‘Phép màu’ ECMO cứu sống 3 trẻ viêm cơ tim tối cấp

Bé gái 11 tuổi ở Hà Nội khởi phát bệnh với triệu chứng buồn nôn liên tục, mỗi ngày khoảng 10 lần, đau quanh rốn nhưng không sốt, không tiêu chảy. Gia đình nghĩ con rối loạn tiêu hóa nên tự mua men tiêu hóa và thuốc chống nôn. Sang ngày thứ hai, trẻ nôn ra dịch vàng, mệt lả, da tái, đau bụng tăng dần.

Tại bệnh viện địa phương, bác sĩ phát hiện nhiều dấu hiệu bất thường về tim mạch, lập tức hội chẩn và chuyển tuyến khẩn cấp lên Bệnh viện Nhi Trung ương sáng 7/2. Trẻ được chẩn đoán viêm cơ tim tối cấp, thể bệnh nguy hiểm nhất của viêm cơ tim, có thể khiến tim suy sụp chỉ trong vài giờ.

Thời điểm nhập khoa Cấp cứu và Chống độc, trẻ vẫn tỉnh, chưa suy hô hấp rõ. Tuy nhiên, siêu âm tim cho thấy rối loạn vận động cơ tim lan tỏa, chức năng tim giảm nặng; men tim tăng rất cao, dấu hiệu tổn thương cơ tim cấp.

ThS.BSCKII Ngô Tiến Đông, Khoa Điều trị tích cực Nội khoa, cho biết viêm cơ tim tối cấp có thể diễn biến cực nhanh. Nhiều trẻ vẫn nói chuyện bình thường nhưng vài giờ sau đã rơi vào sốc tim, rối loạn nhịp nguy hiểm hoặc ngừng tuần hoàn.

Thay vì chờ đến khi bệnh nhân suy sụp huyết động, êkíp quyết định “đón trước diễn biến bệnh”. Trẻ được đặt nội khí quản, dùng thuốc vận mạch và thiết lập hệ thống ECMO - kỹ thuật tim phổi nhân tạo giúp duy trì tuần hoàn, giảm gánh nặng cho tim đang tổn thương nặng, tạo thời gian để cơ tim hồi phục.

Sau 7 ngày điều trị, bé gái cai ECMO, tự thở, tỉnh táo, chức năng tim cải thiện rõ. Nếu diễn tiến thuận lợi, trẻ có thể xuất viện trong vài ngày tới với tiên lượng hồi phục hoàn toàn.

Bé trai 13 tuổi ở Hà Nội nhập viện ngày 12/2 với tiền sử khỏe mạnh, trước đó nôn nhiều nhưng không sốt, không ho. Bệnh diễn tiến nhanh với rối loạn nhịp tim và suy hô hấp. Trong đêm, các bác sĩ phối hợp Trung tâm Tim mạch triển khai ECMO khẩn cấp. Hiện tình trạng trẻ tạm ổn nhưng vẫn cần theo dõi sát.

Trường hợp thứ ba là bé trai 7 tuổi ở Tuyên Quang, nhập viện đúng đêm giao thừa Tết Bính Ngọ 2026. Trẻ khởi bệnh 5 ngày với sốt, đau bụng, mệt mỏi. Đến ngày thứ năm, trẻ khó thở, môi tái, suy tuần hoàn. Sau hội chẩn từ xa, bệnh nhi được đặt nội khí quản và chuyển tuyến khẩn cấp. Tại đây, trẻ được xác định sốc tim nặng nghi do viêm cơ tim và tiếp tục hỗ trợ bằng ECMO. Các bác sĩ đang theo dõi sát chức năng tim và làm xét nghiệm chuyên sâu để tìm nguyên nhân.

Theo các chuyên gia tim mạch nhi, viêm cơ tim là tình trạng viêm làm tổn thương tế bào cơ tim, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng co bóp và bơm máu. Nguyên nhân thường gặp là virus, ngoài ra có thể liên quan đến nhiễm độc, bệnh tự miễn hoặc hội chứng viêm đa hệ thống ở trẻ em (MIS-C) sau nhiễm virus.

Điều đáng lo là triệu chứng ban đầu thường không điển hình. Khoảng một nửa số trẻ có tiền sử nhiễm virus vài tuần trước đó. Khi khởi phát, bệnh có thể biểu hiện giống rối loạn tiêu hóa hoặc cảm cúm: mệt, đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, sốt nhẹ, ho.

Tuy nhiên, nếu kèm theo thở nhanh, đau ngực, khó thở, tim đập nhanh, môi hoặc da tái, trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế ngay. Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, việc phát hiện sớm và chuyển tuyến kịp thời đóng vai trò quyết định tiên lượng, đặc biệt với thể tối cấp.

3 ca bệnh liên tiếp trong thời gian ngắn là lời nhắc nhở rằng viêm cơ tim không phải bệnh hiếm và có thể tấn công cả những đứa trẻ trước đó hoàn toàn khỏe mạnh. Trong cuộc chạy đua từng giờ với sốc tim, quyết định điều trị sớm có thể là ranh giới giữa sự sống và mất mát.