Những người nên bổ sung dầu cá Omega-3

Vai trò của dầu cá Omega-3 với sức khoẻ

Bài viết trên website Bệnh viện Đa khoa Medlatec có sự tham vấn y khoa của BSCKI. Dương Ngọc Vân cho biết, Omega-3 là axit béo không no cần thiết cho cơ thể, trong đó bao gồm 3 loại chính DHA (axit docosahexaenoic), EPA (axit eicosapentaenoic) và ALA (axit alpha-linolenic).

Omega-3 được tìm thấy có nhiều trong các loại dầu cá thu, cá hồi, cá ngừ, cá trích... Nhờ đó, dầu cá Omega-3 là nguồn chất béo lành mạnh giúp cải thiện và bảo vệ sức khỏe đặc biệt đối với hệ tim mạch, thần kinh, thị giác, não bộ. Mặc dù Omega-3 cần thiết và nhiều lợi ích đối với sức khỏe nhưng cơ chế tự nhiên của cơ thể không có khả năng tổng hợp được các hoạt chất này.

Dầu cá Omega-3 có thể xem là loại chất béo có lợi, tốt cho sức khỏe ở mọi độ tuổi. Dưới đây là một số công dụng phổ biến của loại axit béo này đối với cơ thể:

Giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch

Khi cơ thể được bổ sung dầu cá Omega-3 giúp tăng hàm lượng cholesterol có lợi HDL - cholesterol, từ đó giúp hạn chế tích tụ mỡ thừa, ngăn ngừa xơ vữa động mạch và máu lưu thông dễ dàng hơn. Nhờ đó, Omega-3 có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng cao huyết áp.

Đối với chức năng tim mạch, Omega-3 còn có khả năng làm giảm khoảng 15 - 30% triglycerides giúp hạn chế các nguy cơ bệnh tim mạch cũng như tỷ lệ mắc bệnh viêm tụy. Omega-3 cũng hỗ trợ cải thiện các vấn đề mỡ trong máu, gan nhiễm mỡ để tránh nguy cơ biến chứng ảnh hưởng đến tim mạch.

Cải thiện thị lực

DHA là thành phần chiếm tỷ lệ lớn trong cấu trúc của võng mạc mắt. Việc thiếu hụt DHA trong cơ thể có thể gây suy giảm thị lực và tình trạng khô mắt. Nếu cơ thể được bổ sung đầy đủ Omega-3 sẽ giúp đẩy lùi tình trạng thoái hoá điểm vàng có thể gây tổn thương mắt hoặc mù loà.

Đặc biệt đối với trẻ sơ sinh và trẻ em, nếu thiếu hụt loại Omega-3 này ảnh hưởng đến sự phát triển của mắt khiến trẻ dễ mắc các vấn đề về mắt như khả năng nhìn kém, cận thị, loạn thị sớm.

Hỗ trợ não bộ

Trong cấu tạo não bộ chứa khoảng 60% từ chất béo trong đó tỷ lệ axit béo Omega-3 cụ thể là DHA chiếm khoảng 1/4. Hoạt chất này có vai trò quan trọng trong việc tăng độ nhạy của các nơ ron thần kinh, cải thiện độ đàn hồi của tế bào và thần kinh.

Nhờ đó, các hoạt động dẫn truyền thông tin trong não bộ đến các cơ quan được diễn ra chính xác và nhanh chóng. Vì thế, khi cơ thể thiếu hụt Omega-3 sẽ dễ dẫn đến tình trạng căng thẳng, khó tập trung trong quá trình học tập, làm việc.

Cải thiện giấc ngủ

Bổ sung đều đặn dầu cá Omega-3 hàng ngày không chỉ giúp hỗ trợ cải thiện bệnh lý mà còn giúp tăng chất lượng giấc ngủ, giảm tình trạng khó ngủ, ngủ không sâu, rối loạn giấc ngủ.

Omega-3 có tác dụng tăng tính liên kết của các tế bào thần kinh kết hợp với khả năng điều hoà nhịp tim, huyết áp,... từ đó giúp giấc ngủ ngon và sâu hơn. Đặc biệt đối với trẻ em và người lớn tuổi khi thiếu hụt Omega-3 sẽ dễ gặp các triệu chứng mất ngủ, khó ngủ.

Những người nên bổ sung dầu cá Omega-3

Dầu cá Omega-3 được nhiều người sử dụng với kỳ vọng bảo vệ tim mạch và cải thiện trí nhớ. Tuy nhiên, không phải ai cũng cần bổ sung. Việc sử dụng cần dựa trên tình trạng sức khỏe, chế độ ăn và tư vấn y tế.

Dưới đây là những người nên cân nhắc bổ sung dầu cá Omega-3:

Người có triglyceride máu cao nên bổ sung dầu cá

Đây là nhóm có bằng chứng rõ ràng nhất về lợi ích. Báo Sức khoẻ & Đời sống dẫn lời DS. Hương Giang cho biết, nhiều nghiên cứu cho thấy bổ sung Omega-3 liều cao (thường từ 2–4g/ngày EPA+DHA) có thể giúp giảm đáng kể triglyceride ở người tăng cao.

Một số chế phẩm Omega-3 theo đơn được phê duyệt tại nhiều quốc gia để điều trị tăng triglyceride nặng. Đáng chú ý, thử nghiệm lâm sàng lớn REDUCE-IT sử dụng EPA tinh khiết liều cao cho thấy giảm nguy cơ biến cố tim mạch ở nhóm bệnh nhân nguy cơ cao. Tuy nhiên, kết quả này áp dụng cho thuốc kê đơn, không phải cho các viên dầu cá không kê đơn sử dụng tùy ý.

Vì vậy, người có triglyceride cao nên được bác sĩ đánh giá, chỉ định liều phù hợp và theo dõi xét nghiệm định kỳ.

Một số bệnh nhân có bệnh tim mạch

Ở bệnh nhân đã được chẩn đoán bệnh tim mạch, đặc biệt có rối loạn lipid máu đi kèm, bác sĩ có thể cân nhắc bổ sung Omega-3 trong một số trường hợp cụ thể. Tuy nhiên, đây không phải khuyến cáo thường quy cho tất cả bệnh nhân tim mạch.

Các hướng dẫn điều trị tim mạch gần đây nhấn mạnh rằng kiểm soát huyết áp, đường huyết, cholesterol LDL, bỏ thuốc lá và duy trì vận động vẫn là nền tảng chính trong phòng ngừa biến cố tim mạch.

Người hầu như không ăn cá

Khuyến cáo dinh dưỡng hiện nay thường đề nghị ăn cá béo ít nhất 2 lần mỗi tuần. Nếu chế độ ăn không có cá hoặc rất ít thực phẩm chứa Omega-3, có thể cân nhắc bổ sung với liều vừa phải. Tuy nhiên, giải pháp ưu tiên vẫn là cải thiện chế độ ăn: Tăng cường cá, các loại hạt, dầu thực vật giàu Omega-3. Thực phẩm chức năng chỉ nên xem là biện pháp bổ sung khi không thể đáp ứng đủ qua ăn uống.