Ân tình Việt Nam - Cuba: Không giới hạn, vượt thời gian

65 năm sau ngày thiết lập quan hệ ngoại giao (2/12/1960 - 2/12/2025), tình cảm ấy vẫn bền chặt. Năm Hữu nghị Việt Nam - Cuba 2025 chứng kiến Chương trình vận động “65 năm nghĩa tình Việt Nam - Cuba” do Hội Chữ thập đỏ Việt Nam phát động, quyên góp được 615 tỷ đồng chỉ sau 65 ngày - gấp 9,5 lần mục tiêu. Đặc biệt, chỉ trong 30 giờ, tài khoản ủng hộ đã nhận đủ 65 tỷ đồng theo kế hoạch.

Đại sứ Cuba tại Việt Nam, ông Rogelio Polanco Fuentes xúc động nói rằng những con số ấy không chỉ là tiền bạc, mà là “tình đoàn kết sâu sắc trong trái tim mỗi người dân Việt Nam”.

Những ký ức chưa phai

Nhắc về quan hệ Việt Nam - Cuba là nhắc về những câu chuyện chan chứa tình người. PGS.TS Nguyễn Viết Thảo - nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh - nhớ lại những năm kháng chiến chống Mỹ: trong lúc chính đất nước cũng khó khăn, Cuba vẫn gửi cho Việt Nam những chuyến hàng viện trợ quý giá, từ thuốc men, lương thực đến trang thiết bị để mở đường Trường Sơn.

“Các bạn chia sẻ cho chúng ta khi chính họ cũng chẳng có gì dư dả”, ông Thảo nói.

Những món quà ấy, dù không lớn về vật chất, nhưng chứa đựng trọn vẹn nghĩa tình, như tinh thần “lá rách ít đùm lá rách nhiều”.Chính điều đó tạo nên “những viên gạch đầu tiên” đặt nền móng cho mối quan hệ đặc biệt giữa hai dân tộc - những viên gạch dựng nên thành trị hữu nghị bền vững đến hôm nay.

Ở Cuba, tình yêu Việt Nam cũng được khắc sâu trong đời sống thường ngày. Nhiều trường học, công viên, cơ quan mang tên các địa danh, anh hùng Việt Nam như: Hồ Chí Minh, Nguyễn Văn Trỗi, Võ Thị Sáu, Bến Tre. Riêng Havana có hơn 150 trụ sở, đường phố mang tên Việt Nam.

PGS Thảo còn kể một kỷ niệm khó quên: Khi ông trả chìa khóa tại một khách sạn liên doanh Cuba - Ấn Độ, nhân viên lễ tân nhìn giấy tờ của ông rồi vỗ nhẹ vào ngực: “Tôi là Hà Nội”. Cái tên không phải biệt danh mà là tên thật do bố mẹ anh quá yêu Việt Nam. Ở Cuba, không ít người được đặt tên Liên, Hà, Minh… như những nhịp cầu nối giữa hai dân tộc.

Trong trái tim người Việt, Cuba cũng chưa bao giờ xa cách. Tình hữu nghị ấy truyền qua từng câu chuyện, từng thế hệ, trở thành một phần không thể thiếu trong ký ức chung của cả hai dân tộc.

Hướng tới tương lai

Những năm gần đây, Cuba gặp nhiều khó khăn do cấm vận, dịch bệnh và khủng hoảng năng lượng, khiến nhiều hoạt động hợp tác giữa hai nước bị chậm lại. Điều đó đặt ra yêu cầu mới: phải tìm hướng đi phù hợp và hiệu quả hơn để đưa quan hệ Việt Nam - Cuba lên tầm cao mới.

Tháng 9/2024, chuyến thăm hữu nghị chính thức Cuba của Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dẫn đầu đã mở ra chương hợp tác mới. Hai bên thống nhất tiếp tục phát triển quan hệ đoàn kết truyền thống, hữu nghị đặc biệt và hợp tác toàn diện, dựa trên tinh thần “cùng đồng hành, cùng hợp tác, cùng phát triển”.

Trong năm Hữu nghị Việt Nam - Cuba 2025, hai nước đề ra các cơ chế mới, thúc đẩy hợp tác trong nông nghiệp, năng lượng, hàng tiêu dùng, dược phẩm, tài chính; hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đầu tư tại Cuba; đơn giản hóa thủ tục; mở rộng xuất khẩu nông sản, vật tư, thiết bị sang Cuba.

Ông Antonio Luis Corona - Chủ tịch Phòng Thương mại Cuba - đánh giá rằng sự phát triển mạnh mẽ của Việt Nam là “bảo chứng nền tảng” cho những bước tiến hợp tác sắp tới, nhất là khi Cuba đang triển khai chương trình cải cách kinh tế lớn.

Nhìn lại 65 năm vun đắp quan hệ Việt Nam - Cuba, đó là hành trình đầy tự hào được xây dựng từ những lý tưởng cao đẹp, từ sự sẻ chia trong chiến tranh đến hỗ trợ trong hòa bình. Ngày nay, mối quan hệ ấy vẫn tiếp tục được nuôi dưỡng như một cây cổ thụ già rễ sâu, cành rộng, bền bỉ trong giông gió.

Với nền tảng ấy và những động lực mới của thời kỳ hiện đại, tình hữu nghị Việt Nam - Cuba không chỉ là ký ức hào hùng, mà còn là tương lai rộng mở, nơi hai dân tộc tiếp tục đồng hành, cùng phát triển sâu rộng, hiệu quả và bền vững.