tiếp tục phát triển quan hệ với cộng đồng bản địa tại Bắc Cực và đại diện các quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất tại khu vực Nam bán cầu”.
Khu vực khó tiếp cận nhất
Bên cạnh kế hoạch xây rào chắn, các nhà nghiên cứu từ Anh và Hàn Quốc gần đây đặt chân tới được khu vực khó tiếp cận và ít được nghiên cứu nhất của sông băng Thwaites.
Tại đây, họ kế hoạch khoan sâu khoảng một mét vào băng để quan sát trực tiếp quá trình nước biển ấm làm tan băng từ phía dưới.
Trong hai tuần, nhóm nghiên cứu sẽ sử dụng thiết bị khoan nước nóng để khoan xuyên qua lớp băng, đồng thời lắp đặt thiết bị đo nhằm gửi dữ liệu thời gian thực đầu tiên từ khu vực này. Đây cũng là lần đầu kỹ thuật khoan nước nóng được sử dụng tại phần thân chính của thềm băng Thwaites, khu vực có nhiều khe nứt và chuyển động băng nhanh.
“Thwaites là một trong những sông băng quan trọng và phức tạp nhất trên hành tinh. Cuối cùng chúng ta đã có thể quan sát những gì đang diễn ra tại khu vực then chốt nhất”, Tiến sĩ Peter Davis, nhà hải dương học vật lý tại Cơ quan Khảo sát Nam Cực Anh, cho biết.
“Chúng tôi sẽ quan sát theo thời gian thực tác động của nước biển ấm lên lớp băng ở độ sâu 1.000 m dưới bề mặt. Điều này chỉ mới trở nên khả thi gần đây, có ý nghĩa then chốt trong việc tìm hiểu mực nước biển có thể dâng nhanh đến mức nào”, ông cho biết thêm
Sau khi hoàn tất quá trình khoan, các thiết bị sẽ gửi dữ liệu mỗi ngày trong ít nhất một năm thông qua vệ tinh Iridium, giúp các nhà khoa học có cái nhìn chi tiết về quá trình biến đổi tại Thwaites.
Đề xuất xây rào chắn tại sông băng Thwaites cho thấy các nhà khoa học đang tìm kiếm những giải pháp công nghệ quy mô lớn nhằm giảm tác động của biến đổi khí hậu, bên cạnh nỗ lực cắt giảm phát thải.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng các giải pháp kỹ thuật chỉ có thể đóng vai trò hỗ trợ, trong khi việc giảm phát thải khí nhà kính vẫn là yếu tố quyết định để hạn chế tốc độ nóng lên toàn cầu.
Bình luận