Huy chương Bạc AI quốc tế, 5 bài báo khoa học và tấm vé vào đại học hàng đầu Mỹ

Huy chương Bạc Olympic Trí tuệ nhân tạo Quốc tế (IAIO 2026) và thư trúng tuyển ngành Khoa học Máy tính từ Đại học Illinois Urbana-Champaign (UIUC) là hai dấu mốc ấn tượng trong hành trình ba năm cấp 3 dày đặc "chạy đua" nghiên cứu, thi đấu và những bản thảo khoa học của Phạm Nguyễn Đăng Huy để giành tấm vé du học đại học Mỹ.

Ít tuần sau khi được xướng tên tại lễ trao giải cuộc thi Trí tuệ nhân tạo quy mô quốc tế cuối tháng 2/2026, nam sinh lớp 12 chuyên Tin của Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam, tiếp tục nhận tin đỗ ngành Khoa học Máy tính của University of Illinois Urbana-Champaign (UIUC), xếp top 5 ngành Khoa học máy tính tại Mỹ.

Với Huy, việc được nhận vào trường là một thử thách lớn, bởi trường không cấp học bổng cho sinh viên quốc tế và tỷ lệ cạnh tranh đặc biệt cao.

Từ một ứng dụng nhỏ đến hồ sơ nghiên cứu quốc tế

Hành trình chinh phục trí tuệ nhân tạo của Huy khởi nguồn từ năm lớp 10, khi em thử nghiệm dùng các công cụ kết nối phần mềm sẵn có để tạo ra ứng dụng hỗ trợ người khiếm thính. Những trải nghiệm thực tế đó dần biến sự tò mò thuần túy thành niềm đam mê nghiên cứu khoa học nghiêm túc.

Từ nền tảng lập trình thi đấu với ngôn ngữ C++, Huy chuyển sang nghiên cứu chuyên sâu về Trí tuệ nhân tạo bằng ngôn ngữ lập trình mã nguồn mở Python khi gia nhập Viện AI4Life và câu lạc bộ AIstein. Tại đây, em tiếp cận tư duy nghiên cứu, cách đọc – viết bài báo khoa học và làm việc nhóm trong môi trường học thuật.

Hồ sơ của Huy vì thế không chỉ dừng ở điểm số trung bình học tập GPA 9.6, SAT 1570, IELTS 7.5. Nam sinh giành vô địch Kỳ thi Vô địch Trí tuệ nhân tạo Việt Nam 2025; Giải Ba vòng Khu vực Châu Á kỳ thi lập trình Quốc tế dành cho sinh viên ICPC 2025; Giải Nhì kỳ thi Olympic Trí tuệ nhân tạo Việt Nam VOAI 2025; Giải Nhì bảng AI cuộc thi Olympic Tin học Miền Trung Tây Nguyên 2025; Giải Khuyến khích kỳ thi Học sinh giỏi Quốc gia môn Tin học năm 2024; Giải Nhì kỳ thi Học sinh giỏi Tin thành phố Hà Nội năm 2024.

Đặc biệt, Huy là tác giả chính/đồng tác giả của 5 bài báo quốc tế, trong đó có bài giành giải “Best Paper Award” tại Hội nghị châu Á - Thái Bình Dương về trí tuệ nhân tạo quốc tế và một bài đăng tại hội nghị đầu ngành về thị giác máy tính và AI.

“Em nghĩ điều khiến hội đồng tuyển sinh chú ý không phải là giải thưởng riêng lẻ, mà là sự liền mạch trong định hướng nghiên cứu”, Huy nói.

Bài luận về AI có thể “giải thích”

Trong bộ hồ sơ gửi đại học Mỹ, Huy cho rằng bài luận cá nhân là phần quan trọng nhất. Em chọn viết về "Explainable AI" (AI có khả năng diễn giải), lấy cảm hứng từ việc quan sát các bác sĩ giải phẫu bệnh sử dụng kính hiển vi đa cấp độ để đưa ra chẩn đoán.

“Em nhận ra AI cũng cần khả năng ‘giải thích’ như vậy. Không chỉ dự đoán đúng, mà còn phải cho con người hiểu vì sao đúng”, Huy chia sẻ.

Ba năm cấp 3 với liên tiếp các bài báo, hội thảo, kỳ thi khiến bài luận của Huy mang màu sắc học thuật rõ nét. Em thừa nhận mình viết trong bối cảnh “đầu óc luôn ở chế độ nghiên cứu”, nên câu chuyện cá nhân cũng gắn chặt với những vấn đề chuyên môn đang theo đuổi.

Gia đình Huy định hướng ưu tiên chất lượng đào tạo hơn yếu tố tài chính. Vì vậy, việc không có học bổng không làm thay đổi lựa chọn của em. “Quan trọng nhất là môi trường đủ mạnh để em phát triển lâu dài”, Huy nói.

Nhìn lại ba năm THPT, Huy mô tả đó là chuỗi mục tiêu, bài vở, dự án nghiên cứu, ôn luyện thi đấu, tham gia các cuộc thi liên tiếp cần hoàn thành.

“Có những giai đoạn em vừa viết bài báo, vừa chuẩn bị hồ sơ du học, vừa phải học trên lớp. Cách duy nhất là chấp nhận cường độ cao và giữ kỷ luật”, em nói.

Lên đại học, Huy dự định tiếp tục đào sâu AI ứng dụng trong y tế, đặc biệt là phân tích ảnh giải phẫu bệnh và phát triển mảng trí tuệ nhân tạo có thể giải thích. Mục tiêu của em là tham gia phòng thí nghiệm nghiên cứu tại trường đại học Mỹ ngay từ năm nhất, tạo nền tảng để học thẳng lên tiến sĩ.

“Tấm Huy chương Bạc là món quà cho sự cố gắng suốt những năm cấp 3. Nhưng điều em mong muốn hơn là có thể đóng góp vào những bài toán thực sự khó của y học bằng công cụ AI”, Huy chia sẻ.

Với nam sinh này, trúng tuyển vào ngôi trường top 5 ngành Khoa học máy tính nước Mỹ không phải đích đến, mà là điểm khởi đầu của một hành trình dài hơn – nơi nghiên cứu không chỉ để thi, mà để trả lời những câu hỏi còn bỏ ngỏ trong khoa học.