Sau khi Báo điện tử VTC News, đăng loạt bài đi tìm loài nấm lạ hình “của quý”, mà lương y Phạm Văn Thanh (Lào Cai), gọi là nấm ngọc cẩu, thì cô giáo Hoàng Thị Tuyết Minh (Trường mầm non Chiềng Kheo, Mai Sơn, Sơn La), đã liên lạc đến tòa soạn, cung cấp một số thông tin thú vị về loài nấm lạ này.
Phóng viên Báo điện tử VTC News đã tìm gặp cô giáo Hoàng Thị Tuyết Minh, để tìm hiểu thêm về loài nấm mà bạn đọc cả nước đang rất quan tâm.
Cô giáo Minh rất niềm nở, dễ gần. Căn nhà nhỏ, mặc dù chất đầy thuốc, song vẫn sạch sẽ, ngăn nắp. Nhìn tấm ảnh hai người phụ nữ treo trên tường, tôi ngỡ hai chị em chụp chung, hóa ra, là hai mẹ con chị Minh. Thật khó có thể tin, cô giáo miền núi xinh xắn, trắng trẻo, trước mặt chúng tôi đã ngoài 40 tuổi và có con gái học đại học.
![]() |
| Cô giáo Hoàng Thị Tuyết Minh trực tiếp đi hái nấm hết pì lìn trong rừng |
Theo cô giáo Hoàng Thị Tuyết Minh, bố cô là một thầy thuốc có tiếng của người Thái ở vùng Hát Lót. Xưa kia, người dân trong vùng có bệnh, đều tìm đến nhờ ông bốc thuốc. Ông cụ khá nổi tiếng với các bài thuốc liên quan đến bệnh xương khớp.
Trong số những người con, thì chỉ có chị Minh, dù theo nghề giáo, song vẫn yêu thích nghề thuốc, nên chịu khó học tập. Từ ngày còn bé xíu, chị đã theo ông lên quả đồi phía sau nhà, rồi đi sâu vào trong rừng để hái thuốc.
![]() |
![]() |
| Nấm ngọc cẩu có hình của quý |
Trong số cả trăm loài nấm chị học được, thì chị rất ấn tượng với nấm hết pì lìn. Tiếng Thái dịch ra, có nghĩa là nấm hoa chuối đất. Theo chị, sở dĩ, người Thái gọi thế, vì trông quả nấm, trong giai đoạn sắp ra hoa khá giống với hoa chuối và cũng có màu đỏ.
Bố chị thường sử dụng nấm hết pì lìn trong các bài thuốc bổ cho cả nam và nữ, gồm cả sắc uống và ngâm rượu. Đặc biệt, phụ nữ sau khi sinh, thường được ông cho dùng nấm hết pì lìn.
Từ xưa đến nay, phụ nữ Thái, sau khi sinh, thường tìm đến nhờ ông bốc thuốc, và gọi đó là thang thuốc bổ máu.
![]() |
| Theo lương y Phạm Văn Thanh, không phải loại nấm ngọc cẩu nào, mọc ở đâu cũng có dược tính cao |
Đặc biệt, phụ nữ uống nấm hết pì lìn dài ngày, thấy huyết áp bình ổn, sạch nám da và điều tế nhị nữa, là sẽ hứng thú và mạnh mẽ với việc yêu đương.
Còn đàn ông, ngoài việc sử dụng nấm hết pì lìn trong các bài thuốc, thì thường phối hợp với các cây thuốc khác để ngâm rượu uống, nhằm tăng cường sinh lực, chữa rối loạn cương dương, liệt dương, yếu sinh lý.
Thuốc ngâm rượu bổ dương cho đàn ông, mà bố cô giáo Minh truyền lại, bây giờ chị vẫn làm cho mọi người gồm khúc khắc, ba trành, y tú lán, trai co lạn, kíp cong... và thành phần chính là nấm hết pì lìn.
![]() |
| Cô giáo Minh đã có 30 năm đi rừng tìm nấm hết pì lìn |
Theo chị Minh, chị đã có tới 30 năm đi rừng tìm nấm và hái thuốc, tiếp tục công việc bốc thuốc cứu người do bố truyền lại.
Mặc dù rất bận rộn, song cô giáo Minh không dám thuê người đi lấy nấm, bởi loài nấm này có màu sắc sặc sỡ, rất dễ lẫn với các loại nấm độc. Chỉ khi chị tự tay đào nấm, mang nấm về, mới dám chế biến thành thuốc cho người dùng.
![]() |
| Củ nấm ngọc cẩu khổng lồ mà lương y Phạm Văn Thanh thu hái được ở Tây Côn Lĩnh |
Loài nấm hết pì lìn ký sinh trên một số loại rễ cây mọc sâu dưới đất. Phần củ nằm dưới đất và chỉ nhô thân nấm lên khỏi mặt đất vào mùa mưa. Lúc đó, người thu hái mới phát hiện được chúng.
Những người có kinh nghiệm, chỉ cần biết khu rừng nào có loài cây đó, thì nhiều khả năng sẽ xuất hiện nấm hết pì lìn vào mùa mưa.
Loài nấm này có chiều cao tối đa lên tới 30cm. Giá trị dược liệu tốt nhất của nấm nằm ở phần cục thịt nhô lên khỏi mặt đất. Cũng theo cô giáo Minh, nấm ở càng cao, càng có nhiều giá trị dược liệu.
Phong Nguyệt




















