Euro 2012: Chính phủ Ukraine bị tố tham nhũng cả tỉ đô

Các chính trị gia đối lập đã “tố” Chính phủ nước này đã tham nhũng tới 4 tỷ USD trong quá trình đầu tư để đăng cai giải đấu…

Nỗi buồn về một kì Euro đáng thất vọng lại tiếp tục bủa vây người Ukraine. Mới đây, các chính trị gia đối lập đã “tố” Chính phủ nước này đã tham nhũng tới 4 tỷ USD trong quá trình đầu tư để đăng cai giải đấu…

Rebecca Harms – lãnh đạo phe Xanh tại Nghị viện Châu Âu vừa lên tiếng yêu cầu UEFA phải điều tra tại sao trong năm 2010 Ukraine lại hủy bỏ kế hoạch mời thầu cạnh tranh cho những dự án phục vụ cho Euro 2012. 

Thay vào đó, các hợp đồng về xây dựng SVĐ, đường xá và các cơ sở hạ tầng khác lại được chỉ định thầu cho một số ít công ty bí ẩn, bao gồm cả đối tác của trụ sở tận… Belize (một quốc gia rất nhỏ tại Caribe, có diện tích xếp thứ 150 thế giới). Theo phe đối lập ở Ukraine, các công ty này chính là sân sau của các quan chức Chính phủ.

Đằng sau nụ cười của Thủ tướng Yanukovych (trái) và Platini là bóng ma về tham nhũng?

Nhờ quyết định khó hiểu ấy, các “tham quan” đã biển thủ tới 4 tỷ USD. Cũng theo cáo buộc này, thực tế Chính phủ Ukraine đã chi tổng cộng tới 10 tỷ USD để tổ chức Euro 2012. Tức là nhiều hơn 2,25 tỷ so với dự toán ban đầu được UEFA duyệt hồi năm 2007, đồng thời cũng gấp 2 lần mốc 5 tỷ USD mà Chính phủ nước này vẫn công bố.

Đáng chú ý, vấn đề này được chính Bộ trưởng Bộ thể thao của Ukraine, ông Ostap Semerak khui ra trước công luận. Ông Semerak tiết lộ Chính phủ trước đây của bà Tymoshenko muốn đầu tư theo mô hình xã hội hóa, với nguồn kinh phí sẽ chủ yếu đến từ đóng góp của các nhà đầu tư tư nhân. 

Tuy nhiên, sau khi đương kim Thủ tướng Yanukovych giành được quyền lực hồi năm 2010, ông này đã bỏ tù bà Tymoshenko và thay đổi hoàn toàn chính sách. Theo đó 80% kinh phí của Euro 2012 được chi từ nguồn ngân sách nhà nước, còn các mạnh thường quân bị gạt ra ngoài cuộc chơi. Điều này đã giúp Chính phủ của ông Yanukovych dễ dàng đi đêm với các doanh nghiệp để chia sẻ miếng bánh ngân sách nhà nước.

“Ý đồ của họ rất đơn giản. Các nhà thầu được chỉ định sẽ phải lại quả cho các quan chức. Họ sẽ cùng nhau thổi phồng dự toán để  “xẻ thịt” ngân sách. Ước tính điều này đã giúp các quan chức bỏ túi 30%-40% nguồn kinh phí phục vụ tổ chức giải đấu. Nghĩa là chúng ta đang phải nói về một số tiền khổng lồ, 4 tỷ USD”. Ông Semerak tố cáo với báo giới.

Tình hình an ninh trật tự tại Euro không thực sự được bảo đảm

Đáp lại những lời buộc tội này, Phó thủ tướng Kolesnikov – người được giao phụ trách công tác tổ chức Euro 2012 đã lí giải sở dĩ Chính phủ phải thay đổi kế hoạch là do khủng hoảng kinh tế, nên việc triển khai theo mô hình xã hội hóa khiến tiến độ bị chậm. Và trước nguy cơ bị UEFA tước quyền đăng cai, họ đã buộc phải bơm tiền từ ngân sách nhà nước và chỉ định thầu để đẩy nhanh công tác chuẩn bị.

Dù vậy, những lý lẽ này của Kloesnikov vẫn chưa thể thuyết phục dư luận. Theo điều tra của tờ Kiev Post việc tái thiết SVĐ Olympic tại Kiev đã tiêu tốn tới 585 triệu USD. Con số này thậm chí còn cao hơn cả chi phí xây mới sân Allianz (Munich), dù giá nhân công ở Đức đắt hơn Ukraine rất nhiều. Trong khi đó, Chính phủ Ba Lan cũng chỉ mất 550 triệu USD cho SVĐ Quốc gia ở thủ đô Warsawa. 

Như vậy, những nghi ngờ về  tham nhũng trong công tác tổ chức của Ukraine chẳng phải là không có cơ sở. Và chắc chắn nó sẽ phủ một bóng đen đáng tiếc lên thành công của ngày hội bóng đá lớn nhất Châu Âu.

Đức Phan (Thể thao 24h)