‘Cú hụt’ năm trước đến bước nhảy vọt ngôi đầu của Thủ khoa Toán quốc gia

Nguyễn Lê Nhật Nam, học sinh lớp 12 Toán 1, Trường THPT chuyên Đại học Sư phạm Hà Nội, trở thành Thủ khoa môn Toán kỳ thi học sinh giỏi quốc gia 2026 với 36,5/40 điểm - mức điểm cao nhất trong gần 680 thí sinh dự thi.

Khi Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố kết quả, Nam không bất ngờ về mức điểm – em đã tự ước lượng mình đạt khoảng 36 - 37 điểm. Nhưng việc đứng đầu trong gần 680 thí sinh vẫn khiến Nam sững lại vài giây.

Một năm trước đó, cũng tại kỳ thi học sinh giỏi Toán quốc gia, Nam đạt giải nhì. Kết quả tốt, nhưng với em là chưa trọn vẹn.

“Em biết mình có thể làm tốt hơn, nhưng lúc ấy tâm lý chưa vững, chiến thuật làm bài cũng chưa hợp lý”, Nam kể lại. Thay vì xem đó là hụt hẫng, em coi đây là cột mốc để bắt đầu một quá trình điều chỉnh nghiêm túc.

Nguyễn Lê Nhật Nam, sinh năm 2008 tại Hà Nội, trong gia đình có bố mẹ là giáo viên. Tình yêu Toán học của Nam bắt đầu từ một căn phòng học nhỏ nơi em lặng lẽ say mê với những khoảnh khắc giản dị: tự giải được một bài toán khó, tìm ra lời giải gọn hơn trong sách, hay phát hiện ra một cách tiếp cận mới. Từ lớp 8, em định hướng thi chuyên Toán.

Với giải nhất học sinh giỏi Toán thành phố Hà Nội năm lớp 9, Nam được tuyển thẳng vào hai trường chuyên danh tiếng, em chọn học tại THPT chuyên Đại học Sư Phạm – môi trường giúp em nuôi dưỡng tư duy học thuật dài hạn.

Trong quá trình học, Nam không chạy theo số lượng đề mà ưu tiên chất lượng từng bài toán. Em thường dành thời gian tự phân tích lời giải, tìm cách tối ưu hoặc thay đổi hướng tiếp cận để hiểu bản chất vấn đề.

Sau kỳ thi lớp 11 với “cú hụt” vì chưa làm đúng khả năng của mình, thay vì tăng cường số giờ học một cách cực đoan, Nam tập trung phân tích kỹ từng lỗi sai trong đề cũ, rà soát lại các dạng bài thường xuất hiện ở kỳ thi quốc gia và đặc biệt chú ý cách trình bày sao cho mạch lạc, chặt chẽ và đúng trọng tâm chấm điểm.

“Em nhận ra rằng giải được bài khó là chưa đủ, mà còn phải giải đúng, gọn và ổn định”, Nam chia sẻ.

Một thay đổi quan trọng khác là chiến thuật phòng thi. Nếu trước đây em thường lao vào câu khó ngay từ đầu, do đó không đủ thời gian làm các câu khác, thì năm nay Nam chọn cách làm chắc những câu thuộc thế mạnh của mình trước để giữ nhịp tâm lý, sau đó mới quay lại xử lý các bài không thuộc sở trường như hình học.

“Giữ được trạng thái bình tĩnh giúp em không bị cuốn vào bế tắc”, Nam nói.

Bản lĩnh trong phòng thi quốc gia

Ở kỳ thi năm nay, Nam cho biết yếu tố quan trọng nhất không nằm ở độ khó của đề mà ở khả năng giữ nhịp độ ổn định suốt hai ngày thi. Khi gặp bài toán phức tạp, em thường bắt đầu bằng việc “dịch” đề sang cấu trúc quen thuộc, thử những hướng cơ bản trước rồi mới triển khai phương pháp nâng cao. Cách làm này giúp em tránh quá tải tư duy và giữ được sự mạch lạc trong trình bày.

Với 36,5/40 điểm – mức điểm cao nhất trong gần 680 thí sinh dự thi môn Toán năm 2026, Nam hoàn tất hành trình từ giải nhì lên ngôi đầu bằng một kết quả thuyết phục, cách biệt hai điểm so với á khoa.

Cô Thùy Chinh, mẹ của Nhật Nam cho biết điều khiến cô tự hào nhất không phải là danh hiệu thủ khoa, mà là thái độ học tập bền bỉ và tự giác.

“Nam không học vì giải thưởng, mà vì thích hiểu đến cùng một vấn đề. Khi gặp bài khó, con có thể ngồi rất lâu chỉ để tìm ra cách giải hợp lý”, cô nói. Theo cô, chính sự kiên nhẫn, điềm tĩnh và tinh thần tự học ấy là nền tảng giúp Nam tiến xa trong những kỳ thi lớn.

Với Nguyễn Lê Nhật Nam, danh hiệu thủ khoa không phải là đích đến cuối cùng, mà là một cột mốc cho hành trình học tập dài hơn phía trước.

Từ giải nhì năm trước đến ngôi đầu toàn quốc, bước nhảy của Nam không nằm ở sự may mắn, mà ở một năm bền bỉ điều chỉnh để trưởng thành cả trong tư duy lẫn bản lĩnh phòng thi.