Giữ quy định 'người dân phải chụp ảnh cùng công chứng viên khi giao dịch'

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, chiều 23/4, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng với 489/491 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027.

Trong Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự án luật trước khi các đại biểu Quốc hội bấm nút, Chính phủ cho biết, đã chỉnh lý dự thảo Luật theo hướng giữ lại quy định về việc chụp ảnh người tham gia giao dịch ký văn bản công chứng trước sự chứng kiến của công chứng viên.

Chính phủ nhận định trong bối cảnh việc định danh điện tử, công nghệ sinh trắc học triển khai rộng rãi; công chứng viên được trang bị thiết bị xác thực cá nhân bằng công nghệ sinh trắc học, máy quét chuyên dụng hoặc sử dụng ứng dụng VNelD để xác thực..., việc bỏ quy định về chụp ảnh người yêu cầu công chứng ký trước mặt công chứng viên sẽ giúp giảm bớt một khâu trong thủ tục công chứng.

Tuy nhiên, quy định này thời gian qua cũng góp phần nâng cao trách nhiệm của công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng, tăng tính minh bạch, xác thực đối với giao dịch công chứng.

Quy định này đồng thời bảo đảm các giao dịch công chứng phải được ký trước sự chứng kiến của công chứng viên, bảo vệ tốt hơn quyền lợi cho công chứng viên và người yêu cầu công chứng.

Về thẩm quyền công chứng giao dịch về bất động sản, có đại biểu Quốc hội đề nghị quy định về thẩm quyền công chứng giao dịch về bất động sản không theo địa giới hành chính ngay trong Luật Công chứng.

Một số ý kiến khác đề nghị chưa bỏ ngay thẩm quyền giao dịch về bất động sản theo tỉnh, thành phố mà giao Chính phủ quy định lộ trình, bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch về bất động sản.

Theo Chính phủ, bất động sản là loại tài sản có giá trị lớn, có vai trò đặc biệt quan trọng đối với đời sống kinh tế - xã hội, do vậy giao dịch về bất động sản cần có cơ chế phù hợp để vừa tạo thuận lợi và thúc đẩy giao dịch, vừa bảo đảm an toàn pháp lý cao nhất.

Việc quy định công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng chỉ được công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi tỉnh, thành phố nơi tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở là phù hợp, hạn chế tối đa nguy cơ rủi ro về công chứng, chứng thực nhiều lần đối với một bất động sản tại một thời điểm.

Chính phủ cho biết ý kiến của đại biểu Quốc hội về việc chỉ thu hẹp mà chưa xóa bỏ ngay thẩm quyền giao dịch về bất động sản và giao Chính phủ quy định theo lộ trình đã được thể hiện trong dự thảo Luật.

Theo đó, việc công chứng giao dịch không có đối tượng trực tiếp là bất động sản (ví dụ hợp đồng ủy quyền liên quan đến bất động sản, hợp đồng chuyển nhượng hợp đồng mua bán bất động sản, hợp đồng đặt cọc để mua bán, chuyển nhượng bất động sản...) có thể được thực hiện tại tổ chức hành nghề công chứng tại bất kỳ tỉnh, thành phố nào để tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Như vậy, việc công chứng giao dịch về bất động sản không phụ thuộc vào địa giới hành chính sẽ được thực hiện theo lộ trình phù hợp, khi cơ sở dữ liệu công chứng và liên quan được vận hành đầy đủ, bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch.

Với ý kiến đề nghị bỏ quy định về thẩm quyền công chứng đối với giao dịch đặt cọc để mua bán, chuyển nhượng các bất động sản để phù hợp với quy định của Bộ luật Dân sự, Chính phủ nêu rõ quy định này không đặt ra yêu cầu bắt buộc.

Tuy nhiên, để tránh cách hiểu không thống nhất, đồng thời tiếp tục thu hẹp phạm vi giao dịch phải công chứng theo địa hạt, Chính phủ đã chỉnh lý dự thảo Luật theo hướng bỏ giao dịch đặt cọc bất động sản thuộc đối tượng phải công chứng.