Mỏi mắt kiếm tìm diễn viên trẻ chuyên nghiệp, được đào tạo bài bản trong phim Việt, con số chỉ loanh quanh cỡ mười đầu ngón tay. Mảnh đất rộng mênh mông còn lại đang chứng kiến cuộc đổ bộ ồ ạt của những người đẹp. Mà hành trang đến với phim trường gói gọn trong nhan sắc trời cho, hào quang nổi tiếng từ những lĩnh vực nghệ thuật khác (hoặc người mẫu hoặc đã từng đăng quang trên "đấu trường" nhan sắc …) và nếu may mắn – tiềm ẩn trong mình chút năng khiếu diễn xuất cũng là… trời cho.
Khi Á hậu không muốn "làm Hoàng hậu"
Nhớ năm ngoái, chuyện người đẹp Dương Trương Thiên Lý – Á hậu 2 Hoa hậu hoàn vũ Việt Nam 2008 chạm ngõ làng điện ảnh bằng một vai diễn nặng ký – Linh Từ Quốc mẫu Trần Thị Dung trong bộ phim dài 30 tập Thái sư Trần Thủ Độ đã làm tốn khá nhiều giấy mực của báo giới. Và cô còn tiếp tục khiến công luận "dậy sóng", khi Hãng phim truyện 1 chấp nhận thanh lý hợp đồng với người đẹp tuổi đôi mươi vào thời điểm phim "vào guồng" mới được một tháng.
Nhiều góc nhìn không mấy thiện cảm về câu chuyện "cơm không lành, canh không ngọt" này nhưng cá nhân tôi nghiêng về những nhận xét rất xác đáng của một diễn viên kỳ cựu, NSND Hoàng Dũng - người đảm nhiệm vai diễn vua Lý Cao Tông trong phim. "Thiên Lý đã mang tư cách của một Á hậu đi đóng phim. Cô ấy không đóng phim với tư cách một diễn viên thực thụ".
Và thêm sự mổ xẻ của TS Nguyễn Thị Minh Thái, "Vai chính nghiễm nhiên phải được chọn mặt để gửi vàng, nhưng lý do chọn Thiên Lý đã khá chông chênh. Bởi ngoài sắc đẹp của một á hậu, đã đành, vì nhà Lý có hồ bơi, Thiên Lý bơi giỏi, thuận tiện cho việc vào vai một thiếu nữ con nhà chài lưới. Thế còn tính chuyên nghiệp của một diễn viên buộc phải có đối với một vai diễn nặng ký như thế, tại sao lại không đặt ra?
Từ phát biểu thẳng thắn trên, "không đến với nghệ thuật thứ bảy với tư cách một diễn viên thực thụ và không đặt tính chuyên nghiệp lên đầu" là hai vấn đề nan giải mà đa phần những người đẹp đã và đang chọn phim trường như một nơi dạo chơi, chọn điện ảnh là nơi thử sức (như lời họ vẫn nhiệt tình tâm sự với cánh ký giả) đang mắc phải.
Và điện ảnh là cuộc chơi tay ngang
Nhắc tới người đẹp đóng phim, khán giả Việt chắc hiếm ai không biết hai gương mặt hoa hậu đã lưu danh trên bản đồ nghệ thuật thứ bảy thế giới. Người thứ nhất là Hoa hậu Thế giới đẹp nhất mọi thời đại Aishwarya Rai – ngôi sao thượng thặng của Bollywood mà tác phẩm mới nhất đến với công chúng Việt là Điệp vụ báo hồng. Người thứ hai là Hoa hậu Malaysia 1983 Dương Tử Quỳnh – ngôi sao hành động võ thuật hàng đầu thế giới, vốn đã hút hồn người xem với Hồi ức một geisha, Ngọa hổ tàng long, Anh hùng, Xác ướp 3… Sau khi trở thành người đẹp nhất thế giới, Rai đã coi điện ảnh là lẽ sống đời mình. Còn người đẹp Malaysia - bà đã hi sinh hết mình cho nghệ thuật, khi trực tiếp thực hiện toàn bộ các cảnh quay nguy hiểm mà không bao giờ cần người đóng thế. Nhiều năm đã qua đi, kể từ ngày họ đăng quang. Nhan sắc, tuổi trẻ không trường tồn cùng thời gian. Nhưng những gì họ cống hiến cho phim ảnh thì sống mãi.
Năm 2010, nối gót "đàn chị" Hà Kiều Anh, màn ảnh Việt có thêm sự góp mặt của hai nữ hoàng sắc đẹp – Mai Phương Thúy và Nguyễn Thị Huyền. Một hoa hậu lỡ bước sa chân trong bộ phim Âm tính của Thúy. Và một cô gái khuyết tật bẩm sinh trong Lâu đài tình ái – sau phim Thời xa vắng đóng đã khá lâu, cho Huyền. Đấy là chỉ tính sơ sơ ở ngôi vị tỏa sáng trong cuộc thi tầm cỡ quốc gia như Hoa hậu Việt Nam. Không thể không nhắc tới Hoa hậu hoàn vũ VN Thùy Lâm, khi nhan sắc của cô cũng kịp phô diễn trong bộ phim mới toanh của Lý Huỳnh Film có tựa đề Tây Sơn hào kiệt. Còn những diễn viên xuất phát từ danh xưng Hoa hậu, Á hậu, Nữ hoàng, Người đẹp, Miss … trong những cuộc thi kém vai vế hơn thì…. nhiều không đếm xuể
Khởi đầu từ hiện tượng Gái nhảy, với sự ra quân của những chân dài hút hồn như người đẹp Minh Thư, người mẫu Bằng Lăng, Bích Hằng…. Thừa thắng xông lên ở Những cô gái chân dài với dàn người mẫu thuộc hàng vedette như Xuân Lan, Dương Yến Ngọc, Tống Bạch Thủy, Anh Thư… Rồi người mẫu đình đám Hồ Ngọc Hà với Hoa cỏ may, Chiến dịch trái tim bên phải, 39 độ yêu… Thêm hoa hậu Bùi Thị Diễm, ca sĩ Minh Hằng ở Gió thiên đường… Rồi hoa hậu Hà Kiều Anh góp mặt trong Lục Vân Tiên, Đẻ mướn…
Vài năm trở lại đây, cuộc xâm lăng ồ ạt của các mỹ nữ vào phim trường, theo sự phát triển của mô hình các đơn vị làm phim tư nhân dễ khiến những nữ diễn viên chuyên nghiệp vốn thừa kiến thức và khả năng diễn xuất nhưng nhan sắc chưa đủ đăng quang trên đấu trường sắc đẹp dễ… chạnh lòng.
Họ xuất hiện với tần suất chóng mặt trong các bộ phim. Gương mặt thiên thần và vẻ quyến rũ hình thể của họ rạng ngời từ màn ảnh lớn sang màn ảnh nhỏ. Cái tên họ luôn xuất hiện trang trọng hàng đầu trên generique. Nhân vật mà họ đồng ý thử sức luôn là đề tài "hot" thu hút sự chú tâm của giới thạo tin.
Những cuộc thi người đẹp cấp địa phương, cấp quốc gia và cả quốc tế liên tục được tổ chức. Thật khó để nhớ nổi từng tên tuổi từng nhan sắc đã hạnh phúc đội trên đầu chiếc vương miện Hoa hậu hay đeo dải băng Á hậu 1 – 2 đi kèm. Từ đêm chính thức đăng quang, chặng đường để trở thành người mẫu, diễn viên của họ đã được rút ngắn tới mức tối thiểu. Đó là còn chưa kể tới những ngôi sao của showbiz Việt, vốn cũng đang là sự lựa chọn hàng đầu của rất nhiều dự án sản xuất phim.
Và khán giả có quá nhiều cơ hội để vừa ngắm nhan sắc rực rỡ của những người nổi tiếng trên phim, vừa tò mò xem thử tố chất diễn viên tiềm ẩn trong các cô nhiều hay ít. Không chỉ nhìn các bông hoa sắc đẹp như Trương Ngọc Ánh, Thanh Xuân, Mai Phương Thúy, Ngọc Oanh, Thùy Lâm, Trương Thị May, Trương Chi Trúc Diễm, Cao Thùy Dương rưng rưng trong thời khắc đăng quang mà còn gặp họ trong Áo lụa Hà Đông, Âm tính, Chàng trai đa cảm, Tin vào điều không thể, Đường đua, Nhật ký Bạch Tuyết… Không chỉ nhìn Phi Thanh Vân, Thanh Hằng, Tăng Bảo Quyên, Vũ Thu Phương, Ngọc Quyên, Đinh Ngọc Diệp, Vân Anh… sải những bước dài đầy tự tin trên sàn catwalk, người ta còn được "hỉ, nộ, ái, ố" cùng các cô qua những Cô gái xấu xí, Tôi là ngôi sao, Có lẽ nào ta yêu nhau, Cô gái bất đắc dĩ, Hoa dã quỳ, Bỗng dưng muốn khóc…. Đó là còn chưa kể đến những cô gái xinh đẹp đang lấp đầy màn ảnh như Helen Thanh Đào, Lý Nhã Kỳ, Ngọc Thúy, Xuân Hòa, Phạm Thanh Thảo, Quỳnh Thy, Lan Hương….
Đặc biệt, trong dòng phim giải trí, người đẹp – người nổi tiếng luôn là nhân tố quan trọng bậc nhất quyết định thành công của tác phẩm. Sức hút khó cưỡng từ những cái tên, lượng người hâm mộ hùng hậu mà mỗi ngôi sao đang sở hữu, tất cả đã giúp sự xuất hiện của họ trong phim đã trở thành công cụ PR cho phim hiệu quả và không tốn kém dù một cắc bạc. Chính "cục nam châm" có từ trường rất mạnh ấy sẽ tỏa ra lực hút kéo khán giả đến rạp hoặc đều đặn mỗi tối ngồi trước máy thu hình. Doanh thu phòng vé, tỉ suất người xem cao ngất ngưởng sẽ là minh chứng không thể chối cãi cho thành công thương mại của tác phẩm đó.
Vì thế, nhiều đoàn phim đã không tiếc sức lẫn tiếc tiền để truy tìm những gương mặt quyến rũ cho những dự án mới. Những lời mời tới tấp bay đến. Cát sê hấp dẫn, cơ hội đánh bóng tên tuổi, khả năng lớn để được vinh danh "người đẹp đa tài", vai trò diễn viên sẽ trở thành bệ phóng hữu hiệu giúp lĩnh vực nghệ thuật chính mà họ theo đuổi cũng nhờ đó mà thăng hoa…. Có khá nhiều phép toán được những cái đầu xinh đẹp đưa ra cân nhắc. Nhưng yếu tố quan trọng nhất, khả năng diễn xuất và vai diễn thích hợp ít khi được đăt lên bàn cân đong đếm.
Trả lời phỏng vấn, những câu trả lời thường na ná nhau, "tôi muốn làm mới bản thân", "tôi yêu điện ảnh và tôi muốn thử sức"…Và háo hức bước vào một lĩnh vực hoàn toàn mới, họ đem nguyên si cái tôi của mình, nghề nghiệp ngoài đời của mình vào phim. Xác định phim ảnh là cuộc chơi tay ngang nên họ đến với phim trường bằng một tâm thế rất thoải mái. "Cứ thử cho biết, thành công thì quá tốt mà thất bại cũng chẳng lấy thế làm phiền lòng".
Thế mới có chuyện đạo diễn than trời khi nhân vật chính không bỏ nổi dáng đi uốn éo đặc trưng trên sàn catwalk. Khi khả năng lột tả đời sống nội tâm nhân vật của "sao" chỉ dừng lại ở những màn la hét, khóc lóc, những động tác và biểu hiện cơ mặt lặp đi lặp lại rất "monotone". Trường hợp Ngọc Diệp, Ngọc Quyên trong Hoa dã quỳ, Quách An An trong Xin lỗi tình yêu, Tôi là ngôi sao… là những ví dụ cụ thể.
Bao giờ mới hết là "bình hoa di động"?
Không thể phủ nhận rằng, đã có rất nhiều người đẹp – diễn viên tay ngang được công chúng đánh giá khá cao qua các tác phẩm điện ảnh – truyền hình như Hiền Mai, Thanh Mai, Trương Ngọc Ánh, Thanh Hằng, Kim Thư, Tăng Thanh Hà… Tố chất diễn xuất tiềm ẩn trong họ là điều ai cũng có thể nhìn thấy. Bởi có rất nhiều người sinh ra đã có năng khiếu nghệ thuật. Nhưng thành công mà họ đạt được trước ống kính có đến 90% thuộc về tình yêu điện ảnh, ý thức luôn nỗ lực không ngừng để vươn lên và cả quá trình lao động nghệ thuật nghiêm túc với tác phong thật sự chuyên nghiệp. Không một ai có thể hái được quả ngọt sau một cuộc dạo chơi "cho biết" thật nhẹ nhàng. Và đó là điều mà mọi người đẹp, khi đặt bút ký vào bản hợp đồng diễn viên phải hiểu rất rõ.
Từ phong trào "người đẹp đóng phim" đã xuất hiện thêm một thành ngữ mới "bình hoa di động". Nó dành cho những nhan sắc chỉ giúp làm mát phim, làm đẹp những khuôn hình mà thiếu đi khả năng chuyển tải đời sống nội tâm phức tạp của nhân vật. Nhưng đánh giá một cách công tâm, họ không hoàn toàn đáng trách. Bởi nói như khán giả Navie Phạm, "tôi không ngạc nhiên khi người đẹp đóng phim không đạt. Bởi không phải ai cũng có năng khiếu. Bởi đa phần họ chưa hề được đào tạo. Nhưng lỗi của họ rất nhỏ. Lỗi lớn thuộc về các nhà làm phim chỉ chăm chăm mê người đẹp, chỉ nhìn vào yếu tố câu khách mà bỏ qua mọi tiêu chuẩn nghề nghiệp".
Những vụ lùm xùm không đáng có, như trường hợp diễn viên amateur Thiên Lý nói trên sẽ chẳng thể xảy ra. Nếu người đẹp chịu hi sinh cái tôi để coi mình là diễn viên và làm việc nghiêm túc như một diễn viên thực thụ. Nếu những người làm phim tạm quên đi gương mặt đẹp cùng danh tiếng ngôi sao để chọn lựa đúng người đúng vai. Và tất cả phải đặt chất lượng phim, đặt lòng tin yêu của khán giả lên trên hết. Khi tất cả đã thực sự chuyên nghiệp thì những "bình hoa di động" sẽ tự khắc vĩnh viễn biến mất. Chỉ còn lại những diễn viên màn bạc trường tồn cùng những bộ phim có sức sống vượt thời gian.
Theo Tạp chí Truyền hình số - Số Xuân Tân Mão
Bình luận