Bộ Chính trị: Phát triển kinh tế Nhà nước phải làm đến cùng

Tại Hà Nội, thay mặt Bộ Chính trị, ông Nguyễn Thanh Nghị - Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương - đã trình bày nội dung quán triệt Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế Nhà nước vừa ban hành.

Làm rõ những điểm mới, cốt lõi của Nghị quyết, ông Nghị cho biết, Nghị quyết số 79 của Bộ Chính trị là bước đổi mới quan trọng trong tư duy lý luận và nhận thức của Đảng về kinh tế Nhà nước. Lần đầu tiên nội hàm kinh tế Nhà nước được xác định một cách đầy đủ, có hệ thống trong một nghị quyết chuyên đề, qua đó làm rõ vị trí và mở rộng phạm vi của khu vực này trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Nghị quyết 79 đề ra một số chỉ tiêu định lượng cần đạt được đến năm 2030: Phấn đấu 50 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á; từ 1-3 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới; 100% doanh nghiệp quản trị hiện đại trên nền tảng số; ít nhất 3 ngân hàng thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất châu Á về tổng tài sản; 4 ngân hàng tiên phong về công nghệ, quản trị, chủ đạo về quy mô, thị phần, điều tiết thị trường.

Ông Nguyễn Thanh Nghị thông tin thêm: Để thực hiện những mục tiêu này, Nghị quyết 79 đề ra 7 nhóm giải pháp chung. Trong đó, đổi mới tư duy lãnh đạo, quản lý kinh tế Nhà nước với trọng tâm là chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển, quản trị hiện đại; nâng cao trách nhiệm, hành động quyết liệt, hiệu quả với tinh thần “nói ít, làm nhiều, làm đến cùng” nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo phát triển kinh tế nhà nước.

Cùng với đó, Bộ Chính trị nhấn mạnh cần bảo đảm môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, trọng tâm là tiếp cận các nguồn lực công bằng, minh bạch; đẩy mạnh hợp tác công - tư; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình; giảm chi phí tuân thủ, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý theo tinh thần Nghị quyết số 71, thực hiện chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài, đồng thời, xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm và quy trình đánh giá minh bạch.

Cùng với đó, xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất về kinh tế nhà nước, liên thông, an toàn; phát huy vai trò dữ liệu trong hoạch định chính sách, kiểm tra, thanh tra, giám sát, đánh giá hiệu quả sử dụng vốn, tài sản công.

Để khắc phục những hạn chế hiện nay, Nghị quyết đề ra 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp liên quan đến 7 lĩnh vực: đất đai; tài nguyên nước; tài nguyên khoáng sản; kinh tế biển; nguồn lợi vùng trời, kinh tế không gian vũ trụ và kinh tế tầm thấp; không gian ngầm; tài nguyên số và tài nguyên viễn thông.

Trong đó, theo ông Nguyễn Thanh Nghị, cần quán triệt và thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp mới và trọng tâm. Cụ thể, ngay trong năm 2026 ban hành Luật Đất đai sửa đổi và văn bản hướng dẫn nhằm tháo gỡ các vướng mắc trong quản lý đất đai, khơi thông nguồn lực từ đất đai.

Với cổ phần hóa, ông Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh cần quán triệt định hướng mới trong Nghị quyết số 79 về việc cổ phần hóa không ảnh hưởng đến kiểm soát của Nhà nước trong những lĩnh vực then chốt và chiến lược, không làm mất đi các thương hiệu quốc gia có uy tín.

Về thoái vốn, quan điểm rất mới của Nghị quyết số 79 là: Đối với doanh nghiệp mà Nhà nước không cần nắm giữ cổ phần, vốn góp chi phối thì có cơ chế, lộ trình phù hợp nhằm sáp nhập với các DNNN hoặc chuyển giao cho doanh nghiệp đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước ở trung ương hoặc địa phương.

DNNN tập trung đầu tư hàng loạt lĩnh vực chiến lược

Nghị quyết định hướng rõ danh mục các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược cần tập trung đầu tư để thực hiện vai trò dẫn dắt, nhất là: Quốc phòng, an ninh; năng lượng; vận tải, logistics; tài chính - ngân hàng; khoa học - công nghệ, điện tử - viễn thông, hạ tầng số; khoáng sản chiến lược...

Ban hành chính sách tạo động lực cho DNNN tăng quy mô vốn điều lệ, như: Cho phép sử dụng toàn bộ nguồn thu từ cổ phần hoá, thoái vốn Nhà nước.

Tăng tỷ lệ lợi nhuận sau thuế để lại doanh nghiệp. Hợp nhất, sáp nhập, chuyển giao doanh nghiệp nhằm phát huy lợi thế tổng thể của ngành kinh tế. Bảo đảm đủ vốn, hỗ trợ lãi suất và cấp đủ tín dụng đối với dự án trọng điểm quốc gia...

Khuyến khích DNNN đầu tư, liên kết thực hiện vai trò tiên phong, dẫn dắt, làm chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.

Kết quả nghiên cứu của DNNN phải được ứng dụng vào thực tế kinh doanh, đặc biệt là công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, đồng thời có cơ chế thương mại để chia sẻ, lan toả công nghệ.

DNNN được quyết định sử dụng quỹ phát triển khoa học và công nghệ để chủ động triển khai hoặc đặt hàng nghiên cứu phát triển bên ngoài theo cơ chế khoán sản phẩm. Có cơ chế cho phép hình thành Quỹ đầu tư mạo hiểm.

Về cơ cấu lại DNNN, Nghị quyết số 79 nêu rõ: Việc cổ phần hoá không ảnh hưởng đến kiểm soát của Nhà nước trong những lĩnh vực then chốt, chiến lược, không làm mất đi các thương hiệu quốc gia có uy tín.

Về thoái vốn Nhà nước, cần quán triệt quan điểm rất mới của Nghị quyết số 79 là: Đối với doanh nghiệp mà Nhà nước không cần nắm giữ cổ phần, vốn góp chi phối thì có cơ chế, lộ trình phù hợp nhằm sáp nhập với các DNNN hoặc chuyển giao cho doanh nghiệp đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước ở trung ương hoặc địa phương.