Iran đang theo đuổi một thỏa thuận hạt nhân với Mỹ mang lại lợi ích kinh tế cho cả hai bên, một nhà ngoại giao Iran cho biết hôm Chủ nhật, vài ngày trước vòng đàm phán thứ hai giữa Tehran và Washington.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi (trái) trên đường tới địa điểm diễn ra cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ tại Muscat, Oman, ngày 6/2/2026. (Ảnh: Bộ Ngoại giao Iran/AP)
Hai nước đã nối lại đàm phán từ đầu tháng nhằm xử lý tranh chấp kéo dài hàng chục năm quanh chương trình hạt nhân của Iran, đồng thời tránh nguy cơ bùng phát đối đầu quân sự mới. Các quan chức Mỹ nói với Reuters rằng Washington đã điều thêm một tàu sân bay thứ hai tới khu vực và đang chuẩn bị kịch bản mở chiến dịch quân sự kéo dài nếu thương lượng thất bại.
“Để một thỏa thuận có tính bền vững, điều quan trọng là Mỹ cũng phải được hưởng lợi trong những lĩnh vực mang lại hiệu quả kinh tế cao và nhanh”, ông Hamid Ghanbari, Phó giám đốc phụ trách ngoại giao kinh tế của Bộ Ngoại giao Iran, nói với Fars.
Dù Iran từng cảnh báo sẽ trả đũa nếu bị Mỹ tấn công, phát biểu mới nhất của quan chức này mang giọng điệu hòa giải hơn.
“Các lợi ích chung trong lĩnh vực dầu khí, các mỏ chung, đầu tư khai khoáng, thậm chí cả mua máy bay đều nằm trong nội dung đàm phán”, ông Ghanbari nói, đồng thời cho rằng thỏa thuận hạt nhân năm 2015 giữa Iran và các cường quốc chưa bảo đảm lợi ích kinh tế cho phía Mỹ.
Phát biểu tại họp báo ở Bratislava, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Tổng thống Donald Trump ưu tiên giải pháp ngoại giao và một thỏa thuận đạt được thông qua thương lượng. “Chưa ai từng đạt được một thỏa thuận thành công với Iran, nhưng chúng tôi sẽ thử”, ông Rubio nói.
Năm 2018, ông Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân để đổi lấy việc Iran hạn chế chương trình hạt nhân, đồng thời tái áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế nghiêm khắc đối với Tehran.
Một nguồn tin nói với Reuters hôm thứ Sáu rằng phái đoàn Mỹ, gồm các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, sẽ gặp quan chức Iran tại Geneva vào thứ Ba. Thông tin này sau đó được một quan chức cấp cao Iran xác nhận hôm Chủ nhật.
“Steve Witkoff và Jared Kushner sẽ đi công tác, tôi nghĩ họ đang trên đường, để có các cuộc gặp quan trọng, và chúng ta sẽ chờ xem kết quả ra sao”, ông Rubio nói, không nêu thêm chi tiết.
Khác với tiến trình dẫn tới thỏa thuận hạt nhân năm 2015 mang tính đa phương, các cuộc thương lượng hiện nay chỉ diễn ra giữa Iran và Mỹ, với Oman đóng vai trò trung gian.
Đặc phái viên Nhà Trắng Steve Witkoff (giữa) bắt tay Ngoại trưởng Oman Sayyid Badr Albusaidi, trước cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ tại Muscat, Oman, ngày 6/2/2026. (Ảnh: Bộ Ngoại giao Oman/AP)
Phát tín hiệu sẵn sàng nhượng bộ
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Majid Takht-Ravanchi cho biết Tehran sẵn sàng thỏa hiệp về chương trình hạt nhân để đổi lấy việc dỡ bỏ trừng phạt, ông nói với BBC rằng “quả bóng đang ở phía Mỹ để chứng minh họ thực sự muốn đạt thỏa thuận”.
Ông dẫn tuyên bố hôm thứ Hai của người đứng đầu cơ quan năng lượng nguyên tử Iran rằng nước này có thể chấp nhận pha loãng lượng uranium được làm giàu ở mức cao nhất để đổi lấy việc gỡ bỏ trừng phạt, coi đây là dấu hiệu cho thấy sự linh hoạt của Tehran.
Tuy nhiên, ông tái khẳng định Iran sẽ không chấp nhận mức làm giàu uranium bằng 0 - một điểm bế tắc lớn trong các cuộc đàm phán trước đây. Washington cho rằng việc làm giàu uranium trong lãnh thổ Iran có thể mở đường cho vũ khí hạt nhân, trong khi Tehran phủ nhận theo đuổi loại vũ khí này.
Tháng 6 năm ngoái, Mỹ đã phối hợp với Israel tiến hành loạt không kích nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran.
Song song với sức ép quân sự, Mỹ cũng tăng cường gây áp lực kinh tế. Theo Axios, tại cuộc họp ở Nhà Trắng đầu tuần này, Tổng thống Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nhất trí rằng Washington sẽ tìm cách giảm lượng dầu Iran xuất khẩu sang Trung Quốc.
Hiện Trung Quốc chiếm hơn 80% lượng dầu xuất khẩu của Iran, vì vậy bất kỳ sự sụt giảm nào trong hoạt động thương mại này đều có thể làm giảm đáng kể nguồn thu dầu mỏ của Tehran.
Bình luận