Nga dùng Starlink làm lá chắn cho UAV
Theo ông Serhii Beskrestnov, chuyên gia công nghệ quân sự và cố vấn Bộ Quốc phòng Ukraine, Kiev đã thu thập được bằng chứng về “hàng trăm” cuộc tấn công bằng UAV của Nga có gắn thiết bị đầu cuối Starlink. Phát biểu hôm 29/1, ông cho biết các cuộc tấn công này chủ yếu nhắm vào các thành phố ở khu vực tiền tuyến và hậu phương.
Giới chuyên gia cho rằng, việc tích hợp Starlink giúp Nga vượt qua các hệ thống tác chiến điện tử của Ukraine, vốn được thiết kế để vô hiệu hóa UAV bằng cách gây nhiễu tín hiệu GPS và sóng radio. Trước đây, Nga từng khắc phục biện pháp này bằng cách sử dụng UAV điều khiển qua cáp quang. Dù không bị gây nhiễu điện tử, các UAV cáp quang lại bị hạn chế đáng kể về tầm bay do phụ thuộc vào chiều dài dây dẫn.
(Ảnh minh họa: AP)
Theo giới phân tích, UAV được trang bị Starlink có tầm hoạt động vượt trội so với UAV điều khiển bằng radio hoặc cáp, đồng thời gần như không thể bị gây nhiễu. Kết nối tốc độ cao của Starlink còn cho phép điều khiển UAV theo thời gian thực từ bên trong lãnh thổ Nga, qua đó nâng cao đáng kể độ chính xác trong tấn công.
Hiện Starlink chưa phản hồi trước thông tin trên. Theo các lệnh trừng phạt của Mỹ, Starlink không được phép bán trang thiết bị cho Nga.
So với các loại tên lửa hoặc UAV tầm xa khác của Nga, những UAV đơn giản hơn được gắn thiết bị Starlink Mini - có giá ước tính từ 250 đến 500 USD - rẻ hơn đáng kể, nhỏ gọn hơn và khó bị phát hiện hay bắn hạ. Trong khi đó, các hệ thống UAV tiên tiến có thể có giá lên tới hàng chục nghìn USD mỗi chiếc.
Ông Beskrestnov nói rằng, các UAV trang bị Starlink có thể đạt tầm bay lên tới khoảng 500km. Ông chia sẻ hình ảnh về một cuộc tấn công bằng UAV BM-35 tại thành phố Dnipro và lưu ý đây có thể minh chứng cho khả năng hoạt động tầm xa của loại UAV này.
Theo ông, vụ tấn công của Nga vào một đoàn tàu ở miền đông Ukraine hồi đầu tuần này nhiều khả năng được thực hiện bằng UAV Shahed, được trang bị modem vô tuyến lưới hoặc Starlink. Những hệ thống đó cho phép UAV vượt qua phòng thủ điện tử và được điều khiển chính xác để tấn công mục tiêu đang di chuyển.
Vào đầu tháng 1, ông Beskrestnov cho rằng Nga có thể đã triển khai các UAV Molniya gắn Starlink để tấn công các cơ sở năng lượng ở vùng Chernihiv. Molniya là loại UAV rất đơn giản, giá rẻ, được chế tạo từ ván ép và có tầm bay hàng chục km. Nhờ hệ thống Starlink, UAV Molniya có thể nâng cao hiệu quả đánh trúng mục tiêu. “Chúng không thể bị vô hiệu hóa bằng tác chiến điện tử. cách duy nhất là phát hiện và bắn hạ bằng các UAV hoặc phương tiện phòng không”, ông nói.
Cũng theo ông Beskrestnov, trong thời gian gần đây, Nga đã triển khai nhiều UAV Molniya trang bị Starlink gần khu vực Pavlohrad, cách tiền tuyến khoảng 50km.
Phản ứng của Ukraine
Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov, cho biết Kiev cần phải phản ứng nhanh chóng trước việc Nga tận dụng công nghệ Starlink trong các hoạt động quân sự. Trước khi đảm nhiệm cương vị Bộ trưởng Quốc phòng, ông Fedorov từng phụ trách phát triển và mua sắm máy bay không người lái khi còn giữ chức Bộ trưởng Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số.
Ông Fedorov cho rằng, Nga liên tục cải tiến máy bay không người lái cũng như chiến thuật tấn công nhằm đạt được các mục tiêu quân sự: “Mỗi ngày lại xuất hiện một mối đe dọa mới”. Theo ước tính của Ukraine, Nga đã phóng hơn 6.000 máy bay không người lái chỉ trong tháng 1/2026. Con số này nhỉnh hơn so với tháng 11 và tháng 12/2025, nhưng cao gấp hơn hai lần so với cùng kỳ năm 2025.
Ông Fedorov cho biết, Bộ Quốc phòng Ukraine đã liên hệ với SpaceX - công ty sở hữu hệ thống Starlink - để đề xuất các biện pháp nhằm ngăn chặn việc Nga sử dụng công nghệ này. Theo ông, Chủ tịch SpaceX Gwynne Shotwell và tỷ phú Elon Musk đã “phản hồi nhanh chóng và bắt đầu các nỗ lực xử lý tình hình”.
Kể từ khi xung đột bùng phát, Ukraine ngày càng phụ thuộc vào Starlink. Hệ thống này được quân đội Ukraine sử dụng cho liên lạc và vận hành máy bay không người lái, đồng thời phục vụ hoạt động của chính phủ, người dân, doanh nghiệp và nhiều cơ sở công cộng, trong đó bệnh viện và trường học.
Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), tổ chức theo dõi xung đột có trụ sở tại Mỹ, nhận định rằng với tầm hoạt động khoảng 500km, các máy bay không người lái BM-35 trang bị Starlink - nếu được phóng từ lãnh thổ Nga hoặc các khu vực mà Nga chiếm giữ tại Ukraine có thể bao phủ “hầu hết Ukraine, toàn bộ Moldova và một phần lãnh thổ Ba Lan, Romania và Lithuania”.
Trong khi đó, Ủy viên phụ trách trừng phạt của Ukraine, ông Vladyslav Vlasiuk, cho rằng việc Nga sử dụng Starlink cho thấy các biện pháp trừng phạt mà đối tác của Ukraine áp đặt lên Moskva là “chưa đủ mạnh”.
Một số báo cáo cho rằng, quân đội Nga đã tìm cách né tránh các lệnh trừng phạt bằng việc mua thiết bị Starlink thông qua các quốc gia thứ ba và sử dụng chúng dọc tiền tuyến. Về phần mình, Starlink tuyên bố sẽ vô hiệu hóa bất kỳ thiết bị đầu cuối nào bị sử dụng một cách bất hợp pháp.
Bình luận