Nghị quyết 79: Nhiều điểm đột phá, ban hành kế hoạch hành động ngay quý I/2026

Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79 - NQ/TW về phát triển kinh tế Nhà nước và Nghị quyết số 80 - NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam của Bộ Chính trị đã diễn ra sáng 25/2.

Tại Hội nghị, ông Nguyễn Thanh Nghị - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương - đã trình bày những nội dung trọng tâm, cốt lõi, làm rõ những điểm mới mang tính đột phá của nghị quyết trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

5 quan điểm chỉ đạo mang tính đột phá

Trước bối cảnh tình hình trong nước và quốc tế, đồng thời nhằm phát huy hơn nữa vai trò của kinh tế Nhà nước, góp phần hiện thực hóa hai mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước đến năm 2030 và năm 2045, Nghị quyết đề ra 5 nhóm quan điểm chỉ đạo mang tính hệ thống, bao trùm và toàn diện về phát triển kinh tế nhà nước trong kỷ nguyên mới.

Thứ nhất, đổi mới, bổ sung và cụ thể hóa nội hàm, vai trò chủ đạo của kinh tế Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Nghị quyết đã kế thừa quan điểm trước đây về việc kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong việc bảo đảm ổn định vĩ mô, các cân đối lớn của nền kinh tế. Đồng thời bổ sung, cụ thể hóa nội hàm, vai trò chủ đạo trên các mặt như: Định hướng chiến lược phát triển, giữ vững quốc phòng an ninh, góp phần phát huy giá trị văn hóa, tiến bộ, công bằng, an sinh xã hội, là nguồn lực quan trọng để Nhà nước chi phối, can thiệp kịp thời, đáp ứng các yêu cầu đột xuất, cấp bách phát sinh.

Quan điểm thứ hai là xác định rõ mối quan hệ cùng phát triển giữa kinh tế Nhà nước và các khu vực kinh tế khác nhằm phát huy đầy đủ chức năng, vai trò của từng khu vực.

Thứ ba là quan điểm về nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và sử dụng các nguồn lực kinh tế Nhà nước. Nghị quyết đề ra quan điểm mới về cơ chế phân bổ, quản lý, khai thác và sử dụng nguồn lực kinh tế nhà nước, trong đó nhấn mạnh 2 điểm mới mang tính đột phá: Các nguồn lực kinh tế nhà nước phải được rà soát, thống kê, đánh giá, hạch toán đầy đủ theo nguyên tắc thị trường; Khơi thông các điểm nghẽn, giải phóng nguồn lực, quản lý, khai thác, sử dụng hiệu quả, chống thất thoát, lãng phí các nguồn lực kinh tế nhà nước. Giải quyết tốt mối quan hệ Nhà nước, thị trường, xã hội, tách bạch việc sử dụng nguồn lực nhà nước trong cung cấp hàng hóa dịch vụ công, thực hiện nhiệm vụ chính trị với các hoạt động sản xuất kinh doanh.

Quan điểm thứ tư là nâng tầm nhiệm vụ của kinh tế Nhà nước gắn với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng. Kinh tế Nhà nước phải tiên phong, kiến tạo, dẫn dắt, mở đường, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ cấu lại nền kinh tế và xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính.

Quan điểm thứ năm là tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước đối với kinh tế nhà nước, nhất là trong định hướng sử dụng nguồn lực và tổ chức thực hiện.

Đầu tư phát triển một số tập đoàn, DNNN đóng vai trò dẫn dắt

Ông Nguyễn Thanh Nghị nêu rõ, một trong những nội dung đáng chú ý là Nghị quyết đã định hướng rõ đầu tư phát triển một số tập đoàn kinh tế, doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) mạnh, có quy mô lớn, đóng vai trò dẫn dắt trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế, như quốc phòng an ninh, năng lượng, vận tải, logistics, tài chính ngân hàng, khoa học công nghệ, điện tử viễn thông, hạ tầng số, khoáng sản chiến lược, hóa chất, xây dựng...

Ban hành chính sách tạo động lực cho DNNN tăng quy mô vốn điều lệ, bảo đảm đủ vốn, hỗ trợ lãi suất, cấp đủ tín dụng đối với các dự án, công trình trọng điểm quốc gia.

Khuyến khích DNNN đẩy mạnh, tiên phong trong hoạt động nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ, đầu tư liên kết làm chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải khí nhà kính. Có cơ chế cho phép hình thành quỹ đầu tư mạo hiểm.

Đánh giá hiệu quả DNNN trên cơ sở tổng thể mục tiêu, nhiệm vụ được giao, hạch toán, phản ánh đầy đủ lợi thế, các nguồn lực của nhà nước phù hợp với thông lệ quốc tế, hạch toán tách bạch nhiệm vụ sản xuất kinh doanh với nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ không vì mục tiêu lợi nhuận.

"Định hướng mới của Nghị quyết 79 về tổ chức cổ phần hóa DNNN là không làm ảnh hưởng đến kiểm soát của Nhà nước trong những lĩnh vực then chốt, chiến lược, không làm mất đi các thương hiệu quốc gia có uy tín", ông Nguyễn Thanh Nghị nêu rõ.

Kiên quyết thu hồi đất bỏ hoang

Cũng tại Hội nghị, trình bày chuyên đề về chương trình hành động thực tiễn Nghị quyết 79-NQ/TW, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ ban hành chính sách sang tổ chức thực thi hiệu quả, lấy kết quả triển khai làm thước đo.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, chương trình hành động xác định 9 nhóm nhiệm vụ lớn, được thiết kế theo hai trụ cột: phát huy nguồn lực kinh tế nhà nước và phát triển các tổ chức thuộc khu vực kinh tế Nhà nước.

Trong đó, nhóm nguồn lực bao gồm đất đai, tài nguyên, hạ tầng, ngân sách, dự trữ quốc gia, quỹ tài chính ngoài ngân sách và vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Nhóm tổ chức tập trung vào doanh nghiệp nhà nước, các tổ chức tín dụng nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập.

Đối với đất đai và tài nguyên, chương trình hành động đặt trọng tâm vào rà soát sửa đổi Luật Đất đai theo hướng phân cấp mạnh, kiên quyết thu hồi đất bỏ hoang và thúc đẩy số hóa toàn bộ dữ liệu đất đai quốc gia.

Bên cạnh đó, các nhiệm vụ mới được nhấn mạnh như quy hoạch không gian ngầm gắn với đô thị hiện đại, hoàn thiện pháp luật khai thác dầu khí và điện gió ngoài khơi, xây dựng chiến lược đất hiếm, phát triển kinh tế không gian và kinh tế tầm thấp. Ưu đãi đầu tư hạ tầng trạm đỗ thông minh phục vụ phương tiện bay không người lái.

Ở lĩnh vực ngân sách nhà nước, bốn nhiệm vụ lớn hướng tới mở rộng cơ sở thu, nâng cao hiệu quả đầu tư công và minh bạch tài khóa. Đáng chú ý là nghiên cứu các loại thuế mới liên quan đến tài sản và phát thải carbon theo thông lệ quốc tế, đồng thời xây dựng hệ thống dữ liệu nợ công liên thông giữa Trung ương và địa phương.

Đối với dự trữ quốc gia và các quỹ tài chính ngoài ngân sách, chương trình hành động yêu cầu rà soát danh mục hàng hóa dự trữ, hoàn thiện cơ chế luân chuyển linh hoạt và khuyến khích doanh nghiệp tham gia theo nguyên tắc thị trường.

Một nội dung đáng chú ý là chủ trương sáp nhập, giải thể các quỹ hoạt động kém hiệu quả, không thành lập mới quỹ ngoài ngân sách trừ trường hợp thật sự cấp bách, đồng thời nghiên cứu chuyển giao phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp mà Nhà nước nắm giữ dưới 50% vốn điều lệ về các tổ chức chuyên quản lý vốn.

Song song đó là cơ chế cho phép doanh nghiệp dẫn dắt tái đầu tư từ nguồn thoái vốn, xây dựng danh mục doanh nghiệp quy mô lớn hướng tới mục tiêu nằm trong nhóm 500 doanh nghiệp hàng đầu khu vực và thế giới vào năm 2030.

Cùng với đó, doanh nghiệp nhà nước cũng được khuyến khích thành lập trung tâm nghiên cứu, quỹ đầu tư mạo hiểm và tiên phong trong chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.

Ban hành kế hoạch hành động chi tiết thực hiện trong quý I/2026

Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương hoàn thành ban hành Kế hoạch hành động chi tiết thực hiện các Nghị quyết của Trung ương và Chương trình hành động của Chính phủ trong quý I/2026.

Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền chịu trách nhiệm trực tiếp; ưu tiên bố trí tối đa nguồn lực tài chính và nhân sự chất lượng cao để triển khai 2 nghị quyết quan trọng này cũng như các nghị quyết khác.

Giao Bộ Tài chính và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch làm đầu mối thường trực để thường xuyên kiểm tra tiến độ triển khai thực hiện 2 nghị quyết quan trọng này.

Trong quá trình thực thi, các cơ quan chủ động phát hiện điểm nghẽn, kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng để bổ sung giải pháp mới, hoàn thiện cơ chế, chính sách, bảo đảm thực thi hiệu quả các Nghị quyết của Bộ Chính trị và Chương trình hành động của Chính phủ.