(VTC News) - Hà Nội liên tiếp phát hiện các ổ bọ xít hút máu tại nhà dân. Trung Quốc đã có người tử vong được xác định là có thể do bọ xít hút máu cắn. Nhưng với chuyên gia côn trùng học, PGS.TS Phạm Bình Quyền, Viện trưởng viện Môi trường và phát triển bền vững, thì mọi việc chưa đáng phải lo ngại, vì vật chủ ưa thích của bọ xít hút máu là loài chuột, sâu bệnh, gà, chim… chứ không phải là người.
PGS.TS Phạm Bình Quyền, Viện trưởng viện Môi trường và phát triển bền vững: Trước hết, tôi đề nghị “trả lại tên” cho giống bọ xít này. Các báo đều đưa tin là loài bọ xít hút máu người, nhưng thực ra chúng là bọ xít hút máu hoặc là bọ xít ăn dịch của động vật, và vật chủ ưa thích của nó là chuột, sau đó đến sâu bệnh, gà, chim… Do đó, trong tự nhiên, bọ xít hút máu là loài có ích, tiêu diệt các loại côn trùng gây hại, sâu bệnh.
Trên thế giới tồn tại 3 giống bọ xít hút máu, gồm Rhodinius, Triatoma và Panstrongylus. Ở Việt Nam chủ yếu là giống Rhodinius nhưng cũng có lẻ tẻ một số loài trong 3 giống trên tồn tại. Ở ngoài tự nhiên, chúng hút máu các loại động vật, chủ yếu là chuột, nên bọ xít hút máu thường sống trong các bụi cây, cành khô, cây khô… là những nơi chuột hay qua lại.
Từ trước tới nay, bọ xít hút máu có nhiều ở miền núi, trung du. Hiện nay, do môi trường sống bị xáo trộn nên chúng có ở thành thị, nơi đông người.
- Mặc dù vật chủ ưa thích là chuột, nhưng khá nhiều người cho rằng, họ đã bị bọ xít đốt và nốt đốt sưng rất to...
Việc bọ xít hút máu người đã ai tận mắt nhìn thấy? Tất cả chỉ là có thể mà thôi. Tôi cho rằng, nó có thể tấn công người nhưng chỉ là tình huống bắt buộc, chứ bọ xít hút máu không chủ tâm tìm người để hút máu. Tôi khẳng định là chúng chủ yếu hút máu từ chuột thôi, nên từ trước đến giờ, người dân chỉ phát hiện bọ xít hút máu ở các ngóc ngách gần nơi qua lại của chuột. Nếu chúng chủ tâm hút máu người, thì chúng sẽ trú ngụ ở giường, chiếu, tủ…
- Qua xét nghiệm máu từ bọ xít hút máu, người ta tìm thấy một số ký sinh trùng gây bệnh đường máu. Các nhà nghiên cứu đang đặt ra vấn đề liệu ký sinh trùng này có lây sang người qua loài bọ xít hút máu này không, thưa ông?
Đúng là loại này có thể truyền một số bệnh về ký sinh trùng đường máu, nhưng chủ yếu gây ra các bệnh ở gia súc. Chúng truyền các ký sinh trùng đường máu vào vật chủ, khiến loài vật này bị giảm chất lượng máu, ảnh hưởng tới sức khỏe.
Hiện tại, chưa có một thí nghiệm nào kết luận chúng gây ra bệnh cho con người.
- Đã có thông tin về việc có người chết ở Trung Quốc do bọ xít hút máu cắn, thưa ông?
Việc chết người ở Trung Quốc cần có thông tin chính xác về nguyên nhân cái chết. Có thể họ chết do bệnh khác, cộng hưởng với việc bị bọ xít hút máu. Chứ bản thân loài này không thể gây chết người ngay, mà chỉ có thể con người đó bị yếu đi nhiều qua một thời gian rất dài bị bọ xít hút máu cắn.
- Như vậy, bản thân bọ xít hút máu cũng có chất độc nào đó nguy hiểm cho sức khỏe con người?
Tất cả các giống bọ xít hút máu đều chứa chất độc và chất chống đông máu, nên khi hút máu chất độc này làm chúng ta ngứa, sưng rất lâu, thậm chí là thành sẹo cứng trên da.
Chất độc ở trong con bọ xít này cũng có thể làm tăng thêm nguy hiểm cho những người bị bệnh gan, gan yếu và một số bệnh giảm sức đề kháng.
- Có ý kiến lo ngại về khả năng Việt Nam cũng có loại bọ xít hút máu gây ra chết người ở Trung Quốc?
Nếu bọ xít ở vùng Nam Trung Quốc thì có thể có ở Việt Nam vì có sự tương đồng khí hậu và các điều kiện sống, còn nếu bọ xít phát hiện ở miền bắc Trung Quốc và các vùng khác thì khó có thể có ở Việt Nam.
- Thưa ông, ngoài bọ xít hút máu, liệu có loài côn trùng nào nguy hiểm cho sức khỏe con người nữa không?
Mỗi con đều là có sự nguy hiểm khác nhau. Muỗi cũng là một loại côn trùng, nguy hiểm hơn cả bọ xít; con ve hút máu bò nếu hút máu người còn kinh hơn, truyền một số bệnh; con bọ chét hút máu chuột và cả hút máu người, có thể truyền dịch hạch sang người…
- Nếu phát hiện ra bọ xít hút máu, người dân nên xử trí thế nào, thưa ông?
Tôi cho rằng, chỉ cần áp dụng các hóa chất diệt ruồi và muỗi là ổn vì bọ xít hút máu mẫn cảm với các chất này. Chúng dễ bị hóa chất ngấm vào cơ thể hơn là ruồi và muỗi.
- Xin cảm ơn ông!
Hiền Lê(thực hiện)
- Thưa ông, gần đây dư luận lo lắng về khả năng gây bệnh của bọ xít hút máu. Vậy trong tự nhiên, bọ xít hút máu có đáng nguy hiểm không?
| PGS.TS Phạm Bình Quyền, Viện trưởng viện Môi trường và phát triển bền vững. |
Trên thế giới tồn tại 3 giống bọ xít hút máu, gồm Rhodinius, Triatoma và Panstrongylus. Ở Việt Nam chủ yếu là giống Rhodinius nhưng cũng có lẻ tẻ một số loài trong 3 giống trên tồn tại. Ở ngoài tự nhiên, chúng hút máu các loại động vật, chủ yếu là chuột, nên bọ xít hút máu thường sống trong các bụi cây, cành khô, cây khô… là những nơi chuột hay qua lại.
Từ trước tới nay, bọ xít hút máu có nhiều ở miền núi, trung du. Hiện nay, do môi trường sống bị xáo trộn nên chúng có ở thành thị, nơi đông người.
- Mặc dù vật chủ ưa thích là chuột, nhưng khá nhiều người cho rằng, họ đã bị bọ xít đốt và nốt đốt sưng rất to...
Việc bọ xít hút máu người đã ai tận mắt nhìn thấy? Tất cả chỉ là có thể mà thôi. Tôi cho rằng, nó có thể tấn công người nhưng chỉ là tình huống bắt buộc, chứ bọ xít hút máu không chủ tâm tìm người để hút máu. Tôi khẳng định là chúng chủ yếu hút máu từ chuột thôi, nên từ trước đến giờ, người dân chỉ phát hiện bọ xít hút máu ở các ngóc ngách gần nơi qua lại của chuột. Nếu chúng chủ tâm hút máu người, thì chúng sẽ trú ngụ ở giường, chiếu, tủ…
- Qua xét nghiệm máu từ bọ xít hút máu, người ta tìm thấy một số ký sinh trùng gây bệnh đường máu. Các nhà nghiên cứu đang đặt ra vấn đề liệu ký sinh trùng này có lây sang người qua loài bọ xít hút máu này không, thưa ông?
Đúng là loại này có thể truyền một số bệnh về ký sinh trùng đường máu, nhưng chủ yếu gây ra các bệnh ở gia súc. Chúng truyền các ký sinh trùng đường máu vào vật chủ, khiến loài vật này bị giảm chất lượng máu, ảnh hưởng tới sức khỏe.
Hiện tại, chưa có một thí nghiệm nào kết luận chúng gây ra bệnh cho con người.
- Đã có thông tin về việc có người chết ở Trung Quốc do bọ xít hút máu cắn, thưa ông?
Việc chết người ở Trung Quốc cần có thông tin chính xác về nguyên nhân cái chết. Có thể họ chết do bệnh khác, cộng hưởng với việc bị bọ xít hút máu. Chứ bản thân loài này không thể gây chết người ngay, mà chỉ có thể con người đó bị yếu đi nhiều qua một thời gian rất dài bị bọ xít hút máu cắn.
- Như vậy, bản thân bọ xít hút máu cũng có chất độc nào đó nguy hiểm cho sức khỏe con người?
Tất cả các giống bọ xít hút máu đều chứa chất độc và chất chống đông máu, nên khi hút máu chất độc này làm chúng ta ngứa, sưng rất lâu, thậm chí là thành sẹo cứng trên da.
Chất độc ở trong con bọ xít này cũng có thể làm tăng thêm nguy hiểm cho những người bị bệnh gan, gan yếu và một số bệnh giảm sức đề kháng.
- Có ý kiến lo ngại về khả năng Việt Nam cũng có loại bọ xít hút máu gây ra chết người ở Trung Quốc?
Nếu bọ xít ở vùng Nam Trung Quốc thì có thể có ở Việt Nam vì có sự tương đồng khí hậu và các điều kiện sống, còn nếu bọ xít phát hiện ở miền bắc Trung Quốc và các vùng khác thì khó có thể có ở Việt Nam.
- Thưa ông, ngoài bọ xít hút máu, liệu có loài côn trùng nào nguy hiểm cho sức khỏe con người nữa không?
Mỗi con đều là có sự nguy hiểm khác nhau. Muỗi cũng là một loại côn trùng, nguy hiểm hơn cả bọ xít; con ve hút máu bò nếu hút máu người còn kinh hơn, truyền một số bệnh; con bọ chét hút máu chuột và cả hút máu người, có thể truyền dịch hạch sang người…
- Nếu phát hiện ra bọ xít hút máu, người dân nên xử trí thế nào, thưa ông?
Tôi cho rằng, chỉ cần áp dụng các hóa chất diệt ruồi và muỗi là ổn vì bọ xít hút máu mẫn cảm với các chất này. Chúng dễ bị hóa chất ngấm vào cơ thể hơn là ruồi và muỗi.
- Xin cảm ơn ông!
Hiền Lê(thực hiện)
Bình luận