• Bình luận

  • Facebook

  • Twitter

  • Zalo

    Zalo

  • Copy

Công trình 'lạ' trong di tích lăng Thái hậu Từ Dũ: Sở VH&TT TP Huế kiến nghị gì?

Nguyễn Vương06/01/2026 16:40:15 +07:00
nguyenvanvuongtb@gmail.com
06/01/2026 16:40:15 +07:00
Google News
(VTC News) -

Sở Văn hoá và Thể thao vừa có văn bản gửi UBND TP Huế báo cáo, kiến nghị một số vấn đề liên quan đến công trình lạ trong lăng mộ Thái hậu Từ Dũ.

Sở Văn hoá và Thể thao TP Huế vừa có văn bản gửi UBND thành phố để báo cáo nội dung liên quan đến việc phản ánh xây dựng các công trình tại di tích lăng vua Thiệu Trị, trong đó công trình "lạ" trước khu lăng mộ Nghi Thiên Chương Hoàng hậu Từ Dũ (Thái hậu Từ Dũ triều Nguyễn - vợ vua Thiệu Trị và mẹ vua Tự Đức).

Theo Sở văn hoá Thể thao TP Huế, ghi nhận tại khu vực di tích lăng vua Thiệu Trị phát sinh các công trình xây dựng mới chưa có trong hồ sơ quy hoạch. Đầu tiên là nhà rường, dựng cố định trên nền móng chân tảng phía trước Bửu thành lăng mộ Hoàng Thái hậu Từ Dũ, diện tích khoảng 35m2; chiều cao khoảng 6m, kết cấu gồm 16 cột gỗ, hệ thống vì kèo bằng gỗ, mái lợp ngói liệt.

Công trình "lạ" mọc trên khu lăng mộ Hoàng thái hậu Từ Dũ được Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế lý giải là nhà Hoàng Ốc phục vụ việc bày biện đồ đạc hành lễ tại nhiều lăng mộ triều Nguyễn và có các tư liệu cổ ghi lại. (Ảnh: Nguyễn Luân)

Công trình "lạ" mọc trên khu lăng mộ Hoàng thái hậu Từ Dũ được Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế lý giải là nhà Hoàng Ốc phục vụ việc bày biện đồ đạc hành lễ tại nhiều lăng mộ triều Nguyễn và có các tư liệu cổ ghi lại. (Ảnh: Nguyễn Luân)

Thứ 2 là công trình xây dựng tại lối vào lăng vua Thiệu Trị, tiếp giáp khu vực bảo vệ I của di tích có dạng cổng tam quan, gồm 1 lối đi chính ở giữa và 2 lối đi phụ hai bên (Tả - Hữu). Nền móng bê tông, kết cấu phía trên bằng gỗ. Chiều rộng khoảng 7m; chiều cao trụ biểu lối đi phụ khoảng 3,9m; chiều cao trụ biểu lối đi chính khoảng 4,6m.

Để đảm bảo tuân thủ nghiêm các quy định của Luật Di sản văn hóa năm 2024 cũng như các cam kết quốc tế cùng các văn bản hướng dẫn kèm theo, Sở Văn hóa và Thể thao đề nghị UBND TP Huế xem xét chỉ đạo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế khẩn trương xây dựng báo cáo giải trình đầy đủ, chi tiết về toàn bộ quá trình vận động, tiếp nhận tài trợ và tổ chức xây dựng các công trình nêu trên để gửi các cơ quan có thẩm quyền xem xét.

Thực hiện ngay việc tháo dỡ các công trình xây dựng trái phép nằm trong khu vực bảo vệ I và khu vực tiếp giáp khu vực bảo vệ I của di tích lăng vua Thiệu Trị; thực hiện các biện pháp kỹ thuật để hoàn trả mặt bằng nguyên trạng di tích. Tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tập thể và các cá nhân có liên quan; đề xuất hình thức xử lý theo quy định và báo cáo kết quả về UBND TP Huế.

Về phía Sở Văn hóa và Thể thao, sẽ chỉ đạo các phòng, đơn vị chuyên môn trực thuộc Sở thực hiện giám sát chặt chẽ quá trình tháo dỡ các công trình vi phạm của Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, bảo đảm tuyệt đối an toàn cho các yếu tố gốc và hoàn trả nguyên trạng cảnh quan di tích. Trên cơ sở báo cáo giải trình trách nhiệm của Trung tâm và ý kiến chỉ đạo của UBND TP Huế, Sở sẽ nghiên cứu, tham mưu việc xử lý hành vi vi phạm hành chính (nếu có) theo đúng thẩm quyền và quy định của pháp luật.

Cánh cổng bằng gỗ được xây dựng tại lối vào lăng vua Thiệu Trị, nằm ngoài khu vực bảo vệ 1

Cánh cổng bằng gỗ được xây dựng tại lối vào lăng vua Thiệu Trị, nằm ngoài khu vực bảo vệ 1

Trước đó, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế có báo cáo về sự việc nêu trên. Theo đó, dự án bảo tồn, tu bổ, phục hồi và tôn tạo di tích lăng Nghi Thiên Chương Hoàng hậu Từ Dũ được UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là UBND thành phố Huế) phê duyệt chủ trương đầu tư tại Quyết định số 3173 ngày 16/12/2020.

Ngày 8/6/2024, dự án được nghiệm thu hoàn thành, đưa vào sử dụng. Kinh phí thực hiện dự án được huy động từ nguồn tài trợ của Công ty TNHH Sản xuất Xây dựng Giao thông Tài Lộc và gia đình họ Phạm thông qua Quỹ Bảo tồn Di sản Huế; không sử dụng ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, điều kiện phục vụ việc thờ cúng, lễ bái ngoài trời vẫn sơ sài, chịu ảnh hưởng của mưa nắng, chưa tương xứng với khu lăng mộ của một nhân vật lịch sử, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu sinh hoạt tâm linh và tổ chức các nghi lễ truyền thống. Có nhiều ý kiến bày tỏ nguyện vọng sớm có không gian lễ bái trang nghiêm ấm cúng, không chịu nhiều tác động của thời tiết, đồng bộ với cảnh quan khu vực lăng và mong muốn đóng góp cho việc làm ý nghĩa này.

Cùng với đó, qua nghiên cứu hiện trạng nền móng, hệ chân đá táng còn nguyên vẹn, đồng thời tham khảo tư liệu lịch sử cụ thể là "Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ tục biên hậu thứ" thì nhiều lăng triều Nguyễn có xuất hiện nhà Hoàng Ốc (phục vụ việc bày biện đồ đạc hành lễ).

Qua đối chiếu với không gian nghi lễ tại một số khu lăng tương đồng, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế nhận thấy phương án phục dựng theo hình thức nhà Hoàng Ốc tại di tích lăng Nghi Thiên Chương Hoàng hậu Từ Dũ đảm bảo phù hợp với cảnh quan và tổng thể di tích.

Trong quá trình triển khai, do quá tâm huyết và mong muốn sớm đáp ứng nhu cầu có không gian chiêm bái, thực hành nghi lễ trang nghiêm đối với Nghi Thiên chương Hoàng hậu Từ Dũ (một biểu tượng của người phụ nữ Việt Nam với đầy đủ tam tòng - tứ đức), Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế thống nhất với nhà tài trợ thực hiện việc lắp ghép nhà Hoàng Ốc nêu trên.

"Công trình làm bằng gỗ lắp ghép, không phải công trình kiên cố, kết cấu linh hoạt, đặt trên hệ đá tảng kê chân còn nguyên vẹn, không đào xới nền móng, không tác động đến các yếu tố gốc của di tích, có khả năng tháo dỡ, di chuyển khi có yêu cầu", Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế khẳng định.

Đối với công trình "lạ" tại lăng vua Thiệu Trị (vị vua thứ 3 triều Nguyễn), theo lý giải của Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế, xuất phát từ thực trạng khu vực lối vào không có chỉ dẫn, không có trụ cổng, nhiều người dân, du khách khi đi qua nhưng không biết là lăng vua nên nhà hảo tâm đề nghị tài trợ kinh phí làm thêm phần cổng gỗ theo hình thức nghi môn truyền thống và treo biển đề "Lăng vua Thiệu Trị" để nhận biết và tạo vẻ trang nghiêm cho khu vực lối vào lăng (nằm ngoài khu vực bảo vệ 1).

Tuy nhiên, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế cũng nhận thấy có thiếu sót và xin rút kinh nghiệm, cam kết tăng cường công tác quản lý hiện trạng khu di tích; thường xuyên theo dõi, kiểm tra tình trạng công trình nhà gỗ lắp ghép nêu trên, bảo đảm không phát sinh thay đổi về quy mô, hình thức, kết cấu và vị trí so với hiện trạng. Trường hợp có yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, Trung tâm sẽ phối hợp thực hiện việc điều chỉnh theo đúng quy định.

Nghi Thiên Chương Hoàng hậu Từ Dũ (1810 - 1902) là mẹ của Hoàng đế Tự Đức (vị vua thứ 4 triều Nguyễn) và là Quý phi của Hoàng đế Thiệu Trị. Khi qua đời bà được truy tôn làm Hoàng hậu và được người đời nhớ đến với tôn hiệu Hoàng thái hậu Từ Dũ (hay Từ Dụ), nổi tiếng là người hiền đức xưa nay hiếm.

Bình luận
vtcnews.vn