Thông qua hoạt động bất hợp pháp, hệ thống "Xôi Lạc TV" xây dựng thương hiệu có ảnh hưởng trên không gian mạng, thu hút lượng người dùng truy cập rất lớn. Một số nhân vật được gọi là "bình luận viên" cũng nhận được nhiều sự quan tâm trên mạng xã hội. Tuy nhiên, điều này không thể che lấp bản chất vấn đề: Đây là sản phẩm vi phạm pháp luật.
Ông Ngô Quang Tùng - bình luận viên thể thao gạo cội - nhấn mạnh tính chất sai trái của các "kênh lậu" đối với thị trường truyền hình bản quyền. Đồng thời, vị chuyên gia này đưa ra một số gợi ý cho các nhà đài, cơ quan quản lý nhà nước cũng như chính dư luận để tác động tới thói quen người dùng, nhằm hạn chế hoặc chấm dứt sức ảnh hưởng của những hệ thống phát sóng vi phạm bản quyền kết hợp cá độ bất hợp pháp.
Một loạt bình luận viên của kênh lậu bị bắt.
- Trước khi "Xôi Lạc TV" bị triệt phá, hệ thống "kênh lậu" hoạt động mạnh trên không gian mạng là vấn đề nhức nhối trong nhiều năm. Sự cạnh tranh không lành mạnh này gây ra thiệt hại không nhỏ cho các đơn vị truyền hình phát sóng những nội dung có bản quyền.
Đó là những thiệt hại vô cùng lớn mà không thể đo đếm được. Thực chất, những giải đấu quan trọng trong đời sống giải trí thể thao của Việt Nam, các nhà đài phải bỏ số tiền rất lớn để mua bản quyền. Việc các "kênh lậu" xuất hiện khiến lượng khách không còn tập trung vào kênh sóng chính thức.
Khi đó, các đơn vị đầu tư không thể thu hồi khoản đầu tư khủng khiếp. Có những đơn vị trong hơn 10 năm qua việc mua bản quyền giải đấu thể thao không khác gì phục vụ phát sóng quảng bá, lỗ đến hàng trăm tỷ đồng. Doanh thu quảng cáo chỉ bù lại một phần.
Tất nhiên, việc thua lỗ còn do bài toán kinh doanh cũng như nhiều tố ảnh hưởng khác. Tuy nhiên, không thể phủ nhận việc có quá nhiều kênh lậu tồn tại cũng khiến khả năng thu hồi vốn, đạt điểm hòa vốn trở nên mong manh hơn, cơ hội tồn tại của các nhà đài giảm đi.
- Lượng người dùng truy cập "Xôi Lạc TV" rất lớn cho thấy xu hướng của một bộ phận người xem bóng đá tại Việt Nam ưa chuộng phương pháp bất hợp pháp. Làm cách nào để thay đổi thói quen này?
Đây là điều rất đáng tiếc vì việc vi phạm bản quyền đã kéo dài suốt nhiều năm qua. Vấn nạn này trở thành phần tồn tại song song và đi cùng một bộ phận khán giả. Muốn thay đổi, cần có sự hiện diện của cơ quan chức năng, trước hết là giám sát, kiểm soát các luồng phát sóng nội dung có bản quyền.
Những hoạt động tinh vi này cần được giám sát liên tục và đối diện với áp lực từ các nhà chức trách. Biện pháp xử lý những người phạm pháp cần mang tính răn đe. Những người tham gia vào hoạt động này cần nhận được bài học để không dám tham gia vào hoạt động này nữa.
Ngoài ra, cần có tính giáo dục trong vấn đề nhận thức của người xem. Sự tuyên truyền đủ sâu rộng rằng việc sử dụng các nội dung bản quyền là trách nhiệm của người văn minh. Điều này khó nhưng không thể không làm, cần có thời gian dài nhưng chưa thể khẳng định là trong bao lâu. Việc tôn trọng bản quyền trở nên cấp thiết.
Khi bỏ chi phí cho bản quyền, khách hành cũng cần được hưởng các đặc quyền riêng. Trong việc tạo ra tiêu chuẩn như vậy, vai trò của nhà cung cấp nội dung, trong đó có các bình luận viên là rất quan trọng. Người xem cần được thưởng thức chương trình đủ tốt, thậm chí là tiêu chuẩn cao nhất. Một loạt biện pháp nói trên cần được triển khai đồng bộ.
- Một trong những yếu tố "hút khách" của "Xôi Lạc TV" là các bình luận viên. Một người trong số này, trong lời khai với cơ quan chức năng sau khi bị bắt, nói rằng bản thân không đủ năng lực để trở thành bình luận viên chính thống tại các nhà đài, nên mới chọn con đường "lậu".
Tôi nghĩ rằng đây là hai việc không liên quan đến nhau. Nếu không cạnh tranh được với bình luận viên chuyên nghiệp ở các đơn vị cung cấp dịch vụ chính thống, các bạn ấy có thể bình luận bóng đá phong trào. Hiện nay, vẫn có hàng trăm và hàng nghìn người làm điều này ở nhiều môn thể thao. Nhiều người tôi biết rằng sống khỏe nhờ nghề này.
Việc hành nghề bình luận viên 'kênh lậu' và sự cạnh tranh với nhà đài chính thống là hai chuyện khác nhau. Vấn đề cần nhấn mạnh là nhận thức về pháp luật.
Nhận thức về đam mê, công việc và chuyện vi phạm pháp luật của một bộ phận người dân chưa tốt. Nhiều năm qua, việc không bị xử lý khiến nhiều người ngộ nhận việc tham gia hoạt động phi pháp, tiêu thụ của gian trở thành việc đương nhiên. Nhiều người không nhận thức được rằng hành động của mình không chuẩn theo quy định pháp luật.
Việc sử dụng bản quyền trái phép trong nhiều năm qua ở Việt Nam không được nhận thức rõ ràng. Ngay cả việc sử dụng các sản phẩm “nhái” cũng đã là không tôn trọng bản quyền, ý tưởng sản phẩm. Tuy nhiên, mọi người - người sử dụng sản phẩm thường cho qua các yếu tố này. Nhưng bản quyền thể thao, nội dung số lại khác. Những người cung cấp, sản xuất dịch vụ này là vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và Việt Nam.
- Những bình luận viên "kênh lậu" xây dựng thương hiệu nhanh chóng và có ảnh hưởng lớn, nổi tiếng không kém những người hành nghề hợp pháp. Điều này đặt ra bài toán cho các bình luận viên chính thống trong việc nâng cao năng lực. Trên góc nhìn của một bình luận viên gạo cội, đây có phải vấn đề chuyên môn đáng lưu tâm?
Tôi cho rằng đây là yêu cầu bắt buộc với nhiều việc chứ không riêng gì bình luận viên. Đây là nghề đòi hỏi sự sáng tạo, cuộc chơi với ngôn ngữ luôn cần sự phát triển, bồi đắp từ kiến thức, khả năng xử lý thông tin, ứng dụng và đảm bảo tính cập nhật. Những người làm việc này cần có sự đổi mới, thích nghi liên tục.
Thực tế, câu chuyện so sánh giữa các bình luận chuyên nghiệp và kênh không chính thống có nhiều vấn đề chưa tương đồng. Việc các bình luận viên chính thống cần học hỏi, cải thiện và nhìn lại chính mình vẫn rất cần thiết. Các sản phẩm cần gần gũi hơn, có nhiều màu sắc, tính cống hiến. Những người không duy trì được điều này sẽ bị tụt lùi. Gần đây, một số đơn vị truyền hình đã tạo cơ hội để người xem lựa chọn bình luận viên. Giờ đây, khán giả có quyền chọn.
- Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện này.
Bình luận