Từ sau khi xác lập khuôn khổ hợp tác “đối tác hợp tác chiến lược toàn diện”, “xây dựng cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc” tháng 12/2023, quan hệ Việt - Trung phát triển theo hướng tích cực với xu hướng thể chế hóa cao với các cơ chế đối thoại đa tầng, đa lĩnh vực, phản ánh nhu cầu thực tiễn từ cả hai bên trong bối cảnh khu vực và quốc tế phức tạp. Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 14-17/4/2026 góp phần mở rộng không gian hợp tác, nâng tầm kết nối chiến lược trong giai đoạn mới.
Quan hệ Việt Nam - Trung Quốc đang bước vào giai đoạn phát triển ổn định hơn, thực chất hơn và toàn diện hơn, trong đó tin cậy chính trị cấp cao tiếp tục được củng cố thông qua tần suất tiếp xúc dày đặc giữa lãnh đạo hai Đảng, hai Nhà nước.
Từ đầu năm 2024 đến nay, lãnh đạo cấp cao hai bên đã có 3 chuyến thăm cấp Nhà nước và hơn 20 cuộc gặp giữa lãnh đạo chủ chốt nhân các chuyến thăm, làm việc song phương và bên lề sự kiện đa phương cho thấy quan hệ song phương ngày càng mang tính phối hợp chiến lược chặt chẽ hơn.
Các cuộc tiếp xúc cấp cao thời gian qua cho thấy cơ chế hợp tác này tiếp tục đóng vai trò then chốt trong việc định hướng tổng thể quan hệ, đưa những cam kết chính trị chuyển hóa thành những dự án cụ thể, tạo thêm các cơ chế điều phối mới, đồng thời quản lý khác biệt dựa trên luật pháp quốc tế.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình duyệt Đội Danh dự Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc. (Ảnh: TTXVN)
Trong thực tế, hợp tác song phương ngày càng thực chất hơn, sâu sắc hơn. Với kim ngạch thương mại 256 tỷ USD năm 2025, Trung Quốc tiếp tục khẳng định vị thế đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong những năm qua, đồng thời cho thấy mức độ liên kết giữa hai nền kinh tế ngày càng chặt chẽ, đóng vai trò trụ cột trong tổng thể hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam. Việt Nam cũng giữ vị trí đáng chú ý trong mạng lưới sản xuất, thương mại của Trung Quốc tại khu vực Đông Nam Á.
Đầu tư Trung Quốc vào Việt Nam có sự chuyển biến về chất, không chỉ gia tăng về quy mô mà còn mở rộng về lĩnh vực và chất lượng hợp tác. Năm 2025, Trung Quốc đứng thứ hai trong 113 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư vào Việt Nam, là đối tác dẫn đầu về số dự án đầu tư mới. Điểm nổi bật là dòng vốn đầu tư chuyển mạnh sang các lĩnh vực mang tính chiến lược như hạ tầng logistics quy mô lớn, liên kết sản xuất và mở rộng các lĩnh vực hợp tác mới.
Giao lưu nhân dân đã trở thành “điểm sáng trong điểm sáng”, đồng thời được kỳ vọng trở thành một trong những trụ cột quan trọng của quan hệ song phương giai đoạn mới. Các nội dung giao lưu ngày càng phong phú và đa dạng, quy mô lớn hơn và phạm vi rộng hơn với sự tham gia của nhiều ban ngành, tầng lớp nhân dân.
Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là hoạt động đối ngoại song phương quan trọng nhất giữa hai Đảng, hai nước trong năm 2026.
Chuyến thăm đánh dấu sự khởi đầu mới khi cả hai nước bước vào giai đoạn phát triển then chốt: Việt Nam triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV, còn Trung Quốc bắt đầu thực hiện Quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm lần thứ 15. Chuyến thăm thể hiện sự coi trọng cao độ và tầm quan trọng của quan hệ Việt - Trung trong chính sách đối ngoại của Việt Nam. Chuyến thăm cũng là dịp để lãnh đạo hai bên xác lập những định hướng mới, đột phá mới trong hợp tác song phương nhằm thúc đẩy xây dựng “cộng đồng chia sẻ tương lai” theo định hướng “6 hơn”.
Chuyến thăm với thành phần cấp cao đông đảo (10 Ủy viên Bộ Chính trị, 8 Bộ trưởng) và nhiều hoạt động khảo sát thực tiễn cho thấy mong muốn thúc đẩy quan hệ đi vào chiều sâu trên tất cả lĩnh vực hợp tác.
Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm khu mới Hùng An thể hiện sự quan tâm tới cách Trung Quốc quy hoạch các không gian phát triển mới, tổ chức đô thị chiến lược, tích hợp hạ tầng hiện đại với quản trị số và bố trí các cực tăng trưởng mới; qua đó Việt Nam có thể tham khảo về quy hoạch đô thị, liên kết vùng, phát triển hạ tầng và xây dựng các trung tâm động lực mới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình. (Ảnh: TTXVN)
Phát biểu chính sách của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại học Thanh Hoa cho thấy rất rõ thông điệp của Việt Nam: khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính của phát triển trong giai đoạn mới. Do đó, hợp tác về trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, bán dẫn, tự động hóa, robot, công nghệ xanh, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng sạch và đặc biệt là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ trở thành những ưu tiên hợp tác mới.
Hoạt động thăm Trung tâm Hợp tác đổi mới trí tuệ nhân tạo Trung Quốc - ASEAN và đi tàu cao tốc cho thấy, Việt Nam đang quan tâm đến các vấn đề liên quan đến mô hình đô thị mới, hạ tầng hiện đại và cách gắn công nghệ với quy hoạch phát triển dài hạn.
Có thể thấy, bên cạnh mong muốn tăng trưởng thương mại, Việt Nam còn hướng tới “nâng chất lượng” trong hợp tác song phương, trong đó kết nối hạ tầng chiến lược là điểm đột phá với việc thúc đẩy các dự án đường sắt khổ tiêu chuẩn và hạ tầng thương mại biên giới. Điều này sẽ giúp Việt Nam kết nối sâu hơn với thị trường Trung Quốc và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực.
Cùng với đó, hoạt động gặp gỡ thanh niên Trung Quốc và Việt Nam tham gia Chương trình “Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập”, thể hiện sự coi trọng đặc biệt của lãnh đạo cao nhất hai Đảng, hai nước trong việc vun đắp và bồi dưỡng giáo dục thế hệ trẻ hai nước, nhấn mạnh sự gắn kết giữa thế hệ trẻ hai nước trong việc kiến tạo tương lai.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm di tích trường Dục Tài Nam Ninh. (Ảnh: TTXVN)
Từ các hoạt động trong chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có thể thấy, hợp tác Việt Nam - Trung Quốc thời gian tới có thể sẽ tập trung vào một số lĩnh vực như sau:
Trước hết là kết nối hạ tầng chiến lược, đặc biệt là hạ tầng giao thông và hạ tầng logistics liên thông qua biên giới, trong đó có kết nối đường sắt, cửa khẩu thông minh, hệ thống kho vận và các hành lang kinh tế sẽ được đẩy mạnh. Đây là lĩnh vực có ý nghĩa then chốt vì nếu được thúc đẩy hiệu quả, nó sẽ làm giảm chi phí thương mại, tăng tốc độ lưu chuyển hàng hóa và tạo động lực mới cho hợp tác kinh tế giữa hai nước.
Tiếp đó là hợp tác khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, kinh tế xanh và đào tạo nguồn nhân lực. Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu gia tăng, hợp tác trong các lĩnh vực như số hóa hải quan, thương mại điện tử xuyên biên giới, năng lượng sạch, đô thị thông minh, trí tuệ nhân tạo ứng dụng và đổi mới sáng tạo có thể trở thành hướng đi mới, nếu hai bên tìm được khuôn khổ phù hợp và bảo đảm hài hòa lợi ích.
Cuối cùng là làm sâu sắc hơn nền tảng xã hội của quan hệ thông qua giao lưu thanh niên, học giả, địa phương và các chương trình hợp tác giáo dục - nghiên cứu. Trong đó, hợp tác đào tạo nguồn nhân lực và giao lưu thanh niên được xác định là “ưu tiên của ưu tiên” và là khoản đầu tư chiến lược nhất cho tương lai quan hệ Việt - Trung.
Trong thời gian tới, quan hệ Việt Nam - Trung Quốc tiếp tục duy trì đà phát triển ổn định sẽ có tác động tích cực đối với khu vực.
Trước hết, quan hệ Việt - Trung ổn định sẽ đóng góp tích cực vào việc giữ vững hòa bình, an ninh và hợp tác trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực đang có nhiều biến động bất ổn. Việc hai bên kiên trì giải quyết các khác biệt, đặc biệt là vấn đề trên biển, thông qua đối thoại hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế và nhận thức chung cấp cao là đóng góp quan trọng để duy trì môi trường hòa bình chung, ngăn ngừa các xung đột có thể ảnh hưởng đến tổng thể khu vực.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Nam Ninh bằng tàu cao tốc. (Ảnh: TTXVN)
Thứ hai, tạo điều kiện hơn cho liên kết kinh tế khu vực. Việc thúc đẩy các dự án đường sắt khổ tiêu chuẩn sẽ đưa Việt Nam trở thành cầu nối cho hàng hóa Trung Quốc thâm nhập vào thị trường các nước Đông Nam Á và ngược lại. Đồng thời, kết nối hạ tầng giao thông và logistics giúp thúc đẩy hình thành các hành lang kinh tế và chuỗi sản xuất khu vực, nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực.
Thứ ba, quan hệ Việt - Trung ổn định sẽ tạo thêm không gian cho ASEAN thúc đẩy đối thoại, hợp tác và các cơ chế đa phương, qua đó giữ vai trò trung tâm trong bối cảnh khu vực có nhiều biến động từ cạnh tranh chiến lược nước lớn.
Nhìn tổng thể, chuyến thăm Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là sự kiện có ý nghĩa quan trọng trên cả phương diện chính trị, chiến lược và hiệu quả hợp tác thực chất. Chuyến thăm thể hiện mức độ coi trọng cao của hai bên đối với quan hệ Việt Nam – Trung Quốc, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải chuyển hóa các nhận thức chung ở cấp cao thành kết quả cụ thể, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế, kết nối hạ tầng, khoa học – công nghệ, giao lưu nhân dân và quản lý bất đồng trên biển.
Trong thời gian tới, chìa khóa của quan hệ song phương vẫn là duy trì đối thoại cấp cao thường xuyên, củng cố tin cậy chính trị, xử lý khác biệt và kiểm soát tốt bất đồng, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu phát triển và yêu cầu giữ vững độc lập, tự chủ cũng như môi trường hòa bình, ổn định của mỗi nước.
Bình luận