Ba địa phương ở Gia Lai phối hợp xử lý 'cát tặc' trên sông Hà Thanh

Ghi nhận nạn cát tặc trên sông Hà Thanh ở Gia Lai của phóng viên Báo Điện tử VTC News

Phát hiện, bắt giữ cát tặc không cần ranh giới

Sau khi nhận thêm tư liệu của Báo Điện tử VTC News, ngày 15/7/2026 tại UBND xã Canh Vinh (tỉnh Gia Lai), ba địa phương gồm: xã Canh Vinh, xã Tuy Phước Tây và phường Quy Nhơn Tây đã họp khẩn siết lại việc thực hiện quy chế phối hợp và thống nhất những biện pháp cụ thể nhằm ngăn chặn hoạt động khai thác, vận chuyển và tập kết cát trái phép tại khu vực giáp ranh.

Tại cuộc họp, cơ quan chức năng 3 địa phương đã xem hình ảnh, video clip do VTC News cung cấp, đồng thời xác định, cát được hút trái phép dưới lòng sông thuộc khu vực lân cận phường Quy Nhơn Tây, sau đó vận chuyển qua địa bàn xã Canh Vinh và Tuy Phước Tây để tiêu thụ.

Ông Dương Hiệp Hòa, Chủ tịch UBND xã Canh Vinh cho biết, do đặc thù địa bàn giáp ranh hành chính, “cát tặc” thường xuyên di chuyển liên tục qua lại giữa các bên khiến công tác tổ chức kiểm tra, bắt giữ và xử lý của từng địa phương đơn lẻ gặp rất nhiều khó khăn.

Để giải quyết triệt để tình trạng lợi dụng ranh giới né tránh chế tài, lãnh đạo Công an và UBND ba địa phương đã thống nhất kích hoạt quy chế phối hợp một cách thực chất và quyết liệt hơn.

“Khi phát hiện hành vi vi phạm, địa phương nào phát hiện trước phải chủ động ngăn chặn, lập biên bản ban đầu, bảo vệ hiện trường và tạm giữ tang vật, phương tiện ngay lập tức. Đồng thời, thông báo gấp cho địa phương giáp ranh phối hợp xác định thẩm quyền để chuyển giao hồ sơ xử lý, tuyệt đối không được từ chối tiếp nhận vụ việc”, ông Dương Hiệp Hòa thông tin.

Tại cuộc họp, ba địa phương thống nhất phương án, đối với phường Quy Nhơn Tây được giao chủ trì trong việc chủ trì mật phục tại các khúc sông có nguy cơ múc cát lậu, đồng thời phối hợp bắt giữ và triệt xóa ngay điểm tập kết cát lậu tại nhà ông N.T.L.

Đối với xã Tuy Phước Tây cần kiểm tra toàn diện bãi cát tập kết tại khu vực Nghĩa trang Liệt sĩ Phước Thành, đồng thời kiểm tra, đối chiếu hóa đơn, chứng từ và nguồn gốc cát và báo cáo kết quả cho các địa phương.

Đối với xã Canh Vinh, lực lượng Công an xã phối hợp kiểm tra trực tiếp điểm tập kết cát tại địa bàn thôn An Long 1, kiên quyết giải tỏa nếu không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp, đồng thời chấn chỉnh Tổ bảo vệ an ninh trật tự cơ sở.

Đặc biệt, ba xã, phường nghiên cứu phương án lắp đặt các hệ thống barie chốt chặn hoặc áp dụng biện pháp kỹ thuật phù hợp trên các tuyến đường dân sinh trọng điểm có nguy cơ bị xe chở cát lậu hoành hành, đảm bảo vừa ngăn được vi phạm vừa không ảnh hưởng tới việc đi lại của người dân.

Tại cuộc họp khẩn, lực lượng Công an của 3 địa phương cũng thống nhất bảo đảm nhân lực, tăng cường tuần tra, mật phục, chốt chặn theo ca tại các tuyến vận chuyển trọng điểm mà chưa cần đề xuất Công an tỉnh hỗ trợ. Đồng thời, một nhóm liên lạc nhanh giữa các thủ trưởng đơn vị cũng đã được thiết lập để kịp thời điều động quân số vây bắt khi có biến động.

Ông Tô Minh Chánh, Chủ tịch UBND xã Tuy Phước Tây cho biết, hiện chính quyền địa phương kêu gọi Nhân dân tích cực tham gia giám sát, tố giác các hành vi hủy hoại tài nguyên môi trường. Mọi thông tin cung cấp từ người dân sẽ được giữ bí mật tuyệt đối và xử lý nghiêm minh, không có ngoại lệ.

“UBND, lực lượng Công an và Phòng Kinh tế của địa phương tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương khác, tập trung thực hiện tốt công tác phòng ngừa, không để hình thành điểm nóng, bãi tập kết trái phép hoặc để hoạt động khai thác, vận chuyền cát trái phép kéo dài, gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, tài nguyên, môi trường và đời sống của Nhân dân”, ông Tô Minh Chánh nhấn mạnh.

Phá “điểm nóng”

Mùa khô, sông Hà Thanh, điểm giáp ranh của địa bàn 3 xã phường: Quy Nhơn Tây, Canh Vinh và Tuy Phước Tây (tỉnh Gia Lai) cạn trơ đáy với nguồn cát dồi dào trở thành một điểm “nóng” của nạn khai thác cát trái phép.

“Cát tặc” đã lợi dụng thời điểm cát khan hiếm, có giá cao ngoài thị trường và công tác quản lý hạn chế tại điểm giáp ranh ba địa phương (người dân hai bên bờ sông Hà Thanh vẫn hay gọi là “ngã ba Đông Dương”) trở thành nơi lộng hành.

Trong suốt thời gian qua, phóng viên Báo Điện tử VTC News luôn kiên trì ghi nhận tại vị trí lòng sông Hà Thanh thuộc địa giới hành chính 3 xã phường: Quy Nhơn Tây, Canh Vinh và Tuy Phước Tây.

Tại đây từng nhát xẻng cả ngày lẫn đêm, những vết bánh xe in hằn khiến lòng sông Hà Thanh biến dạng. Điểm “nóng” này liên tục xuất hiện những chiếc máy cày được độ thùng kéo từ 2-3m³ trở lên, khai thác cát trái phép mỗi ngày hàng chục chuyến.

Theo bố trí của “cát tặc”, mỗi chiếc máy cày có từ 2-3 nhân công dùng xẻng tay, gom cát thành đống trên lòng sông sau đó được chuyển về nơi tập kết. Thậm chí có cả máy cày độ chế như một chiếc máy múc nhỏ, phục vụ nhanh cho việc khai thác cát.

Từ tư liệu, lực lượng chức năng các địa phương xác định được 3 điểm tập kết bãi cát điển hình: Điểm thứ nhất tại thôn An Long 1 (vị trí tọa độ 13.74484, 109.1099, thuộc thôn An Long 1, xã Canh Vinh). Điểm thứ hai tại khu vực Nghĩa trang Liệt sỹ xã Phước Thành cũ (nay thuộc xã Tuy Phước Tây, địa điểm Q433+747 thuộc đường ĐT.638) do một xe tải BKS 75K-1349 thường xuyên vận chuyển.

Điểm thứ ba tại khu vực nhà ông N.T.L (với các tọa độ 13.74515, 109.11169; 13.74823, 109.1137) có vị trí nằm sát bờ sông, chân cầu Phước Thành thuộc địa bàn phường Quy Nhơn Tây. Đây là “điểm nóng” được phóng viên ghi nhận nhiều nhất trong suốt 2 năm qua.

Quy trình khai thác tại điểm thứ ba được ghi nhận đầy đủ, khi máy cày khai thác và tập kết cát đầy ở bãi, thời điểm chiều tối sẽ có các xe tải thay nhau đến nhà ông N.T.L để “nạp hàng” đi tiêu thụ.

Báo Điện tử VTC News đã nhiều lần phản ánh tình trạng khai thác cát trái phép tại khu vực này từ năm 2025 trên các bài viết. Đồng thời, phóng viên liên tục phản ánh đến chính quyền địa phương sau đó này với bằng chứng và tư liệu đầy đủ.

Nhưng qua nhiều năm, điểm tập kết cát tại nhà ông N.T.L vẫn cứ đầy rồi vơi mỗi ngày và cam kết xử lý của phường Quy Nhơn Tây vẫn chưa được thực hiện.