Ông Mohammad Bagher Ghalibaf, Chủ tịch Quốc hội và nhà đàm phán hàng đầu của Iran, cho biết Tehran “không chấp nhận đàm phán dưới sự đe dọa và trong hai tuần qua, chúng tôi đã chuẩn bị tung ra những quân bài mới trên chiến trường”.
Trước đó Tổng thống Mỹ Trump nhiều lần cảnh báo rằng Mỹ sẵn sàng nối lại chiến dịch tấn công ở Iran. Hồi đầu tuần, ông cho biết quân đội “đang rất muốn chiến đấu”. Nhưng trong một bài đăng trên Truth Social hôm 21/4, ông nói rằng thời hạn ngừng bắn sẽ được gia hạn “cho đến khi các nhà lãnh đạo và đại diện (của Iran) có thể đưa ra một đề xuất thống nhất”.
Việc phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran sẽ vẫn được duy trì trong thời gian này. Trong bối cảnh hai bên vẫn chưa đạt được thỏa thuận hòa bình dài hạn, nhiều người lo ngại rằng xung đột vẫn có thể tái diễn.
Các quan chức Yemen tuần tra eo biển Bab el-Mandeb. Ảnh: Reuters
Đe dọa đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb
Lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn, hiện kiểm soát phần lớn khu vực phía tây Yemen, cảnh báo có thể đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb nếu Mỹ không thay đổi lập trường.
Ông Hussein al-Ezzi, quan chức phụ trách vấn đề ngoại giao của lực lượng Houthi, tuyên bố nếu Sana’a đưa ra quyết định đóng cửa tuyến hàng hải này, “không lực lượng nào có thể mở lại”. Ông cũng kêu gọi Mỹ và các bên liên quan chấm dứt các hành động mà Houthi cho là cản trở hòa bình, đồng thời tôn trọng quyền lợi của Yemen.
Eo biển Bab el-Mandeb là tuyến vận tải huyết mạch nối Biển Đỏ với Vịnh Aden và Ấn Độ Dương, đóng vai trò quan trọng đối với thương mại toàn cầu, đặc biệt là vận chuyển năng lượng.
Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, năm 2025, trung bình hơn 4 triệu thùng dầu mỗi ngày đi qua eo biển này, tương đương khoảng 6% nguồn cung dầu toàn cầu. Tuy nhiên, lưu lượng đã sụt giảm so với trước đây do các mối đe dọa an ninh hàng hải gia tăng.
Kể từ sau các cuộc tấn công ngày 7/10 do lực lượng Hamas dẫn đầu và chiến dịch quân sự của Israel tại Gaza, Houthi đã nhiều lần tấn công tàu thương mại và tàu chở dầu liên quan đến Israel, Mỹ và Anh. Dù vậy, việc phong tỏa hoàn toàn eo biển Bab el-Mandeb được đánh giá là thách thức lớn và năng lực thực tế của Houthi trong việc thực hiện điều này vẫn chưa rõ ràng.
Nguy cơ tấn công mạng
Bên cạnh rủi ro trên thực địa, các cơ quan an ninh cũng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các cuộc tấn công mạng từ các nhóm được cho là có liên hệ với Iran, đặc biệt nhằm vào hạ tầng nước và năng lượng.
Ông Jeffrey Hall, đại diện Cơ quan Bảo vệ Môi trường cho biết, cho biết các cuộc tấn công vào hệ thống cấp và xử lý nước có thể đe dọa trực tiếp sức khỏe cộng đồng và làm suy giảm khả năng ứng phó của các địa phương.
Theo cảnh báo, chỉ một sự cố an ninh mạng cũng có thể làm gián đoạn hoạt động xử lý nước, gây ô nhiễm nguồn cung, làm hư hại thiết bị và ảnh hưởng đến niềm tin của người dân.
Bộ Năng lượng Mỹ cùng với Cơ quan đảm bảo an ninh cơ sở hạ tầng và an ninh mạng của nước này cũng đưa ra các khuyến cáo tương tự.
Iran trước đây từng bị cáo buộc liên quan đến một số vụ tấn công mạng, trong đó có sự cố mất điện quy mô lớn tại Thổ Nhĩ Kỳ năm 2015. Ngoài ra, nước này cũng bị nghi đứng sau một số vụ tấn công nhằm vào hệ thống trực tuyến của Israel năm 2022.
Năm 2023, Mỹ cáo buộc một nhóm liên quan đến Iran đã xâm nhập ít nhất 75 thiết bị thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. Ngược lại, Iran cũng cáo buộc Mỹ và Israel tiến hành các hoạt động tấn công mạng nhằm vào nước này.
Khả năng nối lại tấn công vào hạ tầng năng lượng vùng Vịnh
Tehran có thể cân nhắc các biện pháp đáp trả mang tính chính trị sau những diễn biến leo thang gần đây, trong đó có khả năng nhắm tới các mục tiêu liên quan đến Mỹ và đồng minh.
Một số kịch bản được đề cập gồm việc gia tăng sức ép đối với các phái đoàn ngoại giao, lãnh sự hoặc cơ sở thương mại của Mỹ và các nước liên quan. Ngoài ra, nguy cơ các cá nhân có liên hệ với những quốc gia này trở thành mục tiêu cũng được đặt ra, dù chưa có thông tin xác nhận cụ thể.
Iran cũng có thể nối lại các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng tại khu vực Vùng Vịnh. Các cuộc tấn công này từng gây ra những thiệt hại kinh tế đáng kể trong thời gian qua.
Theo Hội đồng Atlantic, khoảng 83% các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran trước đây nhằm vào các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh, đặc biệt là Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất.
Công ty tư vấn Rystad Energy ước tính các cuộc tấn công này đã gây thiệt hại khoảng 58 tỷ USD đối với hạ tầng năng lượng. Những mục tiêu từng bị nhắm tới bao gồm cơ sở khai thác, nhà máy lọc dầu, đường ống dẫn và nhiều công trình dầu khí khác trong khu vực. Ở chiều ngược lại, Israel cũng đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào cơ sở khí đốt tự nhiên và hóa dầu của Iran.
Ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), cho biết kể từ khi các chiến dịch không kích của Mỹ và Israel bắt đầu từ ngày 28/2, đã có hơn 80 cơ sở năng lượng bị tấn công, trong đó hơn tới 30% các cơ sở chịu thiệt hại nghiêm trọng.
Bình luận