20 năm qua, Quỹ Thiện Tâm (thuộc Tập đoàn Vingroup) đã triển khai hơn 50 chương trình trên cả nước, hỗ trợ hơn 10 triệu người với tổng nguồn lực lên tới 46.000 tỷ đồng.
Từ những hoạt động sẻ chia ban đầu, Quỹ từng bước chuyển trọng tâm sang những cách làm có khả năng tạo ra giá trị lâu dài: trao một suất học bổng để mở thêm một cơ hội học tập hay trao một con bò giống để một hộ nghèo có thể gây dựng sinh kế. Và rồi khi con bò sinh bê, khi người nhận đầu tiên có thể trao lại con giống cho một gia đình khác, sự hỗ trợ ban đầu bắt đầu tạo ra những giá trị mới - và tiếp tục được truyền đi.
Từ những hoạt động sẻ chia ban đầu, Quỹ từng bước chuyển trọng tâm sang những cách làm có khả năng tạo ra giá trị lâu dài: trao một suất học bổng để mở thêm một cơ hội học tập hay trao một con bò giống để một hộ nghèo có thể gây dựng sinh kế.
25.000 con bò giống và những sinh kế cứ thế sinh sôi mãi
Cuối năm 2022, hộ nghèo Trần Anh Tuấn (thôn Quảng Hòa, xã Tuyên Hóa, Quảng Bình) nhận được món quà đầy ý nghĩa từ Quỹ Thiện Tâm - 1 con bò cái sinh sản. Với nhiều người, đó chỉ là một con bò. Với vợ chồng anh Tuấn lúc ấy, nó là tài sản lớn nhất và cũng là cơ hội hiếm hoi để gia đình gây dựng một sinh kế của riêng mình.
Có bò, anh dựng chuồng, học cách chăm sóc, phòng bệnh rồi kiên nhẫn chờ. Sau hơn ba năm, từ một con bò ban đầu, gia đình có thêm bốn con bê.
Lứa bê đầu tiên mang đến cho gia đình nhiều hơn một khoản thu nhập. Một con được anh Tuấn chuyển cho một hộ nghèo khác trong địa phương, để họ cũng có con giống làm vốn như gia đình anh từng có. Những con còn lại được bán, một phần để trả nợ, phần tiền còn lại tiếp tục đầu tư làm ăn.
Chương trình hỗ trợ bò giống sinh sản đã mở ra cánh cửa thoát nghèo cho nhiều gia đình hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.
Chỉ sau 4 năm tập trung vào nuôi bò, đến nay, gia đình anh Tuấn đã thoát nghèo. Thế nhưng có lẽ điều khiến anh nhớ nhất không phải ngày gia đình được công nhận thoát nghèo, mà là lúc có thể trao lại cho một hộ khó khăn khác một con bê sinh ra từ chính con bò mình từng được trao.
“Được hỗ trợ bò giống sinh sản là niềm vui lớn đối với gia đình tôi. Nếu không nhận được sự hỗ trợ này thì không biết đến bao giờ gia đình tôi mới thoát khỏi cảnh túng thiếu. Đây là động lực để chúng tôi chí thú làm ăn, phát triển kinh tế”, anh Tuấn chia sẻ.
Câu chuyện của anh Tuấn cũng bắt đầu từ một cách làm đã được Quỹ Thiện Tâm thực hiện từ nhiều năm trước: trao một sinh kế, rồi để sinh kế ấy tiếp tục tạo ra cơ hội cho người khác.
Đầu năm 2015, một con bò giống trị giá 16 triệu đồng được Quỹ trao cho gia đình bà Hồ Thị Thuật ở xã Quỳnh Hậu, Nghệ An, một hộ đặc biệt khó khăn. Hai năm sau, con bò sinh lứa đầu tiên. Bà Thuật giữ lại bò mẹ, còn con bê mới 6 tháng tuổi được trao cho gia đình ông Phạm Xuân Thu, một cựu thanh niên xung phong cũng đang chật vật mưu sinh.
Ông Thu nhận bê, chăm sóc để gây dựng thành bò giống. Khi bò sinh sản, gia đình sẽ tiếp tục trao một con cho một hộ khó khăn khác.
Cứ thế, một con bò từ tay người này sang tay người khác, nhưng thứ được trao đi không chỉ là một con giống. Đó là cơ hội để một gia đình có vốn làm ăn, rồi từ chính nguồn vốn ấy lại mở thêm một cơ hội cho gia đình khác.
Chương trình tặng bò giống.
Từ một con bò, một sinh kế có thể bắt đầu. Từ một sinh kế, những sinh kế khác có thể tiếp tục được tạo ra. Giá trị của sự hỗ trợ vì thế không dừng lại ở thời điểm trao đi, mà có thể tiếp tục lớn lên qua từng gia đình được tiếp sức.
Đó cũng là điểm khác biệt trong cách Quỹ tiếp cận các chương trình sinh kế: nguồn lực không dừng lại ở một lần hỗ trợ, mà được trao cho người dân để chăm sóc, gây dựng và tiếp tục tạo ra nguồn lực mới. Một con bò sinh bê, bê trở thành bò giống, và từ đó thêm một gia đình có cơ hội đứng lên bằng chính sức lao động của mình.
Với chương trình 25.000 con bò cái sinh sản, cách làm ấy được mở rộng trên quy mô lớn hơn. Điều được trao đi vì thế không chỉ là 25.000 con bò, mà còn là khả năng tạo ra những lứa bê mới, những khoản vốn mới và những cơ hội mới cho các gia đình khó khăn.
Một khoản tiền có thể giúp một gia đình vượt qua một thời điểm. Một món quà có thể giải quyết một nhu cầu trước mắt, nưng một sinh kế được trao đúng lúc có thể ở lại lâu hơn thế: trở thành tài sản, thành thu nhập, thành động lực để một gia đình tự đứng vững, rồi tiếp tục trao cơ hội cho người khác.
Từ một con bò, một gia đình có thể đổi khác. Từ nhiều gia đình, một cộng đồng có thể cùng thay đổi. Và đó có lẽ là ý nghĩa sâu xa nhất của việc trao sinh kế: không chỉ giúp một người đứng lên, mà tạo điều kiện để những điều tốt đẹp tiếp tục được trao đi.
Giám đốc Quỹ Thiện Tâm tặng cây sâm giống cho các hộ nghèo tại Lai Châu
Từ những điều tử tế đến những giá trị dài lâu
Ngày 3/10/2006, Quỹ Thiện Tâm ra đời từ sự đóng góp tự nguyện của lãnh đạo Tập đoàn Vingroup. Đây cũng là quỹ từ thiện đầu tiên của một doanh nghiệp tư nhân được cấp phép hoạt động một cách bài bản, chuyên nghiệp.
Thời gian đầu, những hoạt động của Quỹ chủ yếu hướng tới việc chia sẻ với những hoàn cảnh khó khăn. Theo thời gian, cùng với những nhu cầu ngày càng đa dạng của cộng đồng, hoạt động của Quỹ cũng dần mở rộng về quy mô và cách thức.
Từ hạt mầm thiện ban đầu, 20 năm sau, hơn 50 chương trình đã được triển khai tại 34 tỉnh, thành phố, trải rộng từ đền ơn đáp nghĩa, văn hóa, giáo dục, y tế, an sinh xã hội đến xóa đói giảm nghèo, chăm lo cho người yếu thế, hỗ trợ sinh kế, hạ tầng giao thông, nông nghiệp, môi trường và cứu trợ thiên tai.
Đằng sau mỗi lĩnh vực là những nhu cầu rất cụ thể: Có nơi cần bác sĩ. Có nơi cần lớp học hay nhà bán trú. Có gia đình cần một khoản hỗ trợ để vượt qua lúc khó khăn nhất. Có cộng đồng cần nguồn vốn, kỹ thuật hoặc một sinh kế mới để không phải tiếp tục phụ thuộc vào những hỗ trợ ngắn hạn.
Vì thế, bên cạnh những hỗ trợ trước mắt, Quỹ ngày càng dành nguồn lực cho những chương trình có thể tạo ra thay đổi lâu dài: giúp một người có thêm kiến thức, một gia đình có thêm sinh kế, một cộng đồng có thêm điều kiện để tự phát triển.
Lễ Khai Giảng khóa học Bác sĩ chuyên khoa.
Trao cơ hội để người được hỗ trợ tiến về phía trước
Tại một ngôi nhà nhỏ ở Bình Phước cũ, Nguyễn Thị Mơ từng đứng trước một lựa chọn khó khăn. Mẹ mất sớm, cha bặt tin từ khi em còn nhỏ, cô gái lớn lên cùng bà ngoại đã ngoài 70 tuổi. Gia đình khó khăn nhưng Mơ vẫn chọn theo học ngành Y - Dược tại Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột. Ước mơ trở thành người chữa bệnh của em đứng trước một rào cản rất thực tế: học phí đại học.
Học bổng Vingroup từ Quỹ Thiện Tâm đến đúng lúc, giúp Mơ tiếp tục đến giảng đường mà không phải lựa chọn giữa việc học và gánh nặng mưu sinh. “Em chỉ biết cố gắng học thật tốt để sau này giúp được nhiều người hơn”, Mơ chia sẻ.
Hai mươi năm qua, hơn 90.000 suất học bổng đã được trao cho học sinh, sinh viên nghèo vượt khó trên cả nước. Mỗi suất học bổng bắt đầu từ một nhu cầu cụ thể - tiền học, sách vở, chi phí đến trường - nhưng phía sau đó là một cơ hội được mở ra: một học sinh không phải bỏ học, một sinh viên có thể hoàn thành giảng đường, một người trẻ có thêm lựa chọn cho tương lai.
Em Nguyễn Thị Ngọt ở Trà Vinh cũng từng nhận được cơ hội ấy. Cha bán vé số, mẹ làm ruộng, bản thân Ngọt bị teo chân do di chứng sốt bại liệt từ nhỏ. Khi vào Đại học Trà Vinh, học phí trở thành gánh nặng với gia đình. Học bổng của Quỹ giúp em tiếp tục việc học, nuôi ước mơ một ngày có thể trở thành chỗ dựa vững chắc hơn cho cha mẹ.
Nguyễn Thị Ngọt trong lễ tốt nghiệp.
Từ những trường hợp như Mơ và Ngọt, hoạt động giáo dục của Quỹ mở rộng sang hỗ trợ máy tính cho các trường khó khăn, xây dựng trường học, nhà bán trú vùng cao, hỗ trợ giáo dục hòa nhập và sách chữ nổi cho học sinh khiếm thị. Những chương trình ấy cùng hướng tới một điều giản dị: để hoàn cảnh không trở thành lý do khiến một người phải dừng lại trước cơ hội của mình.
Sau trận lũ cuối năm 2025, nhu cầu ấy lại mang một hình hài khác với gia đình ông Nguyễn Hải Nam ở Quảng Bình. Nước lũ cuốn đi nhiều đồ đạc, làm hư hỏng căn nhà và khiến công việc làm ăn vốn đã khó khăn càng thêm chật vật. Khi nước rút, gia đình phải tính lại từ đầu, từ việc sửa nhà đến chuyện kiếm kế sinh nhai.
Nguồn hỗ trợ của Quỹ giúp gia đình có thêm kinh phí sửa lại nơi ở và khôi phục việc làm ăn. Khoản hỗ trợ không thể lấy lại những gì dòng nước đã cuốn đi, nhưng giúp gia đình có những điều thiết yếu để bắt đầu lại: một mái nhà và một kế sinh kế.
Cũng từ cách tiếp cận ấy, Quỹ đồng hành với trẻ mồ côi, người già neo đơn và các cơ sở tình thương. Tại Trung tâm Từ thiện và Hướng nghiệp Phật Tích do Quỹ hỗ trợ, những hoàn cảnh khó khăn được chăm lo trong hiện tại, đồng thời có cơ hội học nghề, làm việc và hướng tới cuộc sống độc lập khi trưởng thành.
Từ một sinh viên nghèo được tiếp tục đến trường, một gia đình vùng lũ có điều kiện dựng lại nhà cửa và công việc, đến những hộ dân được trao bò giống để gây dựng sinh kế, điểm chung vẫn là sự hỗ trợ đến vào lúc cần thiết nhất, tạo thêm một khoảng đệm để mỗi người có thể tự bước tiếp bằng sức của mình.
Quỹ Thiện Tâm trao Học bổng Vingroup cho các em học sinh vượt khó học giỏi tại Đồng Tháp
Một nguồn lực, nhiều cách để tạo giá trị
Nhìn lại 20 năm, gần 1.000 Mẹ Việt Nam Anh hùng được phụng dưỡng, hàng chục nghìn hộ dân được hỗ trợ sinh kế, hàng triệu người được khám chữa bệnh miễn phí, cùng hàng chục nghìn ngôi nhà tình nghĩa, trường học và công trình phục vụ dân sinh được xây dựng.
Khi thiên tai xảy ra, nguồn lực được đưa đến những vùng bị ảnh hưởng. Trong đại dịch COVID-19, Vingroup đóng góp 11.000 tỷ đồng cho công tác phòng, chống dịch, hỗ trợ máy thở, vaccine, kit xét nghiệm và sinh hoạt phí cho người dân. Tại các địa phương còn khó khăn, nhiều chương trình nông nghiệp như xây dựng hợp tác xã, nuôi thủy sản xa bờ, tưới tiêu công nghệ cao, giống cây trồng kháng bệnh cũng được triển khai, giúp người dân có thêm phương thức sản xuất và tăng thu nhập.
Để duy trì những chương trình trên quy mô lớn và trong thời gian dài, nguồn lực là một yếu tố quan trọng. Quỹ Thiện Tâm được hình thành từ sự đóng góp tự nguyện của lãnh đạo Tập đoàn Vingroup. Trong suốt 20 năm, Vingroup tiếp tục là nguồn lực nền tảng để Quỹ triển khai các chương trình xã hội trên nhiều địa bàn.
Từ nguồn lực đó, Quỹ phối hợp với chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội, chuyên gia và những người trực tiếp làm việc tại cộng đồng. Sự phối hợp này giúp các chương trình bám sát nhu cầu thực tế, từ đó lựa chọn cách hỗ trợ phù hợp với từng địa phương và từng nhóm người.
Sau 20 năm, quy mô của hoạt động có thể nhìn thấy qua những con số: hơn 50 chương trình, hiện diện tại 34 tỉnh, thành phố, hơn 10 triệu người được hỗ trợ và hàng chục nghìn suất học bổng được trao mỗi năm.
Ước tính, tổng nguồn lực thiện nguyện và tài trợ xã hội của Vingroup đã lên tới 46.000 tỷ đồng. Trong đó, 11.000 tỷ đồng được Tập đoàn dành cho các chương trình xây nhà tặng Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, nuôi con liệt sĩ và xét nghiệm ADN liệt sĩ.
Nhưng phía sau những con số ấy là những thay đổi khó đo đếm bằng tiền. Một bác sĩ được đào tạo có thể trở về địa phương, tiếp tục điều trị cho hàng nghìn bệnh nhân trong nhiều năm. Một cô đỡ thôn bản có thêm kiến thức và kỹ năng để chăm sóc các bà mẹ trong cộng đồng. Một hộ dân được chuyển giao kỹ thuật có thể tạo thu nhập từ chính sức lao động của mình. Một học sinh nhận học bổng có thể hoàn thành việc học và bước vào một tương lai rộng mở hơn.
Những đóng góp ấy đã được ghi nhận bằng Huân chương Lao động hạng Nhất của Chủ tịch nước, hai lần nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Giải thưởng ASEAN về Phát triển nông thôn và xóa đói giảm nghèo và hạng mục cao nhất của Giải thưởng Hành động vì cộng đồng 2025.
Với Quỹ Thiện Tâm, những ghi nhận ấy là sự tiếp sức cho chặng đường phía trước. Những nhu cầu mới vẫn xuất hiện, từ tác động của biến đổi khí hậu đến khoảng cách tiếp cận giáo dục, y tế và những thách thức sinh kế tại nhiều địa phương.
Quỹ cho biết sẽ tiếp tục duy trì những chương trình đã chứng minh hiệu quả, đồng thời tìm kiếm các mô hình mới trong y tế, giáo dục, sinh kế, môi trường và an sinh xã hội. Theo ông Lý Minh Tuấn, Giám đốc Quỹ Thiện Tâm, Quỹ sẽ tăng cường hợp tác với chính quyền địa phương, chuyên gia và các tổ chức xã hội để xây dựng những mô hình hỗ trợ toàn diện hơn; những mô hình hiệu quả sẽ được lan tỏa để có thể nhân rộng.
“Với chúng tôi, mỗi dự án đều mang một giá trị riêng, đều chạm tới những mảnh đời kém may mắn và để lại dấu ấn nhân văn sâu sắc. Vì vậy, Quỹ Thiện Tâm không phân định đâu là dự án ‘tác động lớn nhất’, mà coi mỗi hoạt động đều là một hành trình tận tâm - đúng với triết lý: Làm việc Thiện bằng tất cả cái Tâm”, ông Tuấn chia sẻ.
Ông Lý Minh Tuấn - Giám đốc Quỹ Thiện Tâm nhận giải thưởng Asean về Phát triển nông thôn và xóa đói giảm nghèo tại Thái Lan.
Hai mươi năm trước, Quỹ bắt đầu từ những sự sẻ chia. Hai mươi năm sau, những nguồn lực ấy đã đi qua hàng triệu cuộc đời, từ bản làng vùng cao đến những ngôi trường, bệnh viện, mái nhà và những cộng đồng đang tìm cách đứng lên sau khó khăn.
Qũy Thiện Tâm được vinh danh Hạng mục Giải thưởng năm - Hạng mục cao nhất trong Lễ trao giải thưởng Hành động vì cộng đồng 2025
Điều còn lại không chỉ là những gì đã được trao, mà là những gì tiếp tục được tạo ra từ đó: một người trẻ có thêm tri thức, một gia đình có thêm sinh kế, một cộng đồng có thêm nguồn lực để tự vươn lên. Từ những việc làm được bắt đầu bằng cái Tâm, những giá trị tốt đẹp tiếp tục được truyền đi, qua năm tháng và qua chính những người từng nhận được sự giúp đỡ.
Bình luận 
