Tài chính số phủ rộng từ những giao dịch quen thuộc của người Việt

Những năm gần đây, Việt Nam chứng kiến nhiều bước tiến rõ rệt trong chuyển đổi số, đặc biệt là với lĩnh vực tài chính. Tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt tăng mạnh; các giao dịch điện tử dần trở thành lựa chọn quen thuộc; phạm vi dịch vụ cũng mở rộng nhanh chóng. Tài chính số đang lan tới người dùng ở vùng nông thôn, vùng sâu, xa...

Trong giai đoạn đầu, khi khái niệm ví điện tử còn xa lạ, MoMo từng thử nghiệm các mô hình thanh toán và chuyển tiền dựa trên SIM viễn thông, cũng như những giải pháp chuyển tiền sớm trước khi smartphone và mobile app trở nên phổ biến.

Những mô hình này giúp tiếp cận nhanh người dùng phổ thông, song trải nghiệm còn hạn chế: Người dùng chưa có cảm giác trực tiếp “nhìn thấy” và kiểm soát dòng tiền của mình, tính minh bạch và liền mạch chưa đủ để tạo sự yên tâm.

Việc người dùng không gắn bó lâu dài với các mô hình này phản ánh quy luật phổ quát của tài chính số: Công nghệ có thể đi trước, nhưng nếu chưa tạo được niềm tin, sự lan tỏa sẽ không thể xảy ra. Chính những “cú vấp” sớm này cho thấy vì sao tài chính số khó có thể phát triển đột biến, mà buộc phải đi qua giai đoạn tích lũy trải nghiệm.

Chia sẻ tầm nhìn trên, ông Nguyễn Bá Diệp - Đồng sáng lập Tập đoàn Công nghệ Tài chính MoMo - cho biết: “Trong tài chính, công nghệ có thể phát triển rất nhanh, nhưng niềm tin của người dùng thì không thể đạt được bằng đường tắt. Người dùng chỉ sẵn sàng thay đổi thói quen khi họ cảm thấy an toàn, an tâm qua mỗi giao dịch nhỏ nhất. Khi nền tảng được thiết kế theo hướng đặt trải nghiệm và niềm tin người dùng là trung tâm, đây sẽ là nền móng cho sự lan tỏa bền vững của tài chính số”.

Tại MoMo, các giao dịch như thanh toán tiền điện, tiền nước… lại có tần suất cao, dù giá trị không lớn. Quy mô hơn 30 triệu người dùng, mạng lưới hơn 70 đối tác ngân hàng, tổ chức tài chính và hơn 500.000 điểm chấp nhận thanh toán của MoMo phản ánh rõ điều này.

Đây là thành quả của quá trình tích lũy dài hạn, xuất phát từ việc giải quyết ngày càng tốt hơn những giao dịch quen thuộc trong đời sống hàng ngày. Khi tài chính số đã đi qua giai đoạn thuyết phục người dùng làm quen với những giao dịch cơ bản, thách thức của giai đoạn tới nằm ở khả năng sử dụng dữ liệu, kết nối hệ sinh thái và thiết kế sản phẩm tài chính phù hợp hơn với từng nhóm người dùng.

Sự phát triển của các giải pháp như Ví Trả Sau của MoMo, mỗi giao dịch được ghi nhận là một dấu vết tài chính, giúp họ lần đầu có lịch sử giao dịch và được hệ thống tài chính chính thống “nhìn thấy”. Dữ liệu tích lũy từ các giao dịch trở thành tiền đề để họ tiếp cận dần các dịch vụ tài chính từ ngân hàng và tổ chức tín dụng, từng bước thu hẹp khoảng cách tài chính và giảm phụ thuộc vào các kênh phi chính thức.

Đây cũng là lúc khoảng cách giữa các nền tảng tài chính số và tổ chức tài chính truyền thống dần được thu hẹp, khi hai bên không chỉ kết nối kỹ thuật, mà cùng khai thác dữ liệu và phát triển sản phẩm tài chính theo nhu cầu thực tế. Khi bài toán không còn là phổ cập, mà là nâng cao giá trị và chiều sâu dịch vụ, hành trình tài chính số tại Việt Nam sẽ bước sang một chặng đường mới.